"โลกใบใหม่" ที่เปลี่ยนไป หลังสิ้นสงครามตะวันออกกลาง

รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทร์ทรัพย์ ผู้ประกาศข่าว TNN16 ใน "มอร์นิ่ง โฟกัส" เรื่อง "โลกใบใหม่" หลังจากสงครามตะวันออกกลางไว้อย่างน่าสนใจ ความขัดแย้งตะวันออกกลางน่าเป็นห่วงและอยู่ในช่วงการ "วัดใจ" โดยที่ช่องแคบ "ฮอร์มุซ" ยังเป็นประเด็นสำคัญที่เราต้องจับตาใกล้ชิด แม้ฉากหน้า "อิหร่าน" ประกาศกร้าวไม้ต้องการเจรจา แต่ปรากฏว่ามีการเจรจาแบบคู่ขนานเพื่อลดความร้อนแรง ประชาคมโลกต่างคาดหวังให้ "ฮอร์มุซ" เส้นเลือดใหญ่พลังงานโลกเปิดอย่างถาวร และมีความปลอดภัยสำหรับเรื่อส่งสินค้าและน้ำมัน

สงครามตะวันออกลางยืดเยื้อ และอาจต้องยอมรับว่าหาทางลงได้ยาก แม้ว่าในใจจริงทั้งสองฝ่ายอยากหาทางออก บนพื้นฐานการรักษาผลประโยชน์ด้านเศรษฐกิจและความมั่นคงของตนเอง แน่นอนว่าสุดท้ายความขัดแย้งที่บานปลาย ไม่ได้ส่งผลดีต่อใคร อาจารย์ปณิธานย้ำว่าเราประมาทไม่ได้ หลังจากนี้สถานการณ์ยังมีโอกาสบานปลายอยู่ เพราะยังมีการปะทะกันอยู่เป็นระลอก ทั้งสองฝ่ายมีขุมกำลังพร้อมเดินหน้า สถานการณ์ตอนนี้จึงอาจเป็นจังหวะในการเข้าถึง "สมดุลแห่งความอยู่รอด" 

สิ่งสำคัญหลังจากนี้คือสงครามตะวันออกกลางก่อให้เกิดการ "ปรับฐานใหม่" หรือที่คนในยุคเราอาจเคยชินกับคำว่า "New Normal" ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในระยะสั้นที่สุด สร้างความเดือดร้อนเป็นวงกว้างต่อเราทุกคน อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ค่าครองชีพพุ่งสูง เช่นเดียวกันกับราคาสินค้าและพลังงาน เราจะได้เห็นการปรับเปลี่ยนโครงสร้างด้านพลังงาน แม้ว่าเสียงการสู้รบจะจบลง แต่เรื่องของพลังงานคงต้องใช้เวลานานกว่าจะกลับมาเหมือนเดิม ความเชื่อมั่นที่เคยมีอาจหดหายไปได้ อาจารย์มองว่าโลกกำลังเข้าสู่ยุคที่ต้องพึ่งพาตนเอง และกระจายความเสี่ยงมากกว่าที่เคยเป็นมา

อาจารย์ปณิธาน วิเคราะห์ว่าในหนทางที่มืดมนยังมีโอกาสที่น่าสนใจ มีสนามธุรกิจใหม่ที่ต้องจับตา ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับ "Green Economy" หรือธุรกิจสีเขียว เมื่อพลังงานฟอสซิลอาจกลายเป็นจุดอ่อน หรือกลายเป็นเครื่องมือการเมือง พลังงานสะอาดจะถูกเร่งขับเคลื่อนให้เป็นทางรอดหลัก ไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป อุตสหกรรมอาวุธและเทคโนโลยีความมั่นคง จะหลายเป็นอีกหนึ่งอุตสหกรรมสำคัญเช่นกัน หลายชาติเห็นความจำเป็นในการป้องกันตนเอง สุดท้ายอุตสหกรรมที่อาจารย์ปณิธาน มองว่ามีศักยภาพนั่นคือการธนาคารรูปแบบใหม่ ระบบการเงินโลกถูกเขย่าให้เกิดทางเลือกใหม่ที่ต้องมีความคล่องตัว ทันสมัย และปลอดภัย

จากการพูดคุยกับอาจารย์ปณิธาน ทำให้ผมมีมุมมองว่า สงครามครั้งนี้สอนให้เราอย่า "นิ่งนอนใจ" กับระเบียบโลกเดิม ทุกอย่างกำลังเปลี่ยนแปลงไปสิ้นเชิง สงครามไม่ใช่เรื่องของการต่อสู้ หรือเรื่องการทหารเพียงอย่างเดียว แต่ถือเรื่องของธุรกิจ ปากท้อง ผมมีมุมมองว่าพวกเรากำลังร่วมเป็นสักขีพยานในการปรับ "โมเดล" ธุรกิจใหม่ให้ทันสมัย ซึ่งกำลังถูกเขียนขึ้นมาใหม่อยู่ในขณะนี้