สู้รบอิหร่านยืดเยื้อ จุดชนวนวิกฤติอะลูมิเนียมโลก เสี่ยงกระทบยานยนต์-ก่อสร้าง-พลังงาน

อะลูมิเนียมถือเป็นโลหะที่มีการใช้งานมากที่สุดเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากเหล็กและเหล็กกล้า ด้วยคุณสมบัติเด่นทั้งน้ำหนักเบา แข็งแรง ทนต่อการกัดกร่อน และเป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี

ปัจจุบันอะลูมิเนียมถูกใช้ในอุตสาหกรรมหลากหลาย ตั้งแต่กระป๋องเครื่องดื่ม ฟอยล์บรรจุภัณฑ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า รถยนต์ไฟฟ้า อาคารก่อสร้าง ระบบสายส่งไฟฟ้า ไปจนถึงอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ

นั่นหมายความว่า หากตลาดอะลูมิเนียมเกิดปัญหาขาดแคลน ผลกระทบจะไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้ผลิตโลหะ แต่สามารถส่งต่อไปยังอุตสาหกรรมสำคัญทั่วโลกได้ทันที

สู้รบอิหร่านเขย่าซัพพลายอะลูมิเนียมโลก

สำนักข่าว Reuters รายงานโดยอ้างข้อมูลจากสถาบันอะลูมิเนียมนานาชาติ (International Aluminium Institute: IAI) ว่า ความขัดแย้งในอิหร่านและความไม่แน่นอนบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลให้กำลังการผลิตอะลูมิเนียมของโลกตะวันตกลดลงถึง 2.4 ล้านตัน ภายในเวลาเพียง 2 เดือน

สาเหตุหลักมาจากความเสียหายที่เกิดขึ้นกับโรงถลุงอะลูมิเนียมในตะวันออกกลาง รวมถึงปัญหาด้านการขนส่งสินค้าผ่านเส้นทางเดินเรือสำคัญของโลก ซึ่งเป็นช่องทางหลักในการส่งออกวัตถุดิบและโลหะอุตสาหกรรม

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ตลาดเริ่มกังวลว่า อุปทานอะลูมิเนียมอาจไม่เพียงพอต่อความต้องการในช่วงครึ่งหลังของปี

ราคาอะลูมิเนียมพุ่งสูงสุดในรอบกว่า 4 ปี

ผลกระทบสะท้อนผ่านราคาทันที โดยราคาอะลูมิเนียมในตลาดโลกปรับตัวเพิ่มขึ้นแล้วกว่า 16% และแตะระดับสูงสุดในรอบมากกว่า 4 ปี

ขณะเดียวกัน ปริมาณสต็อกอะลูมิเนียมในตลาดโลหะลอนดอน (London Metal Exchange: LME) ลดลงประมาณหนึ่งในสามเมื่อเทียบกับช่วงต้นปี สะท้อนว่าปริมาณโลหะสำรองกำลังลดลงอย่างรวดเร็ว

นักวิเคราะห์จาก Mercuria บริษัทค้าสินค้าโภคภัณฑ์รายใหญ่ของโลก ระบุว่า ตลาดกำลังเผชิญภาวะช็อกด้านอุปทานครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งนับตั้งแต่ปี 2000

ขณะที่ JPMorgan เตือนว่า ตลาดอะลูมิเนียมโลกกำลังเข้าสู่ภาวะตึงตัวเชิงโครงสร้าง เนื่องจากกำลังการผลิตสำรองของโลกเหลืออยู่จำกัด โดยเฉพาะจีน ซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลก กำลังเดินเครื่องใกล้เพดานการผลิตที่รัฐบาลกำหนดไว้แล้ว

อุตสาหกรรมใดเสี่ยงได้รับผลกระทบมากที่สุด

การปรับขึ้นของราคาอะลูมิเนียมไม่ได้ส่งผลเฉพาะผู้ผลิตโลหะ แต่กำลังกระทบไปยังหลายอุตสาหกรรมสำคัญ

กลุ่มแรกคืออุตสาหกรรมยานยนต์ โดยเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่ใช้อะลูมิเนียมจำนวนมากเพื่อลดน้ำหนักตัวรถและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน

กลุ่มที่สองคือภาคก่อสร้าง ซึ่งใช้อะลูมิเนียมในงานโครงสร้าง หน้าต่าง ประตู และวัสดุตกแต่งอาคาร

นอกจากนี้ยังรวมถึงอุตสาหกรรมสายส่งไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน อากาศยาน และบรรจุภัณฑ์อาหาร ซึ่งล้วนพึ่งพาวัตถุดิบชนิดนี้ในสัดส่วนสูง

หากสถานการณ์ในตะวันออกกลางยืดเยื้อ ต้นทุนการผลิตในอุตสาหกรรมเหล่านี้อาจเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

วิกฤติครั้งนี้สะท้อนอะไรต่อเศรษฐกิจโลก

สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนว่า ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์กำลังกลับมาเป็นปัจจัยสำคัญต่อสินค้าโภคภัณฑ์อีกครั้ง

ในอดีต ตลาดมักกังวลเรื่องอุปสงค์หรือความต้องการใช้ที่ชะลอตัวจากเศรษฐกิจโลก แต่วันนี้ความกังวลได้เปลี่ยนไปสู่เรื่อง “อุปทาน” หรือปริมาณสินค้าที่อาจหายไปจากตลาดในเวลาอันรวดเร็ว

กรณีของอะลูมิเนียมจึงกลายเป็นตัวอย่างสำคัญว่า ความขัดแย้งในตะวันออกกลางไม่ได้ส่งผลเฉพาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังลุกลามไปยังวัตถุดิบอุตสาหกรรมที่เป็นหัวใจของเศรษฐกิจโลกด้วย

หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย ความเสี่ยงด้านวัตถุดิบอาจกลายเป็นอีกหนึ่งแรงกดดันสำคัญต่อเศรษฐกิจโลกในช่วงครึ่งหลังของปี 2569