ชวนรู้จัก “สารหน่วงไฟ” ตัวช่วยดับไฟป่า

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat ชวนรู้จักสารเคมีช่วยดับไฟป่า โดยระบุว่า สหรัฐอเมริกาใช้สารเคมีช่วยดับไฟป่าได้รวดเร็วขึ้น

โดยสารเคมีหลักที่สหรัฐอเมริกาใช้โปรยทางอากาศเพื่อดับไฟป่าคือ "สารหน่วงไฟ" (Fire Retardant) ซึ่งมีชื่อทางการค้าที่เป็นที่รู้จักกันดีคือ Phos-Chek ผลิตภัณฑ์นี้ถูกนำมาใช้มานานกว่า 50 ปีโดยหน่วยงานป่าไม้ของสหรัฐฯ (US Forest มีคุณสมบัติจะช่วยชะลอการลุกลามและลดความรุนแรงของไฟป่าซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่าการใช้น้ำเปล่าประมาณ 2 เท่า 

ส่วนประกอบและลักษณะของสารเคมี

2 1.ส่วนประกอบหลักประกอบด้วย น้ำ (ประมาณ 80-85%), ปุ๋ยแอมโมเนียมฟอสเฟต หรือแอมโมเนียมซัลเฟต (ประ มาณ 10-14%) และส่วนที่เหลือคือสารเพิ่มความหนืด สารยับยั้งการกัดกร่อน และสารแต่งสี

2.2.ทำไมต้องเป็นสีชมพู/แดง? มีการเติมเหล็กออกไซด์ (Iron Oxide) หรือสนิมเหล็ก เพื่อย้อมสีให้มองเห็นได้ชัด เจนจากทางอากาศ ช่วยให้นักบินรู้ว่าโปรยสารลงบริเวณใดไปแล้วบ้าง

2.3.หลักการทำงาน สารนี้ไม่ได้ดับไฟโดยตรง แต่จะไปเคลือบผิวเชื้อเพลิง (เช่น ต้นไม้ ใบไม้)เพื่อตัดก๊าซออกซิเจนและชะลอการเผาไหม้ ทำให้ไฟลุกลามช้าลงเพียงพอที่เจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินจะเข้าควบคุมสถานการณ์ได้

ชนิดที่มีอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

ปัจจุบันหน่วยงานป่าไม้ของสหรัฐฯ ได้พยายามปรับปรุงสูตรสารเคมีให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยมีการเปลี่ยนแปลงเป็นสูตร Phos-Chek MVP –Fx ซึ่งหน่วยงานป่าไม้สหรัฐฯ (USFS) เริ่มนำมาใช้แทนสูตรเดิม (เช่น LC95) เนื่องจากข้อมูลระบุว่ามีความเป็นพิษต่อสัตว์น้ำและสัตว์ป่าน้อยกว่าโดยมีหลักการคือการห้ามใช้ในพื้นที่อ่อนไหวแม้จะเป็นสูตรใหม่โดยห้ามโปรยสารในระ ยะ 300 ฟุตจากแหล่งน้ำหรือในถิ่นที่อยู่ของสัตว์ใกล้สูญพันธุ์เพื่อป้องกันผลกระทบจากฟอสเฟตที่อาจทำให้เกิดปรากฏการณ์สาหร่ายสีเขียวเจริญเติบ โตอย่างรวดเร็ว หรือ Algae Blooms ซึ่งเป็นอันตรายต่อปลาและระบบนิเวศทางน้ำ