"ทรัมป์" เมินดีลอิหร่านเลี่ยงนิวเคลียร์ ทุบเศรษฐกิจโลก

สหรัฐอเมริกา ภายใต้การนำของ โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังทบทวนข้อเสนอฉบับล่าสุดจากอิหร่าน เพื่อคลี่คลายภาวะชะงักงันของสงครามที่ยืดเยื้อมานานหลายเดือน ท่ามกลางสถานการณ์พลังงานโลกที่ตึงตัวจากการหยุดชะงักของเส้นทางขนส่งในตะวันออกกลาง

แหล่งข่าวระบุว่า ข้อเสนอของอิหร่านมีสาระสำคัญคือการเลื่อนการเจรจาประเด็นโครงการนิวเคลียร์ออกไปก่อน โดยให้ความสำคัญกับการยุติสงคราม และการคลี่คลายข้อพิพาทด้านการเดินเรือในอ่าวเปอร์เซียเป็นลำดับแรก ซึ่งแนวทางดังกล่าวถูกมองว่าไม่น่าจะสอดคล้องกับจุดยืนของสหรัฐฯ ที่ยืนยันว่าประเด็นนิวเคลียร์ต้องถูกเจรจาตั้งแต่ต้น

ด้าน มาร์โก รูบิโอ มองว่าอิหร่านกำลังใช้ยุทธศาสตร์ซื้อเวลา พร้อมย้ำว่าสหรัฐฯ จำเป็นต้องทำให้แน่ใจว่าข้อตกลงใด ๆ จะต้องปิดทางการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์อย่างเด็ดขาด

แม้ความพยายามไกล่เกลี่ยจะยังดำเนินต่อไปผ่านตัวกลางอย่างปากีสถาน แต่การเจรจาแบบเผชิญหน้ากลับยังไม่เกิดขึ้น หลังทำเนียบขาวยกเลิกภารกิจของผู้แทนพิเศษอย่าง สตีฟ วิทคอฟฟ์ และ แจเร็ด คุชเนอร์ ที่มีกำหนดเดินทางไปยังกรุงอิสลามาบัด

ขณะเดียวกัน อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ได้เดินสายพบตัวกลางหลายประเทศ ก่อนเข้าหารือกับ วลาดิเมียร์ ปูติน ในรัสเซีย เพื่อขอการสนับสนุนจากพันธมิตรหลัก

สาระสำคัญของข้อเสนออิหร่าน คือการเจรจาแบบเป็นขั้นตอน เริ่มจากการยุติสงครามสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน พร้อมรับประกันว่าจะไม่เกิดความขัดแย้งซ้ำ จากนั้นจึงเข้าสู่การแก้ปัญหาการปิดล้อมทางทะเลและสถานะของช่องแคบฮอร์มุซ ก่อนจะขยับไปสู่ประเด็นนิวเคลียร์ในระยะถัดไป

ผลกระทบจากสงครามเริ่มชัดเจนขึ้น เมื่อปริมาณเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซลดลงอย่างรุนแรง จากระดับปกติวันละกว่า 100 ลำ เหลือเพียงไม่กี่ลำต่อวัน และแทบไม่มีเรือบรรทุกน้ำมันสำหรับตลาดโลก ส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบสองสัปดาห์

แม้การหยุดยิงจะช่วยลดความรุนแรงของการโจมตีโดยตรง แต่สงครามยังไม่มีข้อตกลงยุติอย่างเป็นทางการ และยังคงสร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจโลก ผ่านราคาพลังงานที่พุ่งสูง เงินเฟ้อที่เร่งตัว และแนวโน้มการเติบโตที่ชะลอลง

สถานการณ์ทั้งหมดสะท้อนภาพชัดว่า แม้โต๊ะเจรจายังไม่ล่ม แต่ระยะห่างระหว่างสองฝ่ายยังคงกว้าง และความไม่แน่นอนในภูมิรัฐศาสตร์ยังคงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อเศรษฐกิจโลกในระยะต่อไป