โลกร้อนคุกคาม “พิธีฮัจญ์” ทำพิธีแสวงบุญเสี่ยงอันตรายขึ้น

วิกฤตโลกร้อนกำลังทำให้การประกอบ “พิธีฮัจญ์” ของชาวมุสลิมในนครเมกกะ ประเทศซาอุดีอาระเบีย เผชิญความเสี่ยงจากสภาพอากาศร้อนรุนแรงมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผลวิเคราะห์ล่าสุดจากกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ World Weather Attribution ระบุว่า อุณหภูมิที่สูงขึ้นจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล ได้เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของนครเมกกะไปอย่างมีนัยสำคัญ จนทำให้ช่วงเวลาที่ปลอดภัยต่อการประกอบพิธีฮัจญ์ลดน้อยลงทุกปี

รายงานระบุว่า ปัจจุบันอุณหภูมิในเดือนพฤษภาคมของนครเมกกะ สูงขึ้นเฉลี่ยราว 3.5 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับยุคก่อนเกิดภาวะโลกร้อนจากกิจกรรมมนุษย์ ส่งผลให้อุณหภูมิแตะระดับ 40 องศาเซลเซียสได้บ่อยครั้ง ทั้งที่ในอดีตความร้อนระดับนี้มักเกิดขึ้นเฉพาะช่วงฤดูร้อนเท่านั้น โดยขณะนี้อุณหภูมิ 40 องศาเซลเซียสในเดือนพฤษภาคม อาจเกิดขึ้นทุก 2-3 ปี

นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า หากโลกยังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไป และอุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นราว 3 องศาเซลเซียสภายในสิ้นศตวรรษนี้ ตามแนวโน้มนโยบายปัจจุบันของหลายประเทศ การประกอบพิธีฮัจญ์กว่า 97% ในอนาคต จะต้องเผชิญสภาพอากาศร้อนในระดับอันตราย

“พิธีฮัจญ์” ถือเป็นหนึ่งในหลักปฏิบัติสำคัญของศาสนาอิสลาม โดยชาวมุสลิมที่มีความพร้อมจะต้องเดินทางไปประกอบพิธีที่นครเมกกะอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต ซึ่งพิธีกรรมส่วนใหญ่ต้องทำกลางแจ้งและใช้การเดินเป็นระยะทางไกลต่อเนื่องหลายวัน ท่ามกลางสภาพอากาศร้อนจัด

ย้อนกลับไปในปี 2567 มีผู้แสวงบุญเสียชีวิตมากกว่า 1,300 คน จากภาวะอากาศร้อนและความชื้นสูง ระหว่างการประกอบพิธีฮัจญ์ในช่วงเดือนมิถุนายน สะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจากคลื่นความร้อนที่รุนแรงขึ้นทุกปี

แม้ทางการซาอุดีอาระเบียจะเพิ่มมาตรการรับมือ เช่น ทางเดินมีหลังคา จุดพ่นละอองน้ำ สถานีคลายร้อน และบริการทางการแพทย์เพิ่มเติม เพื่อลดผลกระทบด้านสุขภาพของผู้แสวงบุญ แต่นักวิทยาศาสตร์มองว่า มาตรการดังกล่าวอาจไม่เพียงพอ หากโลกยังไม่สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างจริงจัง

ผู้เชี่ยวชาญด้านภัยพิบัติจากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ระบุว่า คลื่นความร้อนระหว่างพิธีฮัจญ์กำลังกลายเป็นความท้าทายด้านมนุษยธรรมครั้งสำคัญ เพราะมีผู้คนหลายล้านคนต้องอยู่กลางแจ้งเป็นเวลาหลายวัน และหากอุณหภูมิยังคงเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง สุขภาพและชีวิตของผู้แสวงบุญจำนวนมากอาจตกอยู่ในความเสี่ยงมากขึ้นในอนาคต