ทำไม? คนญี่ปุ่นอายุยืน เปิดวิธีดูแลสุขภาพ

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เรื่องทำไม? คนญี่ปุ่นอายุยืนมาก คนไทยดูเป็นตัวอย่าง

ชาวญี่ปุ่นมีอายุขัยเฉลี่ยสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลกโดยเฉลี่ยมากกว่า 84 ปี ขึ้นไป มีคนอายุเกินร้อยปีเป็นแสนคน เนื่องจากการผสมผสานระหว่างพฤติกรรมการกินอาหารที่มีประโยชน์ การเคลื่อนไหวร่างกายในชีวิตประจำวัน การใช้ชีวิตที่กระฉับกระเฉง ทัศนคติเชิงบวก และระบบสาธารณสุขที่แข็ง แกร่ง

1.วัฒนธรรมการกินอาหารที่สมดุล (Washoku)

เน้นบริโภคอาหารประเภทเนื้อปลาและอาหารทะเล  ชาวญี่ปุ่นนิยมทานปลาเป็นหลัก ซึ่งอุดมไปด้วยกรดไขมันโอเมก้า -3 ช่วยลดความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมไปถึงอาหารจากถั่วเหลือง ทานเต้าหู้ มิโซะ นัตโตะ เป็นประจำซึ่งมีส่วนช่วยลดคอเลสเตอรอล แถมยังช่วยบำรุงกระดูก สำหรับการปรุงอาหารจะเน้นวิธีต้ม นึ่ง หรือย่าง โดยหลีกเลี่ยงการทอดด้วยน้ำมัน เพื่อคงคุณค่าสารอาหารและลดปริ มาณไขมัน นอกจากนี้ยังดื่มชาเขียวเป็นประจำ มุ่งเน้นหลักการ ฮาราฮาจิบุ (Hara Hachi Bu) เป็นปรัชญาการกินให้อิ่มเพียง 80% ของท้อง ไม่กินจนอิ่มเกินไปช่วยลดภา ระการทำงานของระบบย่อยอาหาร

2.การใช้ชีวิตที่กระฉับกระเฉง (Active Lifestyle)

ญี่ปุ่นเป็นเมืองแห่งการเดิน เพราะการเดินในชีวิตประจำวันถือเป็นการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ  โดยคนญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะเดินไปทำงาน และใช้บริการขนส่งสาธารณะเป็นหลัก เช่นการเดินไปสถานีรถไฟ เดินขึ้นลงบันได นอกจากนี้การทำงานและทำกิจกรรมหลังเกษียณผู้สูงอายุญี่ปุ่นจำนวนมากยังคงทำงานเบาๆ ทำสวน ทำไร่ หรือเข้าร่วมกิจ กรรมชุมชนหลังจากเกษียณอายุ ซึ่งช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมและลดความเหงา

3.การค้นหา "อิคิไก" (Ikigai) และการเข้าสังคม

ชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับ อิคิไก (Ikigai) หรือ "เหตุผลของการมีชีวิตอยู่" การมีเป้าหมายในตื่นนอนทุกเช้า เช่น การได้ดูแลหลาน การทำสวน หรือการทำงานฝีมือ ช่วยให้มีสุขภาพจิตที่ดีและลดความเครียด รวมถึงการสร้างสายสัมพันธ์ในชุมชนที่เหนียวแน่น โดยมีการรวมกลุ่มทางสังคมของผู้สูงอายุ (เช่น กลุ่ม Moai ในโอกินาวา) เพื่อพูดคุยและช่วยเหลือกัน ทำให้ไม่รู้สึกโดดเดี่ยว

4. ระบบการแพทย์และการสาธารณสุขที่ยอดเยี่ยม

การตรวจสุขภาพประจำปีอย่างเข้มงวด รัฐบาลและบริษัทต่างๆ มีระบบสนับสนุนให้ประชาชนเข้าตรวจคัดกรองโรคอย่างสม่ำเสมอ ทำให้พบโรคและรักษาได้ตั้งแต่ระยะแรก การเข้าถึงการรักษาพยาบาลที่เท่าเทียมโดยระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้าของญี่ปุ่นช่วยให้ประชาชนทุกระดับสามารถเข้าถึงการแพทย์ที่มีคุณภาพสูงได้ในราคาที่เหมาะสม