ซูเปอร์เอลนีโญอาละวาด แรงสุดในรอบ 1,000 ปี หวั่นภัยพิบัติถล่มหนักปี 2570

โลกกำลังเผชิญภัยคุกคามด้านสภาพภูมิอากาศครั้งใหญ่ หลังปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ซึ่งอาจรุนแรงที่สุดในรอบอย่างน้อย 1,000 ปี กำลังทวีความรุนแรงและซ้ำเติมผลกระทบจากภาวะโลกร้อน ส่งผลให้หลายประเทศเผชิญภัยพิบัติรุนแรง ทั้งไฟป่า ภัยแล้ง น้ำท่วม และความเสียหายทางการเกษตร ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า สถานการณ์อาจเลวร้ายยิ่งขึ้นในปี 2570 และเพิ่มแรงกดดันต่อการประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศ COP31 ที่กำลังจัดขึ้นในประเทศตุรกี
ปรากฏการณ์เอลนีโญเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นเป็นระยะทุก ๆ หลายปี เมื่ออุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันออกสูงขึ้น ส่งผลให้รูปแบบสภาพอากาศทั่วโลกเปลี่ยนแปลงไปชั่วคราว แต่เอลนีโญที่กำลังเกิดขึ้นในครั้งนี้มีความรุนแรงอย่างน่าตกตะลึง และยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภัยพิบัติในช่วงเวลาที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอยู่แล้ว
“เซเลสเต เซาโล” เลขาธิการองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) เตือนว่า มนุษย์กำลังทำให้สภาพอากาศทวีความรุนแรงมากขึ้น และเอลนีโญจะกลายเป็น “ตัวทวีกำลังความเสี่ยง” ที่ทำให้ภัยพิบัติทางธรรมชาติมีผลกระทบหนักหน่วงยิ่งกว่าเดิม
ขณะนี้หลายประเทศเริ่มได้รับผลกระทบอย่างชัดเจน อินโดนีเซียเผชิญไฟป่าขนาดใหญ่และความเสียหายต่อผลผลิตทางการเกษตร สหรัฐอเมริกาเกิดน้ำทะเลหนุนท่วมพื้นที่ชายฝั่ง ซูดานประสบภัยแล้งรุนแรง ขณะที่เอกวาดอร์และโซมาเลียเผชิญน้ำท่วมครั้งใหญ่ สะท้อนให้เห็นถึงความแปรปรวนของสภาพอากาศที่เกิดขึ้นพร้อมกันในหลายภูมิภาคทั่วโลก
หนึ่งในประเทศที่กำลังเผชิญสถานการณ์วิกฤตคือหมู่เกาะมาร์แชลล์ ประเทศหมู่เกาะขนาดเล็กในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งต้องพึ่งพาน้ำฝนเป็นแหล่งน้ำสำคัญ แต่ขณะนี้กำลังประสบภัยแล้งอย่างหนัก จนรัฐบาลต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน
“เคธี เจตนิล-คิจิเนอร์” ผู้แทนด้านสภาพภูมิอากาศของหมู่เกาะมาร์แชลล์ ระบุว่า ประเทศกำลังเผชิญวิกฤตซ้อนวิกฤต เพราะนอกจากต้องรับมือกับภัยแล้งที่เกิดขึ้นแล้ว ยังต้องเผชิญภัยคุกคามจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งส่งผลต่อทั้งที่อยู่อาศัยและแหล่งน้ำดื่มของประชาชน สถานการณ์ดังกล่าวยังสะท้อนถึงความไม่เป็นธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ เนื่องจากประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยที่สุดกลับต้องแบกรับผลกระทบอย่างหนัก ทั้งที่มีทรัพยากรและงบประมาณจำกัดในการรับมือกับภัยพิบัติ
แม้เมื่อปีที่ผ่านมา ประเทศร่ำรวยจะตกลงเพิ่มเงินสนับสนุนด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้แก่ประเทศยากจนเป็น 3 เท่า แต่จนถึงขณะนี้เงินสนับสนุนที่ส่งมอบจริงยังเป็นเพียงส่วนน้อย เมื่อเทียบกับความต้องการที่ประเมินไว้สูงถึง 305,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ภายในปี 2578
ผู้แทนหมู่เกาะมาร์แชลล์แสดงความผิดหวังว่า ประเทศร่ำรวยมักอ้างว่าไม่มีงบประมาณเพียงพอสำหรับการรับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศ แต่กลับมีเงินลงทุนจำนวนมากในเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI และด้านการทหาร ขณะที่ประเทศเปราะบางยังคงขาดแคลนเงินสนับสนุนอีกหลายพันล้านดอลลาร์สำหรับการปรับตัวและชดเชยความสูญเสียจากภัยพิบัติ
