Launcher คืออะไร? ไขกลไกเครนรางยาวในเหตุโศกนาฏกรรมสีคิ้ว

เหตุอุปกรณ์ก่อสร้างโครงการรถไฟความเร็วสูงถล่มทับขบวนรถด่วนพิเศษบริเวณอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ไม่เพียงสร้างความสูญเสียครั้งใหญ่ แต่ยังทำให้สังคมหันมาสงสัยว่า “Launcher” ที่ถูกกล่าวถึงในข่าว คืออะไร และทำงานอย่างไรจึงก่อให้เกิดอันตรายรุนแรงได้

หลังเกิดเหตุ เพจด้านวิศวกรรมชื่อดัง Render Thailand ได้อธิบายหลักการทำงานของ Launcher เพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าใจภาพรวมของอุปกรณ์ชนิดนี้ โดยย้ำว่าเป็นการอธิบายเชิงโครงสร้างทั่วไป ไม่ใช่ข้อสรุปสาเหตุอุบัติเหตุ

Launcher คืออะไร?

Launcher หรือที่เรียกกันว่า Launching Gantry คืออุปกรณ์ก่อสร้างขนาดใหญ่ที่ใช้กับงานสะพาน ทางด่วน และรถไฟความเร็วสูง โดยเฉพาะโครงสร้างที่ใช้คานคอนกรีตสำเร็จรูปแบบกล่อง แทนการยกจากพื้นเหมือนเครนทั่วไป Launcher จะเป็นโครงเหล็กยาวที่วางพาดอยู่บนเสาตอม่อ แล้วค่อยๆ ยกและติดตั้งคานคอนกรีตทีละช่วงเสา

พูดให้เห็นภาพง่ายๆ Launcher ทำหน้าที่เหมือน “รางชั่วคราวบนที่สูง” ที่ช่างใช้แขวนและขยับชิ้นส่วนคานคอนกรีตไปประกอบเป็นทางรถไฟหรือสะพาน เมื่อทำเสร็จหนึ่งช่วง ก็จะเลื่อนโครงเหล็กนี้ไปยังช่วงถัดไป แล้วทำซ้ำจนโครงสร้างแล้วเสร็จ

อุปกรณ์สำคัญของ Launcher คือ โครงเหล็กถักหลัก และ “ขารับ” หรือฐานรองรับ ที่ใช้ถ่ายน้ำหนักทั้งหมดลงสู่เสาตอม่อ ขารับนี้ไม่ใช่ชิ้นเล็กๆ แต่เป็นโครงสร้างเหล็กหนักระดับหลายสิบตัน เพราะต้องรองรับทั้งน้ำหนักของโครงเหล็กและคานคอนกรีตที่แขวนอยู่ในระหว่างก่อสร้าง

จากการอธิบายของ Render Thailand ชี้ว่า ในเหตุสีคิ้ว ชิ้นส่วนที่ร่วงลงมาทับตู้รถไฟ ไม่ใช่โครงเหล็ก Launcher ทั้งชุด แต่เป็น “ขารับ” ที่หลุดจากตำแหน่ง เมื่อฐานรองรับหลุด น้ำหนักจำนวนมากจึงตกลงมาในแนวดิ่ง ส่งผลให้ตู้รถไฟเสียหายอย่างรุนแรงในเสี้ยววินาที

ส่วนกระแสคำให้การผู้โดยสารที่ระบุว่าเห็นสลิงห้อยขวางทางรถไฟ และอาจถูกขบวนรถดึงจนทำให้ชิ้นส่วนด้านบนหลุดลงมา เพจ Render Thailand ระบุว่า ยังเป็นเพียงข้อมูลจากหน้างาน ไม่สามารถใช้ยืนยันสาเหตุได้ ต้องรอการตรวจสอบจุดยึด สภาพสลิง และลำดับการทำงานจริงของระบบในช่วงเวลาก่อนเกิดเหตุ