หยุดโซเซียล 1 สัปดาห์ นอนหลับดีขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ

ถ้าคุณคิดว่าการตัดสินใจงดใช้โซเชียลมีเดียเป็นเวลา 1 - 2 สัปดาห์ซักครั้ง เป็นกำลังเพิ่มความวิตกกังวลเพราะกลัวตกขบวนข่าวสาร คุณอาจจะคิดผิด เพราะการศึกษาล่าสุดบอกว่า การพลาดข่าวสารสำคัญจากการพักโซเซียล นอกจากไม่ทำให้เครียดเพิ่มแล้ว กลับดีต่อสุขภาพจิตของเรา และยังช่วยทำให้อาการนอนไม่หลับดีขึ้น 

งานวิจัยพบอะไร

งานวิจัยในวารสาร JAMA Network Open  เปิดเผยว่า การลดการใช้โซเชียลมีเดียลง แม้เพียงระยะเวลาสั้นๆ 1 สัปดาห์ สามารถช่วยลดอาการปัญหาสุขภาพจิตได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในวัยหนุ่มสาว ผลการศึกษานี้สอดคล้องกับงานวิจัยจำนวนมากที่ชี้ให้เห็นว่า การหยุดพักจากการเลื่อนดูและโพสต์บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ อาจส่งผลดีต่อสุขภาพจิต

หลายปีมานี้ มีงานวิจัยจำนวนมากที่ศึกษาผลกระทบของโซเชียลมีเดีย โดยมักจะอาศัยข้อมูลจากการให้ผู้ใช้ประเมินตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการย้อนนึกถึงเวลาที่ใช้โทรศัพท์ หรือการรายงานอารมณ์และการนอนหลับ 

งานวิจัยชิ้นใหม่ ใช้วิธีวัดการใช้โซเชียลมีเดียที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น ทีมวิจัยคัดเลือกอาสาสมัครวัยหนุ่มสาวจำนวน 373 คน อายุระหว่าง 18 ถึง 24 ปี ในช่วง 2 สัปดาห์แรก ให้ผู้เข้าร่วมใช้โซเชียลมีเดียตามปกติ และอนุญาตให้นักวิจัยเก็บข้อมูลจากโทรศัพท์โดยตรง ทั้งในด้านการใช้โซเชียลมีเดีย จำนวนก้าวเดิน และการนอนหลับ ผ่านแอปพลิเคชันที่ส่งข้อมูลไปยังนักวิจัยโดยอัตโนมัติ

เมื่อครบกำหนด นักวิจัยได้นำข้อมูลมาแจ้งให้ผู้เข้าร่วมทราบ พร้อมให้ตอบแบบสอบถามมาตรฐานเกี่ยวกับอาการซึมเศร้า วิตกกังวล นอนไม่หลับ และความเหงา จากนั้นจึงเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมเลือกว่าจะทดลองงดใช้โซเชียลมีเดียเป็นเวลา 1 สัปดาห์หรือไม่ และผู้เข้าร่วมถึงร้อยละ 80 เลือกเข้าร่วมการดีท็อกซ์โซเชียลมีเดีย

ระหว่างช่วงดีท็อกซ์ เวลาการใช้งานลดลงเหลือเพียงประมาณวันละ 30 นาที

เมื่อสัปดาห์ที่ 3 ผ่านพ้นไป ทีมวิจัยพบว่าในกลุ่มคนที่ทำดซเซียลดีท็อกซ์ อาการวิตกกังวลลดลงร้อยละ 16 อาการซึมเศร้าลดลงร้อยละ 24 และอาการนอนไม่หลับลดลงร้อยละ 14.5 

นักวิจัยระบุว่า ผลลัพธ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าการลดการใช้โซเชียลมีเดียมีประสิทธิผลอย่างชัดเจน

วิธีคลายกังวลจากการเล่นโซเซียลมากเกินไป

กำหนดช่วงเวลาใช้งานอย่างชัดเจน

การใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีสติสามารถช่วยได้ โดยอาจเริ่มจากการตั้งเป้าหมายว่าควรหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาเมื่อใดและเพื่ออะไร ตัวอย่างเช่น การกำหนดช่วงเวลา 10 นาทีในเวลาที่แน่นอน เพื่อเช็กการแจ้งเตือน ดูพาดหัวข่าว หรืออ่านข้อความที่ยังไม่ได้อ่าน วิธีนี้ช่วยลดโอกาสในการถูกรบกวนและป้องกันไม่ให้เผลอเลื่อนดูเนื้อหาไปเรื่อย ๆ เป็นเวลานาน

ทำให้การเข้าใช้งานและการเลื่อนฟีดทำได้ยากขึ้น 

อาเมียร์ อัฟคามี จิตแพทย์จากภาควิชาจิตเวชและพฤติกรรมสุขภาพ แห่งคณะแพทยศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน ระบุว่า การนำแอปโซเชียลมีเดียออกจากหน้าจอหลักของโทรศัพท์ และปิดการแจ้งเตือนจากแอปเหล่านี้สามารถช่วยได้ นอกจากนี้ การออกจากระบบทุกครั้งหลังใช้งานยังทำให้การกลับเข้าไปใช้อีกครั้งยุ่งยากขึ้น ซึ่งช่วยลดการใช้งานโดยไม่รู้ตัว

ไม่ไถฟีดก่อนนอน 

การติดโซเชียลมีเดียส่งผลต่ออารมณ์ผ่านพฤติกรรมการเลื่อนดูหน้าจอในช่วงกลางคืน ซึ่งรบกวนการนอนและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะนอนไม่หลับ ดังนั้น การจำกัดการใช้งานในช่วงเย็นหรือก่อนนอนจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ควรมีช่วงเวลาปลอดเทคโนโลยีอย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนเข้านอน เพื่อช่วยให้จิตใจได้ตัดขาดจากโลกออนไลน์และส่งเสริมการนอนหลับที่เพียงพอและมีคุณภาพ นอกจากนี้ นักวิจัยยังแนะนำว่า ผู้ปกครองสามารถช่วยให้วัยรุ่นสร้างพฤติกรรมไม่ใช้โซเชียลมีเดียในเวลากลางคืนได้ ด้วยการกำหนดให้ห้องนอนเป็นพื้นที่ปลอดอุปกรณ์ดิจิทัลในช่วงเวลากลางคืน