ความกังวลสำคัญอีกประการหนึ่งคือ ปรากฏการณ์เอลนีโญครั้งนี้คาดว่าจะทวีความรุนแรงสูงสุดในเดือนธันวาคม 2569 ก่อนส่งผลกระทบต่อเนื่องตลอดปี 2570 ซึ่งมีแนวโน้มสูงอย่างยิ่งที่จะกลายเป็นปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกมา เนื่องจากอุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นจากภาวะโลกร้อนจะได้รับแรงเสริมจากเอลนีโญ
ผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้นครอบคลุมทั้งคลื่นความร้อนรุนแรง การขาดแคลนผลผลิตทางการเกษตร ภัยแล้งและฝนตกหนักผิดปกติ รวมถึงอุณหภูมิมหาสมุทรที่สูงขึ้นจนทำให้ปะการังเกิดภาวะฟอกขาว
“บิลล์ แฮร์” นักวิทยาศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Climate Analytics เตือนว่า เอลนีโญครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะผลกระทบที่เกิดขึ้นอาจทำให้โลกเผชิญสภาพอากาศราวกับภาวะโลกร้อนกำลังเร่งตัวอย่างรวดเร็ว โดยคาดว่าจะเกิดภัยพิบัติด้านมนุษยธรรมเพิ่มขึ้น ทั้งจากการขาดแคลนอาหาร น้ำ ภัยแล้ง และน้ำท่วมรุนแรงในหลายพื้นที่อย่างไรก็ตาม เขามองว่านานาประเทศยังไม่ได้ตระหนักถึงขนาดของภัยคุกคามครั้งนี้อย่างเพียงพอ ขณะเดียวกัน สหประชาชาติแสดงความกังวลเป็นพิเศษต่อสถานการณ์ในแอฟริกาตะวันออก เนื่องจากภัยแล้งที่รุนแรงขึ้นอาจบีบให้ประชาชนจำนวนมากต้องอพยพออกจากถิ่นฐาน
สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ หรือ UNHCR คาดการณ์ว่า ผลกระทบจากเอลนีโญอาจทำให้เกิดการพลัดถิ่นสูงถึง 3 ล้านครั้ง ใน 4 ประเทศ ได้แก่ เคนยา โซมาเลีย ซูดานใต้ และยูกันดา
“อันตอน เลอิส การ์เซีย” ผู้ช่วยข้าหลวงใหญ่ UNHCR ระบุว่า การคาดการณ์เอลนีโญในปีนี้สร้างความกังวลอย่างมาก เนื่องจากอาจเป็นเหตุการณ์รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยเกิดขึ้น โดยเฉพาะบริเวณแอฟริกาตะวันออก ซึ่งกำลังเผชิญปัญหาการพลัดถิ่นอยู่แล้ว
สถานการณ์ยิ่งน่าเป็นห่วงเมื่อผลผลิตข้าวโพดในเคนยาลดลงถึง 40% ส่งผลให้ปริมาณอาหารที่มีอยู่สำหรับผู้ลี้ภัยลดน้อยลง และทำให้เคนยามีศักยภาพจำกัดในการรองรับผู้คนที่อพยพเข้ามาเพิ่มขึ้น ท่ามกลางวิกฤตที่กำลังขยายตัว นักรณรงค์ด้านสภาพภูมิอากาศในการประชุม COP31 เรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกเร่งลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง แทนการให้คำมั่นสัญญาเพียงอย่างเดียว
“โมฮาเหม็ด อาโดว์” ผู้ก่อตั้งสถาบันวิจัย Power Shift Africa ในเคนยา กล่าวว่า ประชาชนที่กำลังเผชิญผลกระทบจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศไม่สามารถรอคำมั่นสัญญาจากการเจรจาระหว่างประเทศได้อีกต่อไป เพราะคำสัญญาไม่สามารถปกป้องผลผลิตทางการเกษตรจากภัยพิบัติได้ สิ่งที่ประชาชนต้องการคือทรัพยากรและความช่วยเหลือที่เข้าถึงพื้นที่จริง
วิกฤตซูเปอร์เอลนีโญครั้งนี้จึงไม่เพียงเป็นสัญญาณเตือนถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติที่อาจรุนแรงขึ้นทั่วโลก แต่ยังเป็นบททดสอบสำคัญของความร่วมมือระหว่างประเทศในการรับมือภาวะโลกร้อน โดยเฉพาะการจัดสรรเงินทุนให้ประเทศเปราะบางที่กำลังเผชิญภัยคุกคามหลายด้านพร้อมกัน ก่อนที่วิกฤตสภาพภูมิอากาศจะสร้างความเสียหายต่อชีวิต เศรษฐกิจ และความมั่นคงทางอาหารมากยิ่งขึ้นในปี 2570
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้
