ช่วยโลกอยู่เงียบ ๆ “หญ้าทะเล” กับภารกิจลับ ดูดคาร์บอนสู้โลกร้อน

ใต้ผืนน้ำที่ดูเงียบสงบ หญ้าทะเลกำลังทำหน้าที่สำคัญในการช่วยโลกดูดซับคาร์บอน งานวิจัยใหม่พบว่า ทุ่งหญ้าทะเลทั่วโลกสามารถกักเก็บคาร์บอนได้มากกว่าที่เคยประเมินไว้ ทำให้ระบบนิเวศแห่งนี้มีบทบาทสำคัญมากขึ้นในภารกิจรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 

นักวิจัยจากสเปนรวบรวมข้อมูลหญ้าทะเลจากทั่วโลก ทั้งโครงสร้าง มวลชีวภาพ และความสามารถในการสร้างผลผลิตสุทธิของพืช หรือ NPP เพื่อประเมินบทบาทของหญ้าทะเลต่อวัฏจักรคาร์บอน

ผลการศึกษาพบว่า หญ้าทะเลทั่วโลกกักเก็บคาร์บอนไว้ประมาณ 24–40 ล้านตัน ขณะที่สามารถดูดซับคาร์บอนเพิ่มเติมได้อีกประมาณ 83–137 ล้านตันต่อปี  อย่างไรก็ตาม ความสามารถในการกักเก็บคาร์บอนแตกต่างกันไปตามชนิดและพื้นที่ โดยหญ้าทะเลชนิด Posidonia สามารถสะสมคาร์บอนในมวลชีวภาพได้มากกว่าหญ้าทะเลชนิด Halophila ถึง 50 เท่า ขณะที่บริเวณทะเลเมดิเตอร์เรเนียนมีปริมาณคาร์บอนสะสมต่อพื้นที่สูงที่สุด จึงเป็นพื้นที่สำคัญที่ควรเร่งอนุรักษ์และฟื้นฟู

ในทางกลับกัน การสูญเสียทุ่งหญ้าทะเลก็อาจกลายเป็นแหล่งปล่อยคาร์บอน โดยออสเตรเลียมีสัดส่วนการปล่อย CO₂ จากการสูญเสียหญ้าทะเลสูงที่สุด คิดเป็นประมาณ 52% ของการปล่อยจากการสูญเสียหญ้าทะเลทั่วโลก ตามการประเมินของงานวิจัย ตามด้วยสเปน เม็กซิโก อิตาลี และสหรัฐฯ 

นักวิจัยจึงเสนอว่า หญ้าทะเลที่มีอายุยืนควรถูกนำมาพิจารณาในระบบบัญชีคาร์บอนและยุทธศาสตร์ Blue Carbon หรือคาร์บอนสีน้ำเงิน แต่มีข้อจำกัดสำคัญคือการประเมินปริมาณคาร์บอนในหญ้าทะเลยังทำได้ยาก เพราะปริมาณคาร์บอนเปลี่ยนแปลงตามพื้นที่และช่วงเวลา 

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยครั้งนี้ช่วยเพิ่มข้อมูลเกี่ยวกับมวลชีวภาพของหญ้าทะเลได้ถึง 91% ซึ่งจะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์และผู้กำหนดนโยบายประเมินศักยภาพของระบบนิเวศทางทะเล และออกแบบมาตรการอนุรักษ์เพื่อรับมือโลกร้อนได้แม่นยำขึ้น

หญ้าทะเลอาจเป็น “ฮีโร่ใต้ทะเล” ในการรับมือโลกร้อน เพราะสามารถกักเก็บคาร์บอนได้หลายสิบล้านตัน และดูดซับคาร์บอนเพิ่มได้อีกปีละหลายสิบถึงร้อยล้านตัน  แต่หากทุ่งหญ้าทะเลถูกทำลาย คาร์บอนที่สะสมไว้อาจกลับคืนสู่บรรยากาศ จึงทำให้ การอนุรักษ์และฟื้นฟูหญ้าทะเลไม่ได้ช่วยแค่รักษาความหลากหลายทางทะเล แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการลดโลกร้อนด้วย