หวานแบบเสี่ยง! งานวิจัยชี้ "สารแทนน้ำตาล" อาจพา "สมองเสื่อมเร็วขึ้น" โดยเฉพาะคนอายุน้อยกว่า 60 ปี

ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข และที่ปรึกษาวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต โพสต์เฟซบุ๊ก "ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha" ระบุว่า 

สารแทนความหวาน หัวใจ อัมพฤกษ์ ดื้อยามะเร็ง ยังเร่งสมองเสื่อม

ผลการศึกษาเรื่อยมา ชี้ให้เห็นว่า สารแทนความหวาน อีรีทริทอล (erythritol) มีส่วนทำให้มีความเสี่ยง เพิ่มขึ้น ของเส้นเลือดหัวใจและสมองตัน และ ซูคราโรส (sucralose) มีส่วนทำให้มะเร็งผิวหนัง (melanoma) และ มะเร็งปอด ชนิดที่ไม่ใช่ small cell cancer ดื้อต่อยาเคมีบำบัด แบบ immune check point inhibitors

- การศึกษานี้ที่รายงานในวารสารทางสมอง Neurology วันที่ 10 ตุลาคม 2025 แสดงให้เห็นถึงความเสี่ยงเช่นกันต่อภาวะถดถอยทางสมอง (สมองเสื่อม)

-ที่มาของการศึกษา

การบริโภคสารให้ความหวานที่มีแคลอรีต่ำและไม่มีแคลอรี (LNCS low- and no-calorie sweeteners) เกี่ยวข้องกับผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์ 

เป็นการตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างการบริโภค LNCS กับภาวะสมองเสื่อม

 - การศึกษาเชิงสังเกตแบบระยะยาว longitudinal โดยใช้ข้อมูลจากข้าราชการอายุ 35 ปีขึ้นไป ณ ช่วงเริ่มต้นการศึกษา ซึ่งเข้าร่วมในโครงการ Brazilian Longitudinal Study of Adult Health และประเมินผลการศึกษา 3 ช่วง (2008-10, 2012-14 และ 2017-19) 

- ผู้เข้าร่วมการศึกษาที่มีข้อมูลโภชนาการไม่ครบถ้วน ปริมาณแคลอรีที่บริโภคสูงเกินไป (<1st percentile หรือ >99st percentile) และข้อมูลการทดสอบภาวะสมองเสื่อมและตัวแปรร่วมที่ไม่สมบูรณ์ ณ ช่วงเริ่มต้นการศึกษาจะถูกคัดออก 

นำแบบสอบถามความถี่ในการรับประทานอาหารมาใช้เพื่อคำนวณการบริโภค LNCS 7 ชนิด (แอสปาร์แตม แซคคาริน อะซีซัลเฟม เค อิริทริทอล ไซลิทอล ซอร์บิทอล และทากาโตส) (aspartame, saccharin, acesulfame k, erythritol, xylitol, sorbitol, and tagatose ) ทั้งแบบรวมและแบบรายบุคคล 

- ประมาณค่าคะแนน z score จากการทดสอบทางปัญญา 6 แบบ 

ความสัมพันธ์ระหว่าง LNCS กับภาวะสมองเสื่อมประเมินโดยใช้แบบจำลองผลกระทบแบบผสมเชิงเส้น (linear mixed-effects models)

ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข และที่ปรึกษาวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ผลการศึกษา

จากผู้เข้าร่วม 12,772 คน (อายุเฉลี่ย 51.9 ± 9.0 ปี, ผู้หญิง 54.8%, คนผิวดำ/เชื้อชาติผสม 43.2%) พบว่า

การบริโภค LNCS เฉลี่ยอยู่ที่ 92.1 ± 90.1 มิลลิกรัม/วัน 

ในกลุ่มผู้เข้าร่วมที่มีอายุน้อยกว่า 60 ปี 

การบริโภค LNCS ร่วมกันในกลุ่ม tertiles ที่สูงที่สุดมีความสัมพันธ์กับการลดลงอย่างรวดเร็วของความคล่องแคล่วในการพูด verbal fluency (tertiles ที่สอง: β = −0.016, 95% CI −0.040 ถึง −0.008; tertiles ที่สาม: β = −0.040, 95% CI −0.064 ถึง −0.016) และการรับรู้โดยรวม global cognition (tertiles ที่สอง: β = −0.008, 95% CI −0.024 ถึง 0.008; tertiles ที่สาม: β = −0.024, 95% CI −0.040 ถึง −0.008) 

ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่าง tertiles ของ LNCS กับความเสื่อมถอยทางสติปัญญาในผู้เข้าร่วมที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป

-การบริโภคแอสปาร์แตม แซคคาริน อะซีซัลเฟม เค อิริทริทอล ซอร์บิทอล และไซลิทอล สัมพันธ์กับการลดลงของความสามารถในการรับรู้โดยรวมอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านความจำและความคล่องแคล่วทางวาจา memory and verbal fluency domains 

-การบริโภค LNCSs ร่วมกันในกลุ่มตัวอย่างhighest tertiles สูงสุด สัมพันธ์กับการลดลงของความสามารถในการรับรู้โดยรวม (global cognition)อย่างรวดเร็วในผู้เข้าร่วมที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน 

- และในผู้เข้าร่วมที่เป็นโรคเบาหวานมีการลดลงของความจำและความสามารถในการรับรู้ โดยรวม(memory and global cognition) อย่างรวดเร็ว

-การบริโภค LNCSs สัมพันธ์กับอัตราที่เร่งขึ้นของการเสื่อมถอยทางปัญญาในช่วง 8 ปีของการติดตาม 

-ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงความเป็นไปได้ของอันตรายระยะยาวจากการบริโภค LNCS โดยเฉพาะอย่างยิ่ง LNCSs เทียมและแอลกอฮอล์น้ำตาล ต่อความสามารถในการรับรู้ 

- อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดของการศึกษาประกอบด้วยข้อมูลโภชนาการที่รายงานด้วยตนเอง อคติหรือ ความเอนเอียง จากการเลือกตัวอย่าง (Selection bias from attrition หรือ attrition bias) และปัจจัยรบกวนที่เหลืออยู่จากพฤติกรรมสุขภาพที่เกิดร่วมกัน

(แอลกอฮอล์น้ำตาล Sugar alcohols, หรือ polyols เป็น คาร์โบไฮเดรตที่มีลักษณะคล้ายน้ำตาลและแอลกอฮอล์ แต่ไม่มี เอธานอล ทั้งนี้รวม Xylitol, Erythritol, Sorbitol, Maltitol,Mannitol, Lactitol, Isomalt, และHydrogenated starch hydrolysates (HSH))

จากบทความ

Association Between Consumption of Low- and No-Calorie Artificial Sweeteners and Cognitive Decline: An 8-Year Prospective Study.

วารสาร Neurology 7/10/2025

https://www.neurology.org/.../10.1212/WNL.0000000000214023

ข้อมูลจาก ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha https://www.facebook.com/thiravat.h/posts/pfbid0339SCfFwveVXPb7838G6e9hCTUJZX93iZMt5ewVfPEsycuYnrcBGJqMw4tT1XM5trl