"จีน" ห้ามส่งออกแร่หายากไป "ญี่ปุ่น" ตอบโต้ปม "ไต้หวัน"

กระทรวงพาณิชย์ของจีน ระบุในแถลงการณ์ว่า คำสั่งห้ามการส่งออกแร่หายาก (Rare Earth) บางชนิด ครอบคลุมสินค้าที่ใช้ได้สองทาง (Dual-use items) ซึ่งหมายถึงสินค้า บริการ และเทคโนโลยีที่สามารถนำไปใช้ได้ทั้งในภาคพลเรือนและภาคการทหาร โดยคำสั่งมีผลบังคับใช้ทันที

แม้แถลงการณ์จะไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าสินค้าส่งออกใดได้รับผลกระทบบ้าง แต่บัญชีรายชื่อสินค้าที่ใช้ได้สองทางที่กระทรวงพาณิชย์เผยแพร่ไว้ก่อนหน้านี้ ครอบคลุมแร่หายาก อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ส่วนประกอบด้านอวกาศและการบิน โดรน เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์ ตลอดจนสินค้าและเทคโนโลยีอื่น ๆ ที่มีความอ่อนไหวด้านความมั่นคง

แร่หายากถือเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุตสาหกรรมหลากหลายประเภท ตั้งแต่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงระบบอาวุธขั้นสูง เช่น เครื่องบินขับไล่ F-35 อย่างไรก็ตาม ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่ามาตรการจำกัดการส่งออกครั้งนี้จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมของญี่ปุ่นในวงกว้างเพียงใด

ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสองมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของเอเชีย ย่ำแย่ลงอย่างรวดเร็ว นับตั้งแต่นางซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น กล่าวต่อรัฐสภาเมื่อเดือนพฤศจิกายนว่า หากจีนใช้กำลังรุกรานไต้หวัน จะถือเป็น “สถานการณ์ที่คุกคามต่อความอยู่รอดของญี่ปุ่น” และอาจทำให้รัฐบาลโตเกียวต้องพิจารณาตอบโต้ด้วยกำลังทางทหาร

จีนยืนยันมาโดยตลอดว่า ไต้หวันเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของตน และประกาศกร้าวว่าจะผนวกไต้หวันกลับคืนโดยไม่ตัดความเป็นไปได้ในการใช้กำลัง หากเห็นว่าจำเป็น

ถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นสร้างความไม่พอใจอย่างรุนแรงให้กับรัฐบาลปักกิ่ง และนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จีนได้ดำเนินมาตรการกดดันทางเศรษฐกิจต่อญี่ปุ่นหลายระลอก ไม่ว่าจะเป็นการลดเที่ยวบิน การเตือนพลเมืองจีนไม่ให้เดินทางท่องเที่ยวหรือไปศึกษาต่อในญี่ปุ่น รวมถึงการระงับการนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่น

โฆษกกระทรวงพาณิชย์ของจีนยืนยันว่า คำสั่งห้ามส่งออกล่าสุดเป็นการตอบโต้ต่อ “คำพูดที่ผิดพลาด” ของผู้นำญี่ปุ่น และมีเป้าหมายเพื่อ “ปกป้องความมั่นคงและผลประโยชน์แห่งชาติของจีน”

โฆษกระบุในแถลงการณ์ว่า ถ้อยแถลงดังกล่าวถือเป็นการแทรกแซงกิจการภายในของจีนอย่างร้ายแรง ละเมิดหลักการจีนเดียว และก่อให้เกิดผลกระทบด้านลบอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมเตือนว่า องค์กร หรือบุคคลใดจากประเทศใดก็ตามที่อยู่ในจีน และฝ่าฝืนคำสั่งห้ามส่งออกนี้ จะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด