งานวิจัยชี้ นักฟุตบอล สมองอาจมีปัญหาเร็วขึ้น จากการโหม่งบอล

แม้ที่ผ่านมา งานวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของการเล่นกีฬาต่อสมองจะมุ่งเน้นไปที่นักกีฬาอเมริกันฟุตบอลเป็นหลัก แต่ข้อมูลใหม่ชี้ว่า นักฟุตบอลอาชีพก็อาจเผชิญความเสี่ยงด้านสุขภาพสมองเช่นกัน โดยเฉพาะผู้ที่ได้รับแรงกระแทกที่ศีรษะซ้ำ ๆ ตลอดอาชีพการเล่น

ผลการศึกษาที่นำเสนอในการประชุม Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) 2026 ณ กรุงลอนดอน พบว่า อดีตนักฟุตบอลอาชีพวัยกลางคนเริ่มแสดงสัญญาณความผิดปกติของสมองและระบบประสาท แม้ยังไม่ถึงวัยที่มักพบโรคสมองเสื่อม

อดีตนักฟุตบอลอาชีพมีอาการทางจิตใจและสมองมากกว่าคนทั่วไป

นักวิจัยศึกษากลุ่มตัวอย่างอดีตนักฟุตบอลอาชีพจำนวน 142 คน อายุระหว่าง 30–60 ปี เปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่ได้เล่นกีฬาที่มีการปะทะ

ผลการศึกษาพบว่า อดีตนักฟุตบอลมีแนวโน้มรายงานอาการต่อไปนี้มากกว่า ได้แก่

• วิตกกังวล
• ภาวะซึมเศร้า
• ปัญหาด้านการคิดและการตัดสินใจ

แม้ว่าการทดสอบด้านความจำและการรับรู้ (Cognition) จะยังไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ แต่การสแกนสมองกลับพบว่า ปริมาณเนื้อสมองสีเทา (Gray Matter) ลดลงในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับ

• ความจำ
• สมาธิและความสนใจ
• การตัดสินใจ
• การควบคุมอารมณ์

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่า ข้อมูลนี้ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าเกิดจากการเล่นฟุตบอลโดยตรง เพราะอาจมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย จำเป็นต้องติดตามผลระยะยาวเพิ่มเติม

ทำไมการศึกษาช่วงวัยกลางคนจึงสำคัญ

ที่ผ่านมา งานวิจัยเกี่ยวกับโรคสมองเสื่อมส่วนใหญ่มักศึกษาผู้สูงอายุอายุมากกว่า 70 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่อาการของโรคเริ่มแสดงชัดเจน

แต่การศึกษาครั้งนี้เลือกติดตามอดีตนักฟุตบอลในช่วงวัยกลางคน ทำให้นักวิจัยสามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลงของสมองได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนเกิดโรคทางระบบประสาทในอนาคต

ไม่ใช่แค่ "สมองกระทบกระเทือน" แต่คือการกระแทกซ้ำ ๆ

ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยาระบุว่า หลายคนเข้าใจผิดว่าความเสี่ยงของนักกีฬาเกิดจาก ภาวะสมองกระทบกระเทือน (Concussion) เพียงอย่างเดียว

ความจริงแล้ว สิ่งที่น่ากังวลมากกว่าคือ การได้รับแรงกระแทกที่ศีรษะซ้ำ ๆ (Repetitive Head Impacts) ซึ่งอาจเกิดขึ้นตลอดหลายปีของการเล่นกีฬา

สำหรับฟุตบอล แรงกระแทกเหล่านี้อาจเกิดจาก

• การโหม่งลูกฟุตบอล (Headers)
• การปะทะกับผู้เล่นคนอื่น
• การล้มกระแทกพื้น
• การปะทะกับลูกบอลด้วยความเร็วสูง

นักวิจัยเชื่อว่าการสะสมของแรงกระแทกเหล่านี้อาจส่งผลต่อสุขภาพสมองในระยะยาว แม้ผู้เล่นจะไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะสมองกระทบกระเทือนก็ตาม

แล้วเด็กหรือคนเล่นฟุตบอลทั่วไปควรกังวลหรือไม่?

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ยังไม่ควรตีความว่าผู้เล่นฟุตบอลทุกคนมีความเสี่ยงเท่ากับนักฟุตบอลอาชีพ

เนื่องจากงานวิจัยนี้ศึกษากลุ่มผู้เล่นระดับอาชีพ ซึ่งได้รับแรงกระแทกต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี และปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะระบุว่า ต้องได้รับแรงกระแทกมากเพียงใดจึงจะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคทางสมอง

อย่างไรก็ตาม การป้องกันไว้ก่อนถือเป็นเรื่องสำคัญ

ตัวอย่างเช่น สหพันธ์ฟุตบอลสหรัฐฯ (US Soccer Federation) ได้กำหนดมาตรการลดความเสี่ยงตั้งแต่ปี 2016 ได้แก่

ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี ฝึกโหม่งลูกฟุตบอล

จำกัดเวลาฝึกโหม่งในเด็กอายุ 11–13 ปี

แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อลดการได้รับแรงกระแทกที่ศีรษะตั้งแต่วัยเด็ก

เล่นกีฬาได้ แต่ต้องเล่นอย่างปลอดภัย

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า ผลการศึกษานี้ไม่ได้ต้องการให้ผู้คนเลิกเล่นฟุตบอลหรือหลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย เพราะการมีกิจกรรมทางกายยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังและส่งเสริมสุขภาพสมอง

สิ่งสำคัญคือการเล่นกีฬาอย่างปลอดภัย ลดการกระแทกที่ศีรษะเมื่อทำได้ และสังเกตอาการผิดปกติของตนเอง

หากหลังการเล่นกีฬามีอาการต่อไปนี้ต่อเนื่อง ควรรีบปรึกษาแพทย์

• ปวดศีรษะเรื้อรัง
• เวียนศีรษะ
• ความจำลดลง
• สมาธิสั้นลง
• วิตกกังวลหรือซึมเศร้า
• มีปัญหาในการคิด การวางแผน หรือการตัดสินใจ

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า ปัญหาสุขภาพจิตและความผิดปกติด้านการรับรู้หลายอย่างสามารถรักษาหรือฟื้นฟูได้ หากได้รับการประเมินและดูแลอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ

ที่มา : https://edition.cnn.com/2026/07/12/health/soccer-brain-health-wellness