"เกมมรณะ" อวสานสันติภาพ "ตะวันออกกลาง" ร้าวลึก คลื่นใต้น้ำส่อปะทุ

ผศ.ดร.พรพรรณ โปร่งจิตร สาขาวิชาประวัติศาสตร์ มศว ให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทร์ทรัพย์ ผู้ประกาศข่าว TNN16 ในรายการ "ไปตามเกม" ไว้อย่างน่าสนใจในเรื่อง "เจาะลึกสาหตุเจรจาสหรัฐฯ กับอิหร่าน ล่ม และเตือนสัญญาณอันตรายศึกตะวันออกกลางยกระดับ" 

หากวิเคราะห์ดูแล้ว การเจรจาที่ปากีสถาน เพื่อหาทางยุติความขัดแย้งตะวันออกกลางที่ไม่ได้ข้อสรุปเป็นชิ้นเป็นอัน หรืออาจสามารถพูดได้ว่า "ล้มเหลว"  ไม่ได้เป็นเรื่องที่เหนือความคาดหมาย อาจเป็นเพราะภายใต้หน้ากากที่ต้องการเจรจา กลับมีความต้องการ หรือเป้าหมายที่ "ย้อนแย้ง" กันสิ้นเชิง

เป้าหมายสำคัญของลุงแซม ในตอนนี้ อาจไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองอิหร่าน หรือการจัดการกลุ่มติดอาวุธ แต่เป็นเรื่องของการช่วงชิงทรัพยากรอย่างน้ำมันมากกว่า สหรัฐฯ เปิดเผยอย่างชัดเจนว่าต้องการมีบทบาทในส่วนนี้คล้ายกับในเวเนซุเอลา แต่ปรากฏว่าการจัดการกับอิหร่านแตกต่างกันมาก ไม่ได้ง่ายเหมือนกับที่ผู้นำสหรัฐฯ อย่าง โดนัลด์ ทรัมป์ ประเมินเอาไว้

ในขณะที่อิหร่านมี "เป้ามหาย" ที่ชัดเจนและสำคัญเรื่องการต้องการให้สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร รวมไปถึงความต้องการในการได้รับค่าเสียหายจากความขัดแย้งที่เกิดขึ้น ซึ่งเรื่องนี้หากมองในมุมของสหรัฐฯ โดยเฉพาะจาก ทรัมป์ ซึ่งมีวิสัยเป็นนักธุรกิจชาตินิยมด้วยแล้ว การยอมจ่ายค่าเสียหายให้อิหร่าน มีโอกาสเกิดขึ้นได้จริงน้อยมาก เพราะหากยอมอาจเท่ากับว่า สหรัฐฯ ยอมรับว่าเป็นผู้ "แพ้" ในหมากเกมนี้ และยังเป็นการฝืนต้องหลักการ "อเมริกาต้องมาก่อน" หรือ "America First" อีกด้วย

หลังจากนี้เราต้องจับตาดูกันต่ออย่างใกล้ชิด เพราะมีโอกาสที่ความขัดแย้งจะกลับมารุนแรงอีกครั้ง แน่นอนว่าย่อมกระทบต่อเศรษฐกิจและพลังงานโลก ในช่วงหลังจากนี้อาจเข้าสู่ฉากทัศน์ที่ทั้งอิหร่าน และอิสราเอลอาจพยายามยกระดับ "บทบาท" ของตนเองให้คมชัดมากขึ้น

อิสราเอลมีเป้าหมายในการเป็นรัฐที่ปลอดภัย ยกระดับสู่ความเป็นชาติมหาอำนาจ ในสัปดาห์ที่ผ่านหากติดตามข่าวสาร เราจะเห็นว่าอิสราเอลเล่นบทนำมากขึ้น จากการออกมาถล่ม สร้างความเสียหายต่อเลบานอน ในขณะที่ อิหร่าน ระแวงอิสราเอลเช่นเดียวกัน เขาเคยประกาศว่า "ไม่ต้องการให้อิสราเอลมีที่ยืนบนโลกใบนี้" การที่อิสราเอลขยับมาเล่นบทนำ อาจเป็นการกระตุ้นให้อิหร่านต้องทำอะไรบางอย่างเพื่อปกป้องกลุ่มก้อนของตนเอง ไม่ว่าจะเป็น ฮิซบอเลาะห์ หรือฮูตี นี่อาจเป็นช่วงเวลาของการเปลี่ยนผ่านจาก "ตัวแทน" สู่ "ตัวจริง"

คำถามที่ผมสนใจคือ แล้วไทยของเราอยู่ในจุดไหนของกองเพลิงครั้งนี้ ? เพราะเท่าที่ฟังทำให้เห็นภาพว่าแม้ "ฮอร์มุซ" จะอยู่ไกลจากเราไปมาก แต่ไทยเปรียบเหมือนเรือลำนึงที่ล่องทะเลอยู่ในจุดความขัดแย้ง การปิดช่องแคบ "ฮอร์มุซ" ย่อมกระทบต่อพลังงานไทยอย่างไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ความหวังเดียวในตอนนี้คือการที่ "โลก" ล้มความขัดแย้งครั้งนี้ การที่โลกเดือดร้อนจากการปิดช่องแคบ "ฮอร์มุซ" ราคาพลังงานที่พุ่งสูง อาจส่งผลให้โลกหันมากดดันให้ สหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน จ้องเจรจาเพื่อลดผลกระทบต่อเราทุกคน