"ตัดกระเพาะ" มีผลเสียระยะยาว? อุทาหรณ์อินฟลูฯดังเสียชีวิต

กรณีของเพจ "หมอแล็บแพนด้า" ได้ออกมาแชร์เรื่องราว "อินฟลูฯ ตัดกระเพาะคนแรก ๆ ของไทย เสียชีวิตแล้ว คาดจบปัญรุมเร้าต่างๆ" ซึ่งเป็นอินฟลูฯที่เข้ารับการผ่าตัดกระเพาะมานานกว่า 15 ปี แต่ช่วงหลังเจ้าตัวมีปัญหา โดยเมื่อช่วงต้นเดือนเจ้าตัวเพิ่งแชร์เรื่องราวความทรมานหลังเข้ารับการผ่าตัดว่า มีปัญหาสุขภาพจิต กินไม่ได้ และมีโรครุมเร้า

TNN Health พาหาคำตอบเกี่ยวกับการตัดกระเพาะ รักษาโรคอ้วนได้จริงหรือไม่ ระยะยาวมีผลอย่างไร? 

ผ่าตัดกระเพาะคืออะไร?

การผ่าตัดกระเพาะอาหารเพื่อลดน้ำหนัก คือ ทางเลือกหนึ่งในการลดความอ้วนสำหรับผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐานและกลัวความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพ เพื่อลดขนาดของกระเพาะอาหารให้เล็กลง หรือลดการดูดซึมของกระเพาะอาหาร ช่วยให้อิ่มเร็ว ลดความอยากอาหาร และทานอาหารได้ในปริมาณที่น้อยลง ส่งผลให้ร่างกายดึงเอาสารอาหารและไขมันที่สะสมไว้ออกมาใช้งาน น้ำหนักจึงลดลงอย่างเห็นผลได้ชัดเจน

การผ่าตัดกระเพาะอาหารเหมาะกับใคร ?

การผ่าตัดกระเพาะอาหารเหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคอ้วนที่ไม่สามารถลดน้ำหนักด้วยวิธีการดั้งเดิม อย่างการควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย รวมถึงการรับประทานยา อีกทั้งยังมีค่าดัชนีมวลกายสูงกว่า 35 และมีโรคแทรกซ้อนอื่น ๆ ร่วมด้วย จำเป็นต้องใช้วิธีรักษาด้วยการผ่าตัดกระเพาะอาหาร เนื่องจากมีโอกาสประสบความสำเร็จค่อนข้างสูง และเห็นผลลัพธ์ในระยะยาว ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย

การผ่าตัดกระเพาะอาหารอันตรายหรือไม่ ?

แม้ว่าการผ่าตัดกระเพาะอาหารจะเป็นการผ่าตัดใหญ่ แต่ด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ก้าวหน้า ทำให้มีความปลอดภัยสูง อย่างไรก็ตามยังมีข้อเสีย คือความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้เช่นเดียวกับการผ่าตัดอื่น ๆ เช่น การติดเชื้อ หรือภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ แต่โอกาสเกิดน้อยมากหากได้รับการดูแลจากทีมแพทย์ผู้ชำนาญการ

มีผลกระทบในระยะยาว ? 

การผ่าตัดกระเพาะ มีผลข้างเคียงทั้งระยะสั้นและระยะยาว ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัดส่วนใหญ่มักมีผลข้างเคียงระยะสั้นที่อาจเกิดขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ หรืออาจเกิดขึ้นหลังผ่าตัดประมาณ 1-3 เดือน เช่น

• คลื่นไส้ อาเจียน
• ปวดแผลผ่าตัด หรือแผลภายใน
• อ่อนเพลีย
• ท้องเสีย หรือท้องผูก
• นิ่วในถุงน้ำดี จากการลดน้ำหนักที่รวดเร็ว
• กรดไหลย้อน

สำหรับผลข้างเคียงระยะยาวหลังผ่าตัดกระเพาะนั้นพบได้น้อยหรืออาจไม่พบเลยในผู้ป่วยหลายคน ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเป็นผลข้างเคียงที่เกิดจากการขาดวิตามินและสารอาหาร เนื่องจากการผ่าตัดกระเพาะจะเข้าไปลดการดูดซึมทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีภาวะขาดสารอาหาร และอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ได้ 

อย่างไรก็ตาม ขึ้นชื่อว่าการผ่าตัดมีความเสี่ยงเสมอ ดังนั้นการมีวินัยและปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์โดยเคร่งครัด นอกจากจะช่วยป้องกันผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์หลังผ่าตัดได้แล้ว ยังจะทำให้ผู้ป่วยมั่นใจในระยะยาว ดังนั้น การดูแลระยะยาว ใส่ใจดูแลสุขภาพร่างกายหลังจากการผ่าตัดกระเพาะ จึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญไม่แพ้กัน 

วิธีการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด 

1. ปรับพฤติกรรมการกินตามที่นักโภชนาการกำหนด ซึ่งจะต้องทำตามอย่างเคร่งครัด เพื่อให้กระเพาะอาหารมีการปรับตัว และไม่เกิดผลกระทบต่อแผลที่ผ่าในกระเพาะ โดยส่วนใหญ่ช่วงเดือนแรกจะทานได้เฉพาะอาหารอ่อนๆ เท่านั้น แล้วจึงค่อยปรับเป็นอาหารปกติ
2. ดูแลแผลหลังจากผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนักอย่างถูกวิธีตามที่แพทย์แนะนำ และพยายามอย่าให้บริเวณแผลผ่าตัดได้รับการกระทบกระเทือน
3. ดื่มน้ำให้มากๆ และทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารจำพวกโปรตีน ซึ่งแม้ว่าจะทำการผ่าตัดกระเพาะมาแล้ว ก็ยังควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันเยอะ น้ำตาลสูงเช่นเดิม
4. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้การลดน้ำหนักได้ผลลัพธ์ที่รวดเร็วมากขึ้น และยังส่งผลให้สุขภาพแข็งแรงมากขึ้นอีกด้วย
5. ไปพบแพทย์ตามนัด เพราะแพทย์จะต้องติดตามผลการรักษาอย่างใกล้ชิด เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างสมบูรณ์แบบที่สุด