"ดร.สนธิ" ไฟป่าภาคเหนือ สาเหตุฝุ่น PM 2.5 พุ่งสูงติดอันดับโลก
ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat ถึงสถานการณ์ไฟไหม้ป่าในภาคเหนือช่วงปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2569 มีความรุนแรงมากโดยจังหวัดเชียงใหม่เกิดไฟป่าลุกลามรุนแรงบริเวณดอยสุเทพ-ปุย ใกล้กับหมู่บ้านม้งดอยปุย และพื้นที่อุทยานแห่งชาติออบขาน ส่งผลให้ค่าฝุ่น PM 2.5 พุ่งสูงขึ้นเป็นอันดับ 1 ของโลกในบางช่วง
ปัญหาไฟไหม้ป่ารุนแรงในภาคเหนือในเขตจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำพูน ลำปาง สาเหตุหลัก คือ
1.สภาวะทางอุตุนิยมวิทยาโดยจากการคาดการณ์ในปี 2569 ระบุว่าสภาวะลานีญาจะเปลี่ยนกลับสู่ความเป็นกลาง ส่งผลให้ปริมาณฝนลดลง ทำให้ทิศทางลมเปลี่ยนไปและเกิดสภาพอากาศปิดในช่วงเวลากลางคืน
ขณะที่ความแห้งแล้งสะสมในพื้นที่ป่าโดยเฉพาะช่วงปลายเดือนมีนาคมซึ่งเป็นจุดพีคของฤดูแล้งทำให้เกิดการสะสมของใบไม้แห้งและกิ่งไม้ปริมาณมากซึ่งเป็นเชื้อเพลิงอย่างดีโดยเฉพาะช่วงของเวลา14.00 – 16.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่อุณหภูมิสูงสุดของวัน ทำให้เกิดความเสี่ยงในการเกิดไฟป่าสูงสุด
2.การลักลอบเผาป่าโดยสาเหตุสำคัญยังคงมาจากการเผาเพื่อหาของป่า ล่าสัตว์ และการกำจัดวัชพืชเพื่อเตรียมพื้น ที่ทำการเกษตร นอกจากนี้ผลกระทบจากมาตรการ "ห้ามเผา"ในบางพื้นที่ ที่สั่งห้ามเผาโดยเด็ดขาดอาจทำให้ชาวบ้านลักลอบจุดไฟในพื้นที่ป่าลึกหรือจุดจากที่ไกลๆเพื่อให้ไฟลามมายังพื้นที่ของตนเองทำให้การควบคุมเพลิงทำได้ยากขึ้น
3.มลพิษข้ามแดนจากปรเะเทศเพื่อนบ้าน โดยวันที่ 27มีค.69 ดาวเทียมต่างๆตรวจพบว่าประเทศไทยมีจุดความร้อนรวม 2,302จุดโดยพบในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ 1,088 จุด(เป็นพื้นที่ที่พบมากที่สุด) ,ป่าสงวนแห่งชาติ 837จุด,ในพื้นที่เกษตร กรรม160 จุด สำหรับประเทศเพื่อนบ้านพบจุดความร้อนโดยเมียนมาพบสูงสุดถึง 8,804 จุด,ลาวพบ4,189จุด, กัมพูชา 566 จุด, เวียดนาม 522 จุด และ มาเล เซีย104 จุด ทำให้หมอกควันบางส่วนจากประเทศเมียนมาและสปป.ลาวพัดเข้าประเทศไทย
4.ข้อจำกัดในการเข้าถึงพื้นที่และทรัพ ยากรโดยไฟป่าส่วนใหญ่เกิดขึ้นในพื้น ที่ป่าอนุรักษ์และป่าสงวนซึ่งมีสภาพเป็นภูเขาสูงชัน ทำให้เจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินเข้าถึงพิกัดไฟได้ยากลำบาก นอก จากนี้จำนวนเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับพื้นที่ป่าที่ต้องดูแลกว่า45 ล้านไร่ในภาคเหนื นอกจากนี้ยังมีข้อจำกัดของอา กาศยานช่วยดับไฟซึ่งยังมีอุปสรรคในเรื่องงบประมาณ ความเสี่ยงของนักบิน และความยากในการหาแหล่งน้ำใกล้จุดเกิดเหตุบนดอยสูง