หนี้ครัวเรือน /จีดีพีชะลอลง แต่ยังเปราะบาง

ศูนยวิจัยกสิกรไทยระบุว่า สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพี ณ ไตรมาส 2 ปี 2026 ลดลงมาอยู่ที่ร้อยละ 85.2 จากร้อยละ 86.0 ในไตรมาสก่อนหน้า อย่างไรก็ดี ยอดคงค้างหนี้ครัวเรือนโดยรวมยังทรงตัวที่ระดับประมาณ 16.4 ล้านล้านบาท และกลับมาเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.6  เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อน สะท้อนว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมาครัวเรือนไทยเข้าสู่กระบวนการลดลงของหนี้ครัวเรือน (Debt Deleveraging) แม้ว่ายอดคงค้างของภาระหนี้สินจะยังไม่ได้ปรับลดลงมากนักก็ตาม 

อย่างไรก็ดี ทิศทางสินเชื่อแต่ละประเภทยังแตกต่างกันสะท้อนข้อจำกัดด้านกำลังซื้อและความสามารถในการก่อหนี้ที่ไม่เท่ากันระหว่างกลุ่มครัวเรือน และตอกย้ำภาพการเติบโตแบบ K-shaped ของหนี้แต่ละประเภท  

ขณะที่ภาระการชำระหนี้ยังเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อฐานะการเงินของครัวเรือน จากการวิเคราะห์ข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน หรือ SES ปี 2025 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย พบว่า ครัวเรือนที่มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน มีภาระการชำระหนี้เมื่อเทียบกับรายได้  ( Debt Service Ratio: DSR) เฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 40.1 เทียบกับค่าเฉลี่ย DSR ของครัวเรือนทั้งหมดที่มีภาระชำระหนี้ซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 26.3

ขณะที่ครัวเรือนจำนวนไม่น้อยยังเผชิญปัญหาเงินสดตึงมือ โดยประมาณร้อยละ 23.8 ของครัวเรือนที่มีภาระชำระหนี้มีรายได้ที่เป็นตัวเงินไม่เพียงพอกับรายจ่าย (Cash Margin ติดลบ) และปัญหานี้รุนแรงขึ้นในกลุ่มผู้มีรายได้น้อย

ทั้งนี้ รายจ่ายที่เกิดจากเหตุไม่คาดคิด เช่น สถานการณ์น้ำท่วม อาจทำให้ความเปราะบางขยายไปสู่ครัวเรือนรายได้ปานกลาง โดยศูนย์วิจัยกสิกรไทย พบว่า หากรายจ่ายเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 จะมีครัวเรือนอีกประมาณ 1.2 ล้านครัวเรือนที่ Cash Margin พลิกเป็นติดลบ โดยมากจะอยู่ในกลุ่มที่มีรายได้ 15,000-50,000 บาทต่อเดือน

ดังนั้น แม้การลดลงของหนี้ครัวเรือนในภาพรวมอาจช่วยให้ภาระหนี้ของระบบทยอยปรับดีขึ้น แต่ ไม่ได้หมายความว่าความสามารถทางการเงินของทุกครัวเรือนจะฟื้นตัวได้ในระดับเดียวกัน 

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีอาจชะลอลงมาที่ ร้อยละ 84.0 ณ สิ้นปี 2026  จากร้อยละ 86.8 ในปี 2025 แต่ไม่ได้หมายความว่าปัญหาหนี้คลี่คลายลงแล้ว เนื่องจากหนี้ที่เติบโตต่ำส่วนหนึ่งสะท้อนข้อจำกัดในการก่อหนี้ใหม่ มากกว่าฐานะการเงินที่ปรับดีขึ้น ขณะที่กระบวนการลดลงของหนี้ครัวเรือนอย่างยั่งยืน ยังต้องอาศัยการฟื้นตัวของรายได้และความสามารถในการชำระหนี้ของครัวเรือนด้วยเช่นกัน