ย้อนโศกนาฏกรรมรถไฟไทย จากตลิ่งชันถึงมักกะสัน บทเรียนที่ยังต้องแก้

ย้อนโศกนาฏกรรมรถไฟไทย จากตลิ่งชันถึงมักกะสัน

เหตุรถไฟขนสินค้าชนรถเมล์ ขสมก. สาย 206 บริเวณจุดตัดทางรถไฟแยกอโศก–ดินแดง ใกล้สถานีมักกะสัน เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 กลายเป็นอีกหนึ่งอุบัติเหตุครั้งใหญ่ของระบบรางไทย หลังมีผู้เสียชีวิต 8 ราย และบาดเจ็บอีกกว่า 30 ราย

ภาพรถเมล์ถูกลากไปตามรางก่อนเกิดเพลิงไหม้อย่างรุนแรงกลางกรุงเทพมหานคร ทำให้สังคมหวนย้อนกลับไปทบทวนอุบัติเหตุรถไฟครั้งสำคัญในอดีต หลายเหตุการณ์กลายเป็นจุดเปลี่ยนด้านมาตรฐานความปลอดภัยของระบบรางไทย ขณะที่บางปัญหายังคงเกิดซ้ำ โดยเฉพาะบริเวณจุดตัดเสมอระดับระหว่างรถไฟกับถนน

ปี 2522 เหตุรถไฟชนกันที่ตลิ่งชัน สูญเสียครั้งใหญ่กลางกรุง

หนึ่งในอุบัติเหตุรถไฟที่รุนแรงที่สุดของไทยเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2522 บริเวณชุมทางตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร

วันนั้น รถโดยสารขบวน 165 เส้นทางราชบุรี–ธนบุรี กำลังเข้าสถานี ขณะที่รถสินค้าขบวน 727 จากบางซื่อมุ่งหน้าลงใต้ ได้พุ่งชนท้ายขบวนผู้โดยสารอย่างรุนแรง

แรงกระแทกทำให้ตู้โดยสารหลายตู้เสียหายหนัก มีผู้เสียชีวิต 51 ราย และบาดเจ็บมากกว่า 130 ราย ถือเป็นโศกนาฏกรรมระบบรางครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งของประเทศ

หลังเกิดเหตุ การรถไฟแห่งประเทศไทยเริ่มเร่งปรับปรุงระบบอาณัติสัญญาณ การสื่อสารระหว่างสถานี และมาตรฐานการควบคุมการเดินรถมากขึ้น

ปี 2532 รถไฟตกเหวที่ลำปาง

วันที่ 23 พฤษภาคม 2532 รถเร็วขบวนเชียงใหม่–กรุงเทพมหานคร ประสบเหตุตกรางบริเวณทางโค้งช่วงสถานีผาคัน จังหวัดแพร่ ต่อเนื่องพื้นที่รอยต่อจังหวัดลำปาง

หัวรถจักรและตู้โดยสารบางส่วนพุ่งตกลงไปในพื้นที่ลาดชัน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 8 ราย และบาดเจ็บจำนวนมาก

เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้การรถไฟฯ เพิ่มมาตรการตรวจสอบเส้นทางภูเขา ระบบเบรก และควบคุมความเร็วในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะเส้นทางภาคเหนือที่มีทางลาดชันและโค้งต่อเนื่อง

ปี 2552 รถไฟชนรถทัวร์ที่สระบุรี

เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2552 เกิดเหตุรถไฟชนรถทัวร์บริเวณจุดตัดทางรถไฟ จังหวัดสระบุรี

รายงานระบุว่า รถทัวร์กำลังข้ามทางรถไฟในช่วงที่รถไฟโดยสารสายกรุงเทพฯ–หนองคาย วิ่งผ่าน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บหลายราย

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้หน่วยงานด้านคมนาคมเริ่มสำรวจจุดตัดเสมอระดับทั่วประเทศอย่างจริงจัง โดยเฉพาะพื้นที่ที่ยังไม่มีไม้กั้นอัตโนมัติหรือสัญญาณเตือนเพียงพอ

ปี 2563 รถไฟชนรถบัสคณะกฐินที่ฉะเชิงเทรา

อีกเหตุการณ์ที่สร้างความสูญเสียครั้งใหญ่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2563 ที่จังหวัดฉะเชิงเทรา

รถไฟสินค้าพุ่งชนรถบัสคณะกฐินบริเวณจุดตัดทางรถไฟใกล้สถานีคลองแขวงกลั่น ขณะรถบัสกำลังเดินทางไปทอดกฐิน

อุบัติเหตุครั้งนั้นทำให้มีผู้เสียชีวิต 19 ราย และบาดเจ็บอีกจำนวนมาก

การตรวจสอบพบว่า จุดเกิดเหตุเป็นทางลักผ่านที่ไม่มีเครื่องกั้นอัตโนมัติ ขณะที่ทัศนวิสัยในพื้นที่ค่อนข้างจำกัด

หลังเหตุการณ์ รัฐบาลและการรถไฟฯ เร่งเดินหน้าปิดจุดลักผ่าน รวมถึงติดตั้งระบบเตือนภัยและไม้กั้นเพิ่มเติมในหลายจังหวัด

ปี 2565 รถไฟชนรถกระบะที่ประจวบคีรีขันธ์

วันที่ 24 มกราคม 2565 รถไฟขบวนท่องเที่ยวสวนสนประดิพัทธ์ ชนรถกระบะบริเวณจุดตัดทางรถไฟ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

แรงชนทำให้มีผู้เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บอีกหลายคน

หลังเกิดเหตุ มีการรณรงค์เรื่อง “หยุด มอง ฟัง” ก่อนข้ามทางรถไฟอีกครั้ง พร้อมเน้นย้ำการปฏิบัติตามสัญญาณเตือนอย่างเคร่งครัด

ปี 2569 รถไฟชนรถเมล์มักกะสัน กลางกรุงเทพฯ

ล่าสุด เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 รถไฟขนสินค้าขบวน 2126 เส้นทางแหลมฉบัง–บางซื่อ พุ่งชนรถเมล์ ขสมก. สาย 206 บริเวณจุดตัดทางรถไฟแยกอโศก–ดินแดง ใกล้สถานีมักกะสัน

ข้อมูลเบื้องต้นจากกระทรวงคมนาคมระบุว่า ขณะเกิดเหตุการจราจรติดขัดอย่างหนัก ทำให้รถเมล์ติดค้างอยู่บนราง ส่งผลให้ไม้กั้นไม่สามารถปิดลงได้เต็มระบบ

ขณะเดียวกัน รถไฟขนตู้คอนเทนเนอร์ซึ่งมีน้ำหนักมาก ไม่สามารถหยุดขบวนได้ทัน ก่อนพุ่งชนรถเมล์และรถยนต์ใกล้เคียง จนเกิดเพลิงไหม้รุนแรง

หลังเกิดเหตุ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์ พร้อมกำชับทุกหน่วยงานเร่งช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ ดูแลครอบครัวผู้เสียชีวิต และตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และการรถไฟแห่งประเทศไทย อยู่ระหว่างรวบรวมพยานหลักฐาน กล้องวงจรปิด และข้อมูลจากระบบเดินรถ เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของอุบัติเหตุ

จุดร่วมของอุบัติเหตุรถไฟไทย

แม้อุบัติเหตุแต่ละครั้งจะเกิดต่างช่วงเวลาและต่างพื้นที่ แต่หลายเหตุการณ์มีปัจจัยร่วมคล้ายกัน

จุดตัดเสมอระดับยังเป็นความเสี่ยงสำคัญ

ประเทศไทยยังมีจุดตัดทางรถไฟจำนวนมากทั่วประเทศ หลายจุดอยู่ในพื้นที่ชุมชนหรือเขตเมือง ทำให้เกิดความเสี่ยงจากรถติดสะสมและการข้ามทางรถไฟในระยะกระชั้นชิด

ปัญหาการจราจรในเขตเมือง

หลายอุบัติเหตุเกิดจากรถติดค้างบนราง โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีสัญญาณไฟจราจรและทางรถไฟอยู่ใกล้กัน

ระบบเตือนภัยและพฤติกรรมผู้ใช้ถนน

แม้หลายพื้นที่จะติดตั้งไม้กั้นอัตโนมัติแล้ว แต่ยังพบกรณีฝ่าสัญญาณเตือน หรือเร่งข้ามทางรถไฟในช่วงเวลาที่ไม่ปลอดภัย

รัฐเดินหน้าปรับปรุงความปลอดภัยระบบรางต่อเนื่อง

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลและการรถไฟแห่งประเทศไทย เดินหน้าลงทุนยกระดับความปลอดภัยระบบรางอย่างต่อเนื่อง ทั้งการก่อสร้างสะพานข้ามทางรถไฟ การติดตั้งไม้กั้นอัตโนมัติ การพัฒนาระบบอาณัติสัญญาณ และโครงการรถไฟทางคู่

หลายโครงการเริ่มเห็นผลในพื้นที่ต่างจังหวัด แต่เหตุการณ์ที่มักกะสันครั้งล่าสุด กลายเป็นสัญญาณเตือนว่า ปัญหาความปลอดภัยบริเวณจุดตัดทางรถไฟในเขตเมือง ยังเป็นโจทย์สำคัญที่ทุกหน่วยงานต้องเร่งแก้ไขอย่างจริงจัง