"ทรัมป์" เขย่าระเบียบโลก ไทยปรับตัวอย่างไร

รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทร์ทรัพย์ ผู้ประกาศข่าว TNN16 ใน Morning Focus เจาะลึกทิศทางของโลกจากท่าทีของสหรัฐฯ ที่พยายามเล่นบทนำ หรือ "เขย่า" ระเบียบโลกใหม่ ผ่านเครื่องมือทางภาษี การค้า ความมั่นคง หรือการใช้กำลังเข้าไปเจรจาแทรกแซง ในภาพกว้างที่สุดเรื่องนี้อาจก่อให้เกิดความปั่นป่วนไปทั่วโลก โดยเฉพาะในจุดที่สหรัฐฯ มองว่าเป็นยุทธศาสตร์ หรือผลประโยชน์แห่งขาติ และแน่นอนว่าเรื่องนี้กระทบต่อไทยเช่นกัน

อย่างในกรณีของความขัดแย้งไทย-กัมพูชา สหรัฐฯ เข้ามาสร้างแรงจูงใจให้เราเจรจากับกัมพูชาผ่านคำสัญญามอบเงินจำนวนนับพันล้านบาทให้ แม้สหรัฐฯ อาจตามหลังจีนเล็กน้อย แต่ รศ.ดร.ปณิธานมองว่าน่าสนใจ เพราะเป็นการแข่งขันกันระหว่างชาติมหาอำนาจ ในมิติหนึ่งอาจส่งผลให้ความขัดแย้งมีบรรยากาศที่ผ่อนคลายลงมา แต่สิ่งหนึ่งที่เราเห็นชัดเจนจากสหรัฐฯ คือท่าทีที่เขาพยายามให้มีการพูดคุยแบบพหุภาคี ไม่ได้เป็นการหารือกันระหว่างไทยกับกัมพูชา

"เป็นแรงจูงใจ ที่จะทำให้ไทยกัมพูชาทำตามข้อตกลงสหรัฐฯ สหรัฐฯ เป็นห่วงภาคธุรกิจที่เสียหายนับแสนล้านบาท แรงจูงใจจึงอาจเกิดขึ้นจากทั้งสองด้าน ทั้งความช่วยเหลือจากจีน และจากสหรัฐฯ เป็นน้ำหนักกดทับให้ทั้งสองประเทศ คือไทยและกัมพูชากลับเข้าสู่การเจรจาได้มากขึ้น เพราะในขณะนี้ต้องยอมรับว่ากลไกระหว่างกันก่อนหน้านี้ไม่เป็นผล อาจช่วยผ่อนคลายความตึงเครียด"

หมายความว่า การทูตของไทยอาจต้องมีการปรับรูปแบบ การเจรจาในเรื่องไทย-กัมพูชา หรือโดยเฉพาะการเจรจาในอนาคต อาจมีลักษณะเป็นแบบ "พหุภาคี" ซึ่งหมายความว่ารัฐบาลชุดใหม่ต้องทำการบ้าน และทำงานหนักขึ้น คล้ายกับเป็นการเล่นหมากรุกกับคนหลายคนในเวลาเดียวกัน อาจารย์ปณิธานย้ำว่ารัฐบาลชุดใหม่ของเราต้องเผชิญแรงกดดันนี้ และเป็นความท้าทายต้องเร่งคุยรอบนอกกับทั้งจีนและสหรัฐฯ ประธานอาเซียน และแน่นอนรวมถึงกัมพูชาด้วย

แต่หากว่าเป็นกรณีเจรจาระหว่างไทยกับสหรัฐฯ สหรัฐฯ อาจมีความต้องการที่แตกต่างออกไป โดยเน้นการเจรจาแบบทวีภาคี หรือสองฝ่าย เพราะในรูปแบบดังกล่าวนี้สหรัฐฯ จะสามารถคุยและต่อรองกับเราได้มากขึ้น เราเองจึงต้องพยายามเจรจาเพื่อรักษาประโยชน์สูงสุดไม่ว่าจะเป็นเวทีไหนก็ตาม