สัญญาณอันตรายจากโลกร้อน เขย่า “ยุโรป” ที่ยังไม่พร้อมรับมือ

ยุโรปต้องเร่งเตรียมความพร้อมรับมือภาวะโลกร้อนที่อาจพุ่งขึ้นถึง 3 องศาเซลเซียสภายในสิ้นศตวรรษนี้ หลังคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านสภาพภูมิอากาศของสหภาพยุโรประบุว่า มาตรการปรับตัวในปัจจุบันยัง “ไม่เพียงพอ ค่อยเป็นค่อยไป และมักมาช้าเกินไป” ท่ามกลางสภาพอากาศสุดขั้วที่รุนแรงและถี่ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

“มาร์เทน ฟาน อาลส์” สมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านวิทยาศาสตร์ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของยุโรป หรือ European Scientific Advisory Board on Climate Change ระบุว่า การปกป้องยุโรปจากสภาพอากาศรุนแรง “ไม่ใช่เรื่องซับซ้อนเกินความสามารถ” แต่ต้องอาศัยการเตรียมการล่วงหน้าและการตัดสินใจเชิงนโยบายที่จริงจัง โดยยอมรับว่ายุโรปกำลัง “จ่ายราคา” จากการขาดการเตรียมพร้อมในอดีต

รายงานฉบับล่าสุดของ ESABCC แนะนำให้ผู้นำยุโรปเตรียมรับโลกที่ร้อนขึ้นราว 2.8–3.3 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมภายในปี 2643 (ค.ศ.2100) ซึ่งสูงกว่าระดับเป้าหมายที่นานาชาติเคยให้คำมั่นไว้เกือบ 2 เท่า พร้อมเสนอให้ทดสอบนโยบายและโครงสร้างพื้นฐานภายใต้สถานการณ์ที่เลวร้ายกว่านั้นด้วย

อุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้บิดเบือนระบบภูมิอากาศ ส่งผลให้ยุโรปเผชิญภัยพิบัติรุนแรงเกินคาดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นฝนตกหนักและน้ำท่วมใหญ่ในหุบเขาอาห์รของเยอรมนีในปี 2564 คร่าชีวิตผู้คน 134 ราย หรือเหตุน้ำท่วมในแคว้นบาเลนเซียของสเปนในปี 2567 ที่มีผู้เสียชีวิต 229 ราย ขณะที่คลื่นความร้อนในฤดูร้อนคร่าชีวิตผู้คนหลายหมื่นคนต่อปี โดยงานวิจัยชี้ว่าระหว่างครึ่งหนึ่งถึง 2 ใน 3 ของผู้เสียชีวิตเกี่ยวข้องกับอุณหภูมิที่สูงขึ้นจากการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล

นอกจากนี้ ไฟป่าในปีที่ผ่านมาได้เผาผลาญพื้นที่ในยุโรปมากที่สุดเท่าที่นักวิทยาศาสตร์เคยบันทึกไว้ และล่าสุด โปรตุเกสถูกกระตุ้นให้จัดทำแผนปรับตัวด้านภูมิอากาศ หลังเผชิญพายุถล่มต่อเนื่องอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน คร่าชีวิตอย่างน้อย 16 ราย และสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจราว 775 ล้านยูโร

“ฟาน อาลส์” ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้เขียนรายงานของ Intergovernmental Panel on Climate Change เตือนว่า แม้การปรับตัวจะสำคัญ แต่สิ่งเร่งด่วนที่สุดคือการหลีกเลี่ยงไม่ให้โลกเข้าสู่เส้นทางอุณหภูมิที่รุนแรงถึงระดับนั้น “IPCC ระบุชัดว่านี่คืออนาคตที่มีความเสี่ยงสูงมาก และในหลายด้าน เราจะถึงขีดจำกัดของการปรับตัว” เขากล่าว

รายงานยังเสนอให้สหภาพยุโรปกำหนดการประเมินความเสี่ยงด้านภูมิอากาศเป็นข้อบังคับ บูรณาการความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศเข้าไปในทุกนโยบาย และเพิ่มเงินลงทุนเพื่อการป้องกันภัย ทั้งจากภาครัฐและเอกชน เพื่อรับมือโลกที่ร้อนขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้