รีเซต

ต่อลมหายใจให้คนกู้ชีพสังคม: เปิดหมุดหมายใหม่ยกระดับวิชาชีพ "นักสังคมสงเคราะห์"

ต่อลมหายใจให้คนกู้ชีพสังคม: เปิดหมุดหมายใหม่ยกระดับวิชาชีพ "นักสังคมสงเคราะห์"
TNN ช่อง16
19 พฤศจิกายน 2569 ( 10:22 )

นักสังคมสงเคราะห์ มากกว่าคำว่า "จิตอาสา" แต่คือวิชาชีพที่ต้องใช้ศาสตร์และศิลป์

ภาพจำของคนทั่วไปมักมองว่านักสังคมสงเคราะห์คือผู้ใจบุญที่คอยแจกสิ่งของหรือให้กำลังใจ แต่ในความเป็นจริง นี่คือวิชาชีพที่ต้องผ่านการฝึกฝนอย่างเข้มข้น ทั้งด้านจิตวิทยา กฎหมาย นโยบายสาธารณะ และทฤษฎีพฤติกรรมมนุษย์

การทำงานของพวกเขาไม่ใช่การยื่นปลาให้กิน แต่คือการวิเคราะห์ทั้งระบบนิเวศรอบตัวผู้รับบริการ (Client) ตั้งแต่สภาพครอบครัว เศรษฐกิจ ไปจนถึงสภาพแวดล้อม เพื่อออกแบบ "แผนการช่วยเหลือรายบุคคล" ที่จะทำให้คนคนหนึ่งสามารถยืนหยัดได้ด้วยลำแข้งของตัวเองในระยะยาว

รัฐบาล เร่งยกระดับ ปรับค่าตอบแทน-เพิ่มความก้าวหน้า

ท่ามกลางปัญหาสังคมที่มีความซับซ้อนมากขึ้น นักสังคมสงเคราะห์ถือเป็นบุคลากรสำคัญที่ทำหน้าที่อยู่แนวหน้าในการช่วยเหลือประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นเด็ก ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ประสบปัญหาครอบครัว 

ตลอดจนผู้ไม่มีที่อยู่อาศัย แต่การทำงานที่ต้องเผชิญทั้งความยากลำบาก ความเสี่ยง และความรับผิดชอบสูง ทำให้การพัฒนาวิชาชีพและสร้างขวัญกำลังใจให้บุคลากรกลุ่มนี้กลายเป็นโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการ

ล่าสุด รัฐบาลโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เดินหน้ายกระดับวิชาชีพนักสังคมสงเคราะห์อย่างเป็นระบบ ครอบคลุมทั้งด้านค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์ ความก้าวหน้าในสายอาชีพ และมาตรฐานการทำงาน เพื่อให้สอดคล้องกับบทบาทและภาระหน้าที่ที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน

ปรับค่าตอบแทนให้สอดคล้องกับภาระงานและความเสี่ยง

ประเด็นสำคัญที่อยู่ระหว่างการผลักดัน คือการทบทวนระบบค่าตอบแทนให้สะท้อนลักษณะการทำงานจริง ไม่ใช่พิจารณาเพียงตำแหน่งหรือระดับวิชาชีพ แต่ต้องคำนึงถึงความยากลำบาก ความเสี่ยง อันตราย และความจำเป็นในการใช้ความรู้เฉพาะทางด้วย

โดยมีแนวทางพิจารณาเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษ หรือค่าตอบแทนเสี่ยงภัย รวมถึงการหารือเรื่องค่าตอบแทนวิชาชีพและค่าใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ เพื่อให้บุคลากรได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมกับภาระความรับผิดชอบ

ขณะเดียวกัน พม. อยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อจัดส่งให้สำนักงาน ก.พ. ประกอบการพิจารณา ทั้งในเรื่องอัตรากำลัง คุณวุฒิ คุณสมบัติ และระดับความรับผิดชอบ เพื่อปรับโครงสร้างบุคลากรให้สอดคล้องกับลักษณะงานมากยิ่งขึ้น

