นั่งต่อเนื่องเกิน 30 นาที เพิ่มโอกาสเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง

การนั่งหรือนอนนิ่ง ๆ ติดต่อกันนานเกิน 30 นาทีในแต่ละวัน อาจไม่ใช่แค่เรื่องของอาการปวดเมื่อย แต่ยังอาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคมะเร็งที่เพิ่มขึ้นด้วย งานวิจัยใหม่พบว่า ยิ่งปล่อยให้ร่างกายอยู่ในภาวะไม่เคลื่อนไหวต่อเนื่องนานเท่าไร ความเสี่ยงก็ยิ่งเพิ่มขึ้น

นักวิจัยติดตามข้อมูลสุขภาพของคนมากกว่า 90,000 คนเป็นเวลานานกว่า 10 ปี พบว่า ผู้ที่ใช้เวลานั่งหรือนอนขณะตื่นอยู่ต่อเนื่องเกิน 30 นาที มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากมะเร็งที่สูงขึ้น และทุก ๆ 1 ชั่วโมงที่ร่างกายไม่เคลื่อนไหวต่อเนื่อง  อาจทำให้ความเสี่ยงดังกล่าวเพิ่มขึ้นประมาณ 10%

แต่ข่าวดีคือ การ “ลุกขึ้นขยับ” เป็นระยะๆ อาจช่วยลดความเสี่ยงได้ แม้จะเป็นกิจกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น ลุกเดินไปรอบออฟฟิศ ทำงานบ้าน รีดผ้า หรือล้างจาน ก็มีแนวโน้มส่งผลดีต่อสุขภาพ

งานวิจัยในวารสาร PLOS Medicine ต้องการศึกษาว่า ไม่เพียงแค่ “นั่งนานแค่ไหน” แต่ยังรวมถึง “นั่งต่อเนื่องนานเท่าไหร่” ว่ามีความเกี่ยวข้องกับสุขภาพหรือไม่ เพราะที่ผ่านมาเป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า การนั่งหรือนอนนิ่ง ๆ เป็นเวลานานขณะตื่น มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงมะเร็งบางชนิด แต่ยังมีข้อมูลไม่มากนักว่ารูปแบบการสะสมเวลาที่ร่างกายไม่ได้เคลื่อนไหวจะส่งผลต่อความเสี่ยงเหล่านี้อย่างไร

ทีมวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากอุปกรณ์สวมใส่ที่ใช้ติดตามกิจกรรมทางกายของผู้เข้าร่วมโครงการ UK Biobank มากกว่า 91,000 คน และติดตามสุขภาพของพวกเขาโดยเฉลี่ยนาน 12 ปี ผลการศึกษาพบว่า ช่วงเวลาที่ร่างกายไม่เคลื่อนไหวต่อเนื่องนานกว่า 30 นาที มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากมะเร็งที่เพิ่มขึ้น

ในทางกลับกัน การเปลี่ยนเวลาที่ใช้ไปกับการนั่งหรือไม่เคลื่อนไหวให้เป็นกิจกรรมทางกาย แม้จะเป็นกิจกรรมเบา ๆ ก็อาจช่วยลดความเสี่ยงได้ โดยผู้ที่แทนที่เวลานั่งนิ่ง ๆ 1 ชั่วโมงต่อวันด้วยกิจกรรมเบา ๆ เช่น รีดผ้าหรือล้างจาน มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากมะเร็งที่ลดลง 12%

หากเปลี่ยนเวลาที่ไม่ได้เคลื่อนไหว 30 นาทีต่อวันเป็นกิจกรรมระดับปานกลาง เช่น เดินด้วยความเร็วปกติ ก็พบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ลดลง 8% ขณะที่การแทนที่เวลานั่งนิ่ง ๆ เพียง 5 นาทีด้วยกิจกรรมทางกายที่ใช้แรงมากขึ้นทุกวัน มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากมะเร็งที่ลดลงถึง 22%

นักวิจัยชี้ว่า การลดเวลานั่งอย่างเดียวอาจไม่ใช่ประเด็นสำคัญ  แต่การพยายาม “ตัดช่วงเวลาที่นั่งต่อเนื่อง” เป็นอีกหนึ่งพฤติกรรมง่าย ๆ ที่ช่วยดูแลสุขภาพได้ เช่น หากต้องนั่งทำงานนาน ๆ ลองลุกขึ้นเดินสั้น ๆ ทุก ๆ ครึ่งชั่วโมง แทนที่จะนั่งอยู่กับที่เป็นเวลาหลายชั่วโมงติดต่อกัน