สหรัฐฯ จ่อยกเลิกคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่านบางส่วน หวังคุมวิกฤตพลังงานได้

สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ เสนอแนวคิดนี้ในการให้สัมภาษณ์กับ Fox โดยระบุว่าอาจช่วยเพิ่มปริมาณน้ำมันในตลาดโลกได้ ขณะนี้ราคาพลังงานทั่วโลกกำลังพุ่งสูงขึ้น เนื่องจากสงครามส่งผลกระทบต่อการขนส่งและการผลิต หากดำเนินการจริง จะถือเป็นการกลับลำนโยบายสำคัญของสหรัฐฯ อย่างน่าตกใจ และยังมีความไม่แน่นอนสูงว่าจะได้ผลแค่ไหน

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า มาตรการนี้อาจช่วยกดราคาน้ำมันได้เพียงเล็กน้อย และอาจทำให้รัฐบาลอิหร่านที่สหรัฐฯ กำลังโจมตี มีรายได้เพิ่มขึ้น เดวิด แทนเนนบวม จากบริษัท Blackstone Compliance Services กล่าวว่า “พูดกันตรง ๆ นี่มันเหลือเชื่อมาก เท่ากับว่าเรากำลังเปิดทางให้อิหร่านขายน้ำมัน แล้วเงินนั้นก็อาจถูกนำไปใช้ในการทำสงคราม” ซึ่งก่อนเกิดสงครามจีนเป็นผู้ซื้อน้ำมันจากอิหร่านรายใหญ่ โดยได้ราคาถูกจากผลของมาตรการคว่ำบาตร

ในการให้สัมภาษณ์กับ Fox Business รายการ “Mornings with Maria” เบสเซนต์กล่าวว่า หากมีการผ่อนผันข้อจำกัดการขาย อาจช่วยให้น้ำมันถูกส่งไปยังประเทศอื่นที่ต้องการ เช่น อินเดีย, ญี่ปุ่นและมาเลเซีย ขณะเดียวกันจะทำให้จีนต้องจ่าย “ราคาตลาด” เขาระบุว่า สหรัฐฯ กำลังพิจารณายกเลิกข้อจำกัดการขายน้ำมันอิหร่านที่อยู่ระหว่างการขนส่งในทะเล ซึ่งมีปริมาณราว 140 ล้านบาร์เรล และคาดว่าอาจช่วยกดราคาน้ำมันโลกได้ประมาณ 10–14 วัน

อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้อธิบายรายละเอียดว่ามาตรการนี้จะทำงานอย่างไร หรือจะมีวิธีป้องกันไม่ให้รายได้ไหลกลับไปยังรัฐบาลอิหร่านหรือไม่ ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ เมื่อถูกถามถึงเรื่องนี้ ก็ยังไม่ได้ให้คำตอบชัดเจน โดยกล่าวเพียงว่า “เราจะทำทุกอย่างที่จำเป็นเพื่อควบคุมราคา” ก่อนจะหยุดพูดกลางคัน

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า เนื่องจากปริมาณน้ำมันดังกล่าวยังถือว่าน้อยเมื่อเทียบกับความต้องการทั่วโลก ผลกระทบต่อราคาจึงอาจจำกัด

ราเชล เซมบา นักวิเคราะห์ด้านพลังงานกล่าวว่า แม้มาตรการนี้อาจช่วยเพิ่มปริมาณน้ำมันเล็กน้อย แต่ “ไม่ใช่ตัวเปลี่ยนเกม” และยังมีคำถามอีกมาก

ข้อเสนอนี้เกิดขึ้นหลังจากสหรัฐฯ พยายามเพิ่มอุปทานพลังงานในรูปแบบอื่น เช่น การปล่อยน้ำมันสำรอง และการผ่อนคลายมาตรการบางอย่างต่อน้ำมันรัสเซียเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซึ่งการตัดสินใจดังกล่าว จุดชนวนให้เกิดเสียงคัดค้านจากผู้นำยุโรป เนื่องจากอาจช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้กับรัฐบาลของประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน และทำให้สงครามในยูเครนยาวนานออกไปอีก

ขณะเดียวกัน ยังไม่ชัดเจนว่าข้อเสนอของเบสเซนต์จะเผชิญแรงต้านในสหรัฐฯ หรือไม่ เพราะสภาผู้แทนราษฎรเพิ่งผ่านกฎหมายเพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการคว่ำบาตรภาคน้ำมันของอิหร่าน ราเชล เซมบา ยังกล่าวอีกว่า แม้สหรัฐฯ ไม่ต้องการให้รายได้จากน้ำมันไหลไปยังรัฐบาลอิหร่าน แต่ในทางปฏิบัติอาจควบคุมได้ยาก การที่สหรัฐฯ พิจารณามาตรการนี้ แสดงให้เห็นถึงความกังวลต่อวิกฤตพลังงานในปัจจุบัน

เซมบา กล่าวอีกว่า “ตอนนี้รัฐบาลสหรัฐฯ อยู่ในสถานการณ์ที่น้ำมันทุกบาร์เรลมีความสำคัญ เพราะอุปทานขาดแคลนอย่างหนัก พวกเขากำลังพยายามหาน้ำมันเพิ่มจากทุกที่ที่เป็นไปได้” โดยปกติแล้ว ประมาณ 1 ใน 5 ของน้ำมันโลก 100 ล้านบาร์เรลต่อวัน จะขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งอยู่ตามชายฝั่งอิหร่าน แต่ตั้งแต่สงครามเริ่มปลายเดือนกุมภาพันธ์ การขนส่งในพื้นที่นี้แทบหยุดชะงัก แม้ว่าบางส่วนจะถูกเปลี่ยนเส้นทางได้ แต่ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่าสงครามทำให้อุปทานน้ำมันโลกลดลงราวร้อยละ 10 ความกังวลยิ่งเพิ่มขึ้น หลังเกิดการโจมตีตอบโต้กันที่แหล่งก๊าซสำคัญของอิหร่านและกาตาร์ ซึ่งอาจกระทบความสามารถในการผลิตพลังงานไปอีกหลายปี แม้ว่าสงครามจะยุติลงในเร็ววันก็ตาม