สร้าง Career Path เปิดโอกาสเติบโตในสายอาชีพ

นอกจากการปรับค่าตอบแทนแล้ว อีกหนึ่งโจทย์สำคัญคือการสร้างความก้าวหน้าในวิชาชีพ เพราะการทำงานด้านสังคมสงเคราะห์จำเป็นต้องอาศัยทั้งประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ และทักษะเฉพาะด้าน การมีเส้นทางอาชีพที่ชัดเจนจึงเป็นแรงจูงใจสำคัญในการรักษาบุคลากรที่มีความสามารถให้อยู่ในระบบ

รัฐบาลจึงมีข้อเสนอให้พัฒนาระบบ Career Path หรือเส้นทางความก้าวหน้าในสายงานอย่างเป็นรูปธรรม ควบคู่กับการจัดระบบพี่เลี้ยงและการนิเทศงาน เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของผู้ปฏิบัติงาน

รวมถึงส่งเสริมการพัฒนาความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สนับสนุนนักสังคมสงเคราะห์อิสระ (Freelance Social Worker) และสร้างบุคคลต้นแบบ เพื่อเพิ่มโอกาสในการประกอบวิชาชีพและสร้างการยอมรับจากสังคม

ยกระดับมาตรฐานเฉพาะด้าน ตอบโจทย์ปัญหาสังคม

อีกส่วนที่ต้องดำเนินควบคู่กัน คือการพัฒนามาตรฐานวิชาชีพให้สอดคล้องกับกลุ่มประชาชนที่ต้องได้รับการดูแล โดยสภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์อยู่ระหว่างออกแบบแนวทางพัฒนาวิชาชีพเฉพาะด้าน เพื่อให้บุคลากรมีความรู้และทักษะตรงกับงานที่รับผิดชอบ

ไม่ว่าจะเป็นการดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ คนพิการ หรือผู้ประสบปัญหาทางสังคม ซึ่งแต่ละกลุ่มมีเงื่อนไขและความต้องการความช่วยเหลือแตกต่างกัน การมีผู้ปฏิบัติงานที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางจะช่วยให้การให้บริการมีประสิทธิภาพและตอบสนองต่อปัญหาได้ตรงจุดมากขึ้น

เดินหน้าจัดทำ Roadmap ผลักดันให้เกิดผลเป็นรูปธรรม

สำหรับก้าวต่อไป พม. เตรียมจัดตั้งคณะทำงานติดตามความคืบหน้า พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ สภาวิชาชีพ ภาควิชาการ และผู้ปฏิบัติงาน เพื่อจัดทำ Roadmap กำหนดทิศทางและแนวทางขับเคลื่อนข้อเสนอด้านค่าตอบแทน มาตรฐานวิชาชีพ และความก้าวหน้าในสายงาน

เป้าหมายของการยกระดับครั้งนี้จึงไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเพิ่มรายได้ให้กับนักสังคมสงเคราะห์ แต่เป็นการวางรากฐานระบบวิชาชีพให้มีความมั่นคง ได้รับการยอมรับ และมีบุคลากรที่เพียงพอต่อภารกิจดูแลประชาชน

เพราะท้ายที่สุดแล้ว การสร้างระบบสวัสดิการและการคุ้มครองกลุ่มเปราะบางให้เข้มแข็ง ไม่ได้ขึ้นอยู่กับมาตรการช่วยเหลือเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการดูแลคนทำงานที่อยู่เบื้องหลังการช่วยเหลือเหล่านั้นให้มีศักยภาพ มีขวัญกำลังใจ และพร้อมทำหน้าที่ได้อย่างเต็มกำลังด้วย

ยอดนิยมในตอนนี้

แท็กยอดนิยม

ข่าวที่เกี่ยวข้อง