ไฟสงครามเผาโลก! ดันมลพิษพุ่ง วิกฤตโลกร้อนส่อพังทั้งระบบ

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เรื่องสงครามตะวันออกกลาง…เร่งโลกเดือด วิกฤตสิ่งแวดล้อมที่หนักหน่วงขึ้น

สงครามระหว่าง สหรัฐอเมริกา - อิสราเอล และ อิหร่าน ที่ปะทุขึ้นเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 ไม่ได้เป็นเพียงความขัดแย้งทางการเมืองหรือความมั่นคงเท่านั้น หากแต่กำลังกลายเป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำให้วิกฤตสิ่งแวดล้อมโลกเลวร้ายลงอย่างรวดเร็ว ภายใต้โลกที่เปราะบางจากภาวะโลกร้อนอยู่แล้ว สงครามกลับยิ่งซ้ำเติมให้สถานการณ์รุนแรงขึ้นในหลายมิติ ทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มลพิษ และความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำและอาหาร

ในด้านการปล่อยก๊าซคาร์บอน ปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ โดยเฉพาะจากกองทัพเรือและกองทัพอากาศของ สหรัฐอเมริกา ซึ่งถือเป็นหนึ่งในแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกขนาดใหญ่ของโลก ได้เพิ่มปริมาณการปล่อยก๊าซอย่างมหาศาล การโจมตีทางอากาศที่เกิดขึ้นตลอด 24 ชั่วโมงในสงครามครั้งนี้ ยิ่งเร่งให้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สะสมในชั้นบรรยากาศมากขึ้น นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกจึงออกมาเตือนว่า อุณหภูมิโลกอาจพุ่งเกิน 1.5 องศาเซลเซียสเร็วกว่าที่คาด หากการปล่อยก๊าซยังคงเพิ่มขึ้นอย่างควบคุมไม่ได้ในภาวะสงคราม

ขณะเดียวกัน การโจมตีคลังเก็บน้ำมันในกรุงเตหะรานของ อิหร่าน รวมถึงพื้นที่ใกล้เคียง ได้ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ “ฝนสีดำ” จากเขม่าควันพิษที่ปกคลุมเป็นวงกว้าง กลุ่มควันสีดำเหล่านี้ประกอบด้วยสารอันตราย เช่น เบนซิน ฟอร์มาลดีไฮด์ รวมถึงก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์และคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งไม่เพียงทำลายคุณภาพอากาศ แต่ยังเพิ่มปริมาณก๊าซเรือนกระจกในระดับมหาศาล

ผลกระทบจากมลพิษยังลุกลามไปถึงระบบนิเวศทางทะเล โดยเฉพาะในบริเวณ ช่องแคบฮอร์มุซ ที่เป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก การโจมตีเรือบรรทุกสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำมันรั่วไหลครั้งใหญ่ ซึ่งอาจสร้างความเสียหายรุนแรงต่อแนวปะการังและแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลหายาก นอกจากนี้ อาวุธและขีปนาวุธยังทิ้งสารพิษ เช่น PFAS และโลหะหนัก ที่สามารถปนเปื้อนในดินและแหล่งน้ำใต้ดิน ส่งผลกระทบยาวนานต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของมนุษย์

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือความมั่นคงด้านน้ำ การโจมตีโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โรงไฟฟ้าและโรงผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล ได้ซ้ำเติมวิกฤตน้ำใน อิหร่าน ซึ่งเผชิญกับภัยแล้งต่อเนื่องมานานหลายปี สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าทรัพยากรพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตกำลังตกอยู่ในความเสี่ยงอย่างยิ่ง

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางวิกฤต ก็เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านพลังงาน ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ทำให้หลายประเทศเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับพลังงานหมุนเวียนและพลังงานนิวเคลียร์มากขึ้น เพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว แต่ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ดำเนินนโยบายผ่อนปรนการคว่ำบาตรน้ำมันและเร่งการผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิล ซึ่งสวนทางกับเป้าหมายการลดภาวะโลกร้อน ขณะที่ประเทศผู้นำเข้าอย่าง จีน และ อินเดีย อาจหันกลับไปใช้ถ่านหินมากขึ้นเพื่อทดแทนพลังงานที่ขาดแคลน

ท้ายที่สุด สงครามครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการปะทะกันของอำนาจรัฐ แต่กำลังกลายเป็นแรงกระแทกครั้งใหญ่ต่อ “ระบบนิเวศโลก” ทั้งในมิติของอากาศ น้ำ และพลังงาน เมื่อวิกฤตสิ่งแวดล้อมซ้อนทับกับความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โลกอาจกำลังเดินเข้าสู่จุดเปลี่ยนที่ยากจะย้อนกลับ และคำถามสำคัญที่ยังคงอยู่คือ มนุษยชาติจะสามารถหยุดยั้งวงจรทำลายล้างนี้ได้ทันก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินไปหรือไม่