ตะวันออกกลาง เดิมพันใหญ่โจมตีโครงสร้าง "พลังงาน-น้ำดื่ม"

รศ.ดร.ศราวุฒิ อารีย์ ผอ.ศูนย์มุสลิมศึกษา สถาบันเอเซียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทรัพย์ ผู้ประกาศข่าว TNN16 ใน "ไปตามเกม" เรื่อง ตะวันออกกลาง เดิมพันใหญ่โจมตีโครงสร้าง "พลังงาน-น้ำดื่ม" รวมไปถึงวิเคราะห์ไพ่ตายสู่สงครามเต็มรูปแบบไว้อย่างน่าสนใจ 

แม้ว่าในสัปดาห์นี้เราจะเห็นความเคลื่อนไหวที่เป็นสัญญาณดีขึ้น หลังจากที่ โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ประกาศงดโจมตีออกไปอีก 5 วัน รวมไปถึงแถลงความคืบหน้าการเจรจาที่เป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น แต่ยังคงไม่สามารถนิ่งนอนใจได้ เพราะทางอิหร่านปฏิเสธว่าไม่ได้มีการเจรจากันโดยตรง ทั้งยังมีความพร้อมโจมตีกลับทันทีเพื่อป้องกันตนเอง

"สถานการณ์ตะวันออกกลางไม่ได้เป็นเพียงการปะทะกันแบบเดิมๆอีกต่อไป เห็นว่าทั้งสองฝ่ายมีความพยายามที่จะส่งสัญญาณและยกระดับความขัดแย้งก่อนหน้านี้" อาจสามารถกล่าวได้ว่าเป็นสงคราม "จิตวิทยา" ที่ทั้งคู่ไม่สามารถถอยได้ง่ายๆ แม้ทรัมป์จะประกาศชัยชนะไปก่อน แต่ในความเป็นจริง "ทางลง" ในเวทีความขัดแย้งครั้งนี้กลับดูมืดมนและห่างไกล

อาจารย์ศราวุฒิ เปิดเผยว่าเราต้องจับตา "การเดิมพันใหม่ (ใหญ่) โจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน-น้ำดื่ม" ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญ สามารถสร้างความเสียหายได้เป็นวงกว้าง ในอดีต "แหล่งพลังงาน" และ "น้ำดื่ม" เคยเป็นคล้ายเขตหวงห้าม คู่ขัดแย้งต่างหลีกเลี่ยงไม่โจมตี กรือสร้างความเสียหาย เพราะไม่ต้องการสร้างความเดือดร้อนไปที่ประชานโดยตรง ปัจจุบันน่าตกใจเพราะกติกาถูกเปลี่ยนไป ทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านเริ่มใช่ "ไพ่ตาย" นี้ในการข่มขู่ และกดดันฝ่ายตรงข้ามเพื่อเพิ่ม "ต้นทุน" ในอีกฝ่ายต้องทบทวน และระวังมากขึ้น เป็นคล้ายกับการดึง "สงคราม" มาที่ประชาชนโดยตรงมากขึ้น

ในตอนนี้อาจารย์มองว่าทั้งสองฝ่ายอยู่ในภาวะ "กลืนไม่เข้าคายไม่ออก" เรื่องนี้ขยายวงไปที่ชาติต่างๆในอาหรับด้วย ชาติเหล่านี้ไม่ต้องการเข้ามาในสมการความขัดแย้ง แต่เนื่องจากมีฐานทัพสหรัฐฯในพื้นที่เขตแดนของตน ทำให้ตกอยู่ในที่นั่งลำบาก ก่อนหน้านี้การมี "สหรัฐฯ" เท่ากับเป็นหลักประกันด้านความปลอดภัย แต่ความขัดแย้งครั้งนี้ทำให้เห็นว่าพวกเขาไม่ได้ปลอดภัยจากการโจมตีของ "อิหร่าน" อยู่ดี

แม้ว่าที่ผ่านมาชาติอาหรับพยายามเจรจาสร้างความปลอดภัยผ่านสนธิสัญญา อย่าง Abraham Accord ลดความขัดแย้งต่ออิหร่านแบบระมัดระวัง เพราะไม่ต้องการให้สหรัฐฯไม่พอใจเช่นกัน การวางตัวจึงไม่ง่าย และต้องพยายามเข้าหาทั้งสองฝ่าย โดยคำนึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของชาติตนเอง นั่นคือเรื่องความ "ปลอดภัย"

"ชาติตะวันออกกลาง อาจต้องเริ่มคิดทบทวนดูให้ดี ว่าสรุปฐานทัพสหรัฐฯช่วยพวกเขาได้แค่ไหน" อาจารย์ศราวุฒิวิเคราะห์ฉากทัศน์ต่อไปอย่างน่าสนใจว่าชาติอาหรับอาจต้องมีความพยายามปรับ "หมาก" ใหม่ ต้องเข้าหาชาติมหาอำนาจอื่น อย่างจีนและรัสเซียมากขึ้น ซึ่งนี่เองก็เป็นสิ่งที่พวกเขาให้ความสำคัญ และกำลังทำอยู่ในตอนนี้

อาจสามารถพูดได้ว่าการที่สหรัฐฯไม่สามารถคุมครองชาติอาหรับได้ ชาติเหล่านี้จึงต้องหา "ทางเลือกใหม่" ลดความขัดแย้งกับอิหร่าน สร้างความเป็นปึกแผ่นให้กลุ่มของตนเอง เข้าหาชาติมหาอำนาจใหม่ อย่างจีน รัสเซีย

นี่เองอาจเป็นโอกาสที่สำคัญของไทยเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นด้านการค้าขาย ส่งออกสินค้าจำเป็น ข้าวของเครื่องใช่ สินค้าเกษตร เปิดการลงทุนสร้างโอกาสระหว่างนักลงทุนไทย และชาติอาหรับ ให้สามารถแทรกตัวเข้าในตลาดได้อย่างมั่นคงในห้วงเวลาสำคัญที่ตะวันออกกลางกำลังปรับสมดุลใหม่