รู้จักโรคกลัวความสุข เมื่อกลัวว่าสุขนั้นจะหายไป

หลายคนอาจเชื่อว่าความสุขคือสิ่งที่ทุกคนปรารถนา แต่ในความเป็นจริง มีคนจำนวนไม่น้อยที่ กลัวการมีความสุขมากเกินไป เพราะเชื่อว่าหลังจากนั้นจะต้องมีเรื่องร้ายเกิดขึ้น ภาวะนี้ในทางจิตวิทยาเรียกว่า โรคกลัวความสุข หรือ Cherophobia

คำว่า Cherophobia มาจากภาษากรีก chairo ที่แปลว่า “ความยินดี” และ phobia ที่หมายถึง “ความกลัว” ซึ่งสะท้อนถึงความรู้สึกหวาดระแวงต่ออารมณ์เชิงบวกอย่างชัดเจน

โรคกลัวความสุขคืออะไร?

โรคกลัวความสุขไม่ใช่โรคทางจิตเวชที่ถูกระบุอย่างเป็นทางการในคู่มือวินิจฉัยโรค (DSM) แต่เป็นแนวคิดทางจิตวิทยาที่ใช้ อธิบายคนที่หลีกเลี่ยงความสุข เพราะเชื่อว่า “ถ้าสุขมาก จะต้องเสียมันไปในไม่ช้า”

• “ถ้ามีความสุขมาก เดี๋ยวต้องมีเรื่องร้ายตามมา”
• “ไม่ควรดีใจเกินไป เดี๋ยวจะผิดหวังหนักกว่าเดิม”
• “ความสุขคือจุดเริ่มต้นของความสูญเสีย”

ความคิดลักษณะนี้ทำให้บางคนเลือกที่จะ ไม่เฉลิมฉลอง ไม่คาดหวัง และไม่เปิดใจรับความสุข แม้จะมีโอกาสก็ตาม

สาเหตุของโรคกลัวความสุข

นักจิตวิทยาเชื่อว่าโรคกลัวความสุขอาจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่

1. ประสบการณ์เชิงลบในอดีต

ผู้ที่เคยมีประสบการณ์ว่า หลังจากช่วงเวลาที่มีความสุข มักเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง เช่น การสูญเสีย ความล้มเหลว หรือความผิดหวัง อาจพัฒนาความเชื่อว่า “ความสุขนำมาซึ่งความเจ็บปวด”

2. การเลี้ยงดูและวัฒนธรรม

ในบางครอบครัวหรือวัฒนธรรม การแสดงความสุขมากเกินไปอาจถูกมองว่าไม่เหมาะสม หรือเป็นการอวดดี ทำให้บุคคลเรียนรู้ที่จะกดทับความสุขของตนเอง

3. ความวิตกกังวลและการคิดเชิงลบ

คนที่มีแนวโน้มคิดมากหรือมีภาวะวิตกกังวล มักคาดการณ์เหตุการณ์เลวร้ายล่วงหน้า จนความสุขกลายเป็นสิ่งที่ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัย

โรคกลัวความสุขส่งผลอย่างไรต่อชีวิต?

แม้จะดูไม่รุนแรง แต่โรคกลัวความสุขสามารถส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว เช่น

• ไม่กล้าตั้งเป้าหมายหรือฝันถึงอนาคต
• รู้สึกผิดเมื่อมีความสุข
• หลีกเลี่ยงความสัมพันธ์หรือโอกาสดี ๆ
• เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าและความเครียดเรื้อรัง

เมือบุคคลไม่อนุญาตให้ตัวเองมีความสุข สมองจะค่อย ๆ คุ้นชินกับการอยู่ในโหมดระวังภัยตลอดเวลา

รับมือกับโรคกลัวความสุขได้อย่างไร?

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำแนวทางเบื้องต้น เช่น

• ฝึกสังเกตความคิดของตนเอง และตั้งคำถามกับความเชื่อว่า “ความสุขต้องนำมาซึ่งเรื่องร้าย”
• ค่อย ๆ อนุญาตให้ตัวเองมีความสุขในเรื่องเล็ก ๆ
• ฝึกสติ (mindfulness) เพื่ออยู่กับปัจจุบัน

หากความกลัวส่งผลรุนแรงต่อชีวิต ควรปรึกษานักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต