"โปแลนด์" พลิกเมืองหมอกควันฟื้นฟูอากาศสะอาด ลดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

นับตั้งแต่ปี 2013 ทางการของโปแลนด์ประกาศสั่งห้ามใช้เชื้อเพลิงจากถ่านหินและฟืนสำหรับทำความร้อนภายในบ้าน ซึ่งก่อปัญหามลพิษทางอากาศ เกิดฝุ่นควันปกคลุมไปทั่วทั้งเมือง “คราคูฟ” เมืองประวัติศาสตร์ ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของโปแลนด์ โดยคำสั่งดังกล่าวมีผลบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบในปี 2019 เป็นต้นมา 

ก่อนหน้านี้ “คราคูฟ” ต้องเผชิญกับปัญหาหมอกควันพิษปกคลุมเมืองในช่วงฤดูหนาว จากการใช้เชื้อเพลิงให้ความอบอุ่นภายในบ้าน ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการเจ็บป่วยจากโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจของชาวเมือง นอกจากแผนการห้ามใช้เชื้อเพลิงเผาไหม้ ทางการโปแลนด์ยังดำเนินมาตรการอื่นๆ หลายด้านควบคู่กันไปเช่น การอุดหนุนเงินในการเปลี่ยนเตาและหม้อไอน้ำที่ใช้ทำความร้อน ลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน

ปัญหาสำคัญของมลพิษทางอากาศในเมืองคราคูฟนั้นมาจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในภาคครัวเรือน เนื่องจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงและชีวมวลที่ไม่สมบูรณ์ก่อให้เกิดเขม่าดำที่เป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ และสร้างผลกระทบก่อให้เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน ส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศโลก

หลังประกาศมาตรการอย่างเข้มข้นพบว่า จำนวนวันที่ค่าฝุ่นละอองเกินมาตรฐานในเมืองคราคูฟลดลงจากเดิม 150 วันต่อปี เหลือเพียงแค่ 30 วันต่อปี ขณะเดียวกันรายงานทางการแพทย์ยังระบุว่า เด็กที่ป่วยจากโรคหืดหอบลดลงถึงร้อยละ 17 และเด็กป่วยด้วยโรคภูมิแพ้ลดลงถึงร้อยละ 28

ปัจจัยที่ทำให้เมืองคราคูฟสามารถแก้ปัญหามลพิษทางอากาศจากฝุ่นควันได้สำเร็จนั้น มาจากภาครัฐที่มีนโยบายเข้มแข็ง และได้รับความร่วมมืออย่างดีจากภาคประชาชนที่มองเห็นตรงกันว่าปัญหามลพิษเป็นเรื่องที่ต้องแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วน นอกจากนี้ยังผลักดันมาตรการการแก้ปัญหาอย่างต่อเนื่อง โดยเพื่อพื้นที่เขตปล่อยมลพิษต่ำ จำกัดการใช้รถบางประเภทในเมืองอีกทางหนึ่ง ทำให้ความสำเร็จของคราคูฟเป็นต้นแบบให้กับเมืองอื่นๆ ในการแก้ปัญหา

แม้ว่าคุณภาพอากาศในเมืองคราคูฟจะดีขึ้น แต่ก็ไม่ได้แก้ปัญหาทั้งหมด เนื่องจากรอบเมืองยังคงมีการใช้เชื้อเพลิงถ่านหินและฟืนในการทำความร้อน ส่งผลให้ฝุ่นและควันสามารถลอยข้ามพื้นที่เข้ามาได้ บางช่วงเวลาของวันยังคงมีค่ามลพิษทางอากาศสูงโดยไม่สามารถควบคุมได้