ทุกเช้ารถไฟชานเมืองสายตะวันออก ไม่ใช่แค่ขบวนรถเก่า ๆ ที่วิ่งผ่านกรุงเทพฯ

แต่มันคือเส้นเลือดหลักที่พาคนตัวเล็กจากขอบเมืองเข้าสู่เมืองหลวง ด้วยค่าโดยสารหลักสิบ
หรือบางช่วงอาจราคาถูกกว่านั้น

แรงงาน นักเรียน นักศึกษา คนทำงานรายวัน พ่อค้าแม่ค้ารายย่อย จำนวนมากยังต้องพึ่งรถไฟสายนี้
เพื่อไปถึงย่านสำคัญอย่างพญาไท ยมราช มักกะสัน อโศก และหัวลำโพง ให้ทันก่อนเวลาเริ่มงาน

แต่หลังเหตุโศกนาฏกรรม รถไฟชนรถเมล์ บริเวณจุดตัดทางรถไฟมักกะสัน ใกล้แยกอโศก-ดินแดง
 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 เหตุการณ์นี้คร่าชีวิตแปดคน และมีผู้บาดเจ็บจำนวนมาก

“รถไฟวิ่งผ่าเมือง” จึงถูกตั้งคำถาม

รัฐมนตรีคมนาคม นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ สั่งให้การรถไฟแห่งประเทศไทยศึกษาความเป็นไปได้
 ในการยกเลิกรถไฟระดับดินเข้าสู่กรุงเทพชั้นใน ภายใน 3 เดือน โดยมีความเป็นไปได้ที่จะมีการตัดปลายทางรถไฟสายตะวันออกให้จบที่สถานีลาดกระบัง

เสียงสะท้อนจากผู้เดินทางจำนวนมากชี้ว่าหากรถไฟถูกตัดตอนที่ลาดกระบังประชาชนจำนวนมากจะต้องเดินทางเพิ่มขึ้นทันที จากเดิมนั่งรถไฟต่อเดียวตรงเข้าเมือง อาจกลายเป็นต้องต่อรถอย่างน้อยอีกหลายต่อ และกลายเป็นภาระค่าเดินทางที่เพิ่งสูงขึ้น 

ที่ผ่านมารถไฟชานเมืองจึงไม่ใช่แค่ระบบขนส่งแต่มันคือโอกาส และความหวังของคนที่อาศัยอยูู่ขอบเมืองเข้าถึงงานได้ในต้นทุนต่ำ

ดร.ภานุเดช ชุ่มเย็น อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้ความเห็นว่าการลดจำนวนขบวนรถไฟที่เข้าสู่พื้นที่ชั้นในของเมืองอาจช่วยลดความถี่ของความขัดแย้งบริเวณจุดตัดในระยะสั้นได้บางส่วน 

แต่แนวทางดังกล่าวควรพิจารณาผลกระทบต่อผู้โดยสารและประสิทธิภาพของโครงข่ายระบบรางโดยรวมควบคู่กันไปด้วย เพราะอาจทำให้เกิดภาระการเปลี่ยนถ่ายการเดินทางเพิ่มขึ้น รวมถึงส่งผลต่อเวลาเดินทางและความสะดวกในการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะ 

ทั้งนี้มองว่าในในระยะยาว การแก้ปัญหาจึงควรมุ่งไปที่การลดความเสี่ยงของจุดตัดและการพัฒนาการบริหารจัดการร่วมกันระหว่างระบบถนนและระบบราง มากกว่าการลดศักยภาพของระบบขนส่งทางรางเข้าสู่เมือง

กรอบระยะเวลา 3 เดือนในการศึกษาความเป็นไปได้ของการยกเลิกรถไฟเข้าเมืองจึงอาจต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความสะดวกของระบบ กับ ต้นทุนชีวิตของคนชานเมือง

เพราะหากรถไฟชานเมืองถูกตัดตอนจริง กรุงเทพอาจปลอดภัยขึ้นในบางจุด แต่ขอบเมือ’อาจไปไม่ถึงกรุงเทพชั้นในอีกต่อไป