ภาพรวมสถานการณ์น้ำไทย 20 ม.ค. 2569 น้ำมากแต่คุมได้ ยังไม่วิกฤติ พร้อมรับฤดูแล้ง

ภาพรวมสถานการณ์น้ำของประเทศไทย ณ วันที่ 20 มกราคม 2569 ยังอยู่ในเกณฑ์ที่เรียกว่า “น้ำมากแต่คุมได้” ปริมาณน้ำในเขื่อนหลักและแม่น้ำสายสำคัญเพียงพอต่อการบริหารจัดการ ยังไม่ปรากฏสัญญาณน้ำท่วมหรือน้ำล้นตลิ่งในภาพรวม และมีความพร้อมรองรับฤดูแล้งปี 2568/69 หากยังคงบริหารการระบายและจัดสรรน้ำตามแผนอย่างเคร่งครัด

เขื่อนหลัก 13 แห่ง
ข้อมูลอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั่วประเทศพบว่า มีปริมาณน้ำรวมราว 6 หมื่นล้านลูกบาศก์เมตร หรือประมาณ 80–85% ของความจุเก็บกัก เป็นน้ำใช้การได้ราว 70–75% สูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนอย่างเห็นได้ชัด สะท้อนฐานน้ำต้นทุนที่ดีกว่าค่าเฉลี่ยหลายปี

ในลุ่มเจ้าพระยา เขื่อนภูมิพล สิริกิติ์ แควน้อย และป่าสักชลสิทธิ์ มีน้ำอยู่ในช่วง 70–90% ของความจุ ทำหน้าที่เป็นแหล่งสำรองหลักเพื่อการอุปโภคบริโภคและภาคเกษตร โดยการระบายยังเป็นไปแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่เร่งปล่อยน้ำลงสู่พื้นที่ท้ายน้ำ

ลุ่มแม่กลอง เขื่อนศรีนครินทร์และวชิราลงกรณมีน้ำมากกว่า 75–80% การระบายอยู่ในเกณฑ์ปกติ เน้นรักษาเสถียรภาพการผลิตไฟฟ้าและการใช้น้ำ ไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงน้ำหลากฉับพลัน

ภาคอีสาน เขื่อนอุบลรัตน์ ลำปาว จุฬาภรณ์ และสิรินธร มีน้ำราว 75–90% ช่วยลดแรงกดดันภัยแล้งในลุ่มชี–มูล แม้ยังต้องบริหารอย่างระมัดระวัง เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่เผชิญภัยแล้งซ้ำซาก

ภาคใต้ เขื่อนรัชชประภาและบางลางมีน้ำประมาณ 70–80% ยังรองรับทั้งฝนปลายฤดูและการใช้น้ำในช่วงหน้าแล้งได้พร้อมกัน

แม่น้ำเจ้าพระยาและลุ่มน้ำหลัก
ระดับน้ำแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงต้นน้ำที่สถานี C.2 จังหวัดนครสวรรค์ ต่ำกว่าตลิ่งหลายเมตร อยู่ในเกณฑ์ปกติ การไหลผ่านยังต่อเนื่องเพื่อหล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรในลุ่มกลางและลุ่มล่าง

บริเวณเขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท การระบายยังอยู่ในกรอบแผนฤดูแล้ง 2568/69 เน้นให้น้ำเพียงพอต่อการใช้งาน พร้อมควบคุมไม่ให้เกิดปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำในพื้นที่ตอนล่าง

ขณะที่ค่าความเค็มในแม่น้ำเจ้าพระยา ท่าจีน แม่กลอง และบางปะกง ยังอยู่ในระดับมาตรฐานสำหรับการผลิตน้ำประปา แม้ต้องเฝ้าระวังช่วงน้ำทะเลหนุนสูงปลายเดือนนี้อย่างใกล้ชิด

6 จังหวัดริมน้ำที่ต้องจับตา
หน่วยงานด้านน้ำประเมินว่าหลายพื้นที่ยังต้องเฝ้าระวังเชิงป้องกัน แม้สถานการณ์โดยรวมยังไม่วิกฤติ
ลุ่มเจ้าพระยาตอนบน เช่น นครสวรรค์และชัยนาท ระดับน้ำยังไม่ล้นตลิ่ง แต่พื้นที่นอกเขตชลประทานเสี่ยงขาดน้ำ หากปลูกพืชใช้น้ำมากนอกแผน
ลุ่มเจ้าพระยาตอนกลาง–ล่าง อ่างทอง สิงห์บุรี สุพรรณบุรี และพระนครศรีอยุธยา มีน้ำเพียงพอ แต่ต้องบริหารจัดสรรควบคู่การป้องกันความเค็ม
ลุ่มแม่กลอง–เพชรบุรี ได้แก่ ราชบุรี สมุทรสงคราม และเพชรบุรี ยังไม่พบภาวะน้ำหลาก แต่มีการเตือนเฝ้าระวังน้ำทะเลหนุน
ลุ่มชี–มูล–โขง ในภาคอีสานตอนกลางถึงตอนล่าง ระดับน้ำยังปกติ แต่พื้นที่ปลายน้ำใกล้แม่น้ำโขง เช่น นครพนมและมุกดาหาร ต้องติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง

ความชื้นดินเริ่มลด
ข้อมูลความชื้นดินช่วงกลางเดือนมกราคมพบว่า ภาคเหนือและอีสานบางส่วนเริ่มมีพื้นที่ดินแห้ง โดยเฉพาะพื้นที่ดอนและนอกระบบชลประทาน หากฝนทิ้งช่วงยาวอาจกระทบภาคเกษตรในระยะถัดไป

การประเมินล่าสุดชี้ว่าพื้นที่เสี่ยงภัยแล้งทั่วประเทศรวมเกือบ 50 ล้านไร่ หน่วยงานด้านน้ำจึงเดินหน้า 8 มาตรการรับมือฤดูแล้ง ทั้งการจัดลำดับการใช้น้ำ การจำกัดปลูกพืชนอกแผน และการเสริมแหล่งน้ำชุมชน เพื่อบรรเทาความเสี่ยงในระยะยาว