เมนส์ตรงกันเพราะอยู่ด้วยกันจริงไหม? วิทยาศาสตร์บอกว่า อาจเป็นแค่เรื่องบังเอิญ

เคยไหม อยู่กับเพื่อนสาวบ่อย ๆ หรือใช้ชีวิตกับแฟนผู้หญิงไปนาน ๆ แล้วจู่ ๆ ก็พบว่า ประจำเดือนดันมาพร้อมกันเสียอย่างนั้น! จนอดคิดไม่ได้ว่า หรือร่างกายของผู้หญิงจะมีระบบลับบางอย่างที่ทำให้รอบเดือนปรับเข้าหากันได้

ความเชื่อนี้มีชื่อเรียกว่า Menstrual Synchrony หรือการที่รอบเดือนของผู้หญิงที่อยู่ใกล้ชิดกันเกิดขึ้นพร้อม ๆ กัน และแม้จะเป็นเรื่องที่ผู้หญิงจำนวนมากเชื่อ แต่ผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ชิ้นใหม่กลับชี้ว่า การมีประจำเดือนตรงกันอาจเป็นเพียงเรื่องบังเอิญ ไม่ใช่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริงอย่างที่คิด

งานวิจัยนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่าง Clue แอปติดตามประจำเดือนและภาวะเจริญพันธุ์ กับมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด โดยเก็บข้อมูลจากผู้ตอบแบบสอบถาม 1,500 คน ก่อนคัดเลือกข้อมูลของผู้หญิง 360 คู่ มาวิเคราะห์รอบเดือนติดต่อกัน 3 รอบ เพื่อดูว่าผู้หญิงที่อยู่ใกล้ชิดกันมีแนวโน้มที่จะมีประจำเดือนตรงกันมากขึ้นหรือไม่

ผลปรากฏว่า ผู้หญิงส่วนใหญ่ไม่ได้มีรอบเดือนที่ใกล้เคียงกันมากขึ้นอย่างที่คาด แต่กลับพบว่าผู้หญิง 273 คู่ มีความแตกต่างของวันเริ่มมีประจำเดือนมากขึ้นเมื่อสิ้นสุดการศึกษาเมื่อเทียบกับช่วงเริ่มต้น

พูดง่าย ๆ คือ แทนที่รอบเดือนจะค่อย ๆ ปรับเข้าหากัน กลับมีแนวโน้มที่จะห่างกันออกไปเสียมากกว่า

มารียา วลาอิช นักวิทยาศาสตร์ข้อมูลจาก Clue อธิบายว่า ยังไม่มีหลักฐานสนับสนุนว่าการมีประจำเดือนตรงกันเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริงอย่างเป็นระบบ ความรู้สึกว่ารอบเดือนตรงกันอาจเกิดจากการที่เราสังเกตเห็นช่วงเวลาที่ประจำเดือนมาพร้อมกัน แต่ไม่ได้สังเกตช่วงเวลาที่รอบเดือนต่างกัน

ยกตัวอย่างง่าย ๆ หากผู้หญิงสองคนมีรอบเดือนยาวไม่เท่ากัน บางช่วงประจำเดือนก็อาจมาพร้อมกันได้ แต่เมื่อเวลาผ่านไป วันเริ่มมีประจำเดือนก็มีโอกาสคลาดเคลื่อนออกจากกัน นั่นไม่ได้หมายความว่ารอบเดือนเคยปรับเข้าหากันแล้วค่อยแยกจากกัน แต่อาจเป็นเพียงจังหวะที่บังเอิญตรงกันเท่านั้น

แล้วทำไมผู้หญิงจำนวนมากยังเชื่อว่าประจำเดือนมาตรงกัน?

ความเชื่อนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในยุคโซเชียลมีเดีย แต่มีการศึกษามาตั้งแต่ปี 1971 เมื่อมาร์ธา แมคคลินท็อก นักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ศึกษานักศึกษาหญิง 135 คนที่อาศัยอยู่ในหอพักเดียวกัน และรายงานว่าพบแนวโน้มของวันที่เริ่มมีประจำเดือนที่ใกล้เคียงกัน

ต่อมา มีการตั้งสมมติฐานว่าสารเคมีที่ร่างกายปล่อยออกมา หรือฟีโรโมน อาจมีส่วนทำให้รอบเดือนของผู้หญิงที่อยู่ใกล้ชิดกันเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางเดียวกัน อย่างไรก็ตาม งานวิจัยดังกล่าวถูกตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัย และการศึกษาอื่น ๆ ในเวลาต่อมาก็ไม่ได้สนับสนุนข้อสรุปว่าการมีประจำเดือนตรงกันเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริงอย่างชัดเจน

แม้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์จะยังไม่สนับสนุนความเชื่อนี้ แต่เหตุผลที่ผู้หญิงหลายคนยังรู้สึกว่าตัวเองมีประจำเดือนตรงกับเพื่อนหรือคนใกล้ชิด ก็อาจเกี่ยวข้องกับวิธีที่สมองของเราจดจำเรื่องราวต่าง ๆ

เมื่อประจำเดือนมาตรงกัน เรามักสังเกตเห็นและจดจำเหตุการณ์นั้นได้ดี เพราะรู้สึกว่าเป็นเรื่องพิเศษ แต่เมื่อประจำเดือนมาไม่ตรงกัน เราอาจไม่ได้ให้ความสำคัญกับความแตกต่างนั้นมากนัก จึงทำให้เกิดความรู้สึกว่าการมีประจำเดือนพร้อมกันเกิดขึ้นบ่อยกว่าความเป็นจริง

นอกจากนี