มลพิษทางอากาศ ต้นเหตุ “ปอด” เด็กเสี่ยงพัง กระทบสุขภาพเด็กตลอดชีวิต

การศึกษานี้ติดตามกลุ่มตัวอย่างมากกว่า 5,000 คนที่เกิดในและรอบเมืองบริสตอลของสหราชอาณาจักรในช่วงทศวรรษ 1990 โดยเก็บข้อมูลสุขภาพตั้งแต่แรกเกิด และตรวจวัดสมรรถภาพปอดเมื่ออายุ 8 ปี, 15 ปี และติดตามต่อเนื่องจนถึงอายุ 24 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่ปอดควรพัฒนาเต็มที่แล้ว

แต่ผลการวิจัยกลับพบว่า เด็กที่ได้รับมลพิษทางอากาศในระดับสูง ทั้งในช่วงตั้งครรภ์ วัยทารก และวัยเด็กตอนต้น มีแนวโน้มที่การเจริญเติบโตของปอดจะช้าลง และแม้เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ สมรรถภาพปอดก็ยังไม่สามารถพัฒนาได้เต็มที่ โดยผลกระทบชัดเจนมากที่สุดในช่วงวัยรุ่น ซึ่งเป็นช่วงที่ปอดควรเติบโตอย่างรวดเร็ว

ศาสตราจารย์แอนนา แฮนเซลล์ จากมหาวิทยาลัยเลสเตอร์ หัวหน้าทีมวิจัย ระบุว่า แม้งานวิจัยเกี่ยวกับมลพิษทางอากาศส่วนใหญ่จะเน้นไปที่ผู้ใหญ่หรือหญิงตั้งครรภ์ แต่มีความเป็นไปได้สูงว่ามลพิษยังส่งผลต่อการเจริญเติบโตของเด็กโดยตรง และเด็กที่ปอดพัฒนาไม่เต็มที่อาจมีความเสี่ยงสูงต่อโรคทางเดินหายใจและโรคหัวใจในอนาคต เนื่องจากมีความสามารถสำรองของปอดต่ำกว่า

นักวิจัยวัดสมรรถภาพปอดด้วยวิธี spirometry โดยให้ผู้เข้าร่วมทดลองหายใจเข้าเต็มที่ แล้วเป่าลมหายใจออกอย่างแรงและเร็วที่สุด เพื่อวัดปริมาณอากาศและความเร็วของการหายใจ ซึ่งสะท้อนประสิทธิภาพการทำงานของปอดอย่างแม่นยำ

ทีมวิจัยยังประเมินระดับการสัมผัสมลพิษของเด็กในแต่ละช่วงวัย ตั้งแต่ในครรภ์จนถึงวัยเด็กตอนต้น โดยรวมทั้งฝุ่นละอองขนาดเล็ก และก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการจราจรและการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล พร้อมทั้งควบคุมปัจจัยอื่น ๆ เช่น การคลอดก่อนกำหนด การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ การสูบบุหรี่ในครอบครัว และสภาพบ้านที่อาจมีความชื้น

ผลการศึกษายืนยันว่า การสัมผัสมลพิษทางอากาศตั้งแต่ช่วงชีวิตแรกเริ่มสามารถส่งผลต่อพัฒนาการของปอดไปจนถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่นที่เป็นช่วงสำคัญของการเติบโตของปอด

งานวิจัยก่อนหน้านี้ในลอนดอนตะวันออกยังพบว่า เด็กอายุ 9 ปีที่อยู่ในพื้นที่มลพิษสูงมีปอดเล็กกว่าปกติราว 90-100 มิลลิลิตร ซึ่งเทียบได้กับปริมาตรของไข่ไก่ประมาณสองฟอง ขณะที่การศึกษาจากสวีเดนพบว่า เมื่อคุณภาพอากาศดีขึ้น การเติบโตของปอดในเด็กก็สามารถฟื้นตัวได้มากขึ้น

แม้ผลกระทบต่อเด็กแต่ละคนอาจดูไม่รุนแรงในระยะสั้น แต่เนื่องจากสมรรถภาพปอดมีแนวโน้มส่งผลต่อสุขภาพไปตลอดชีวิต ความแตกต่างเล็กน้อยในวัยเด็กอาจนำไปสู่ความเสี่ยงด้านสุขภาพที่สำคัญในระยะยาว ดังนั้นการลดมลพิษทางอากาศและการปกป้องสิ่งแวดล้อมของเด็กจึงเป็นเรื่องจำเป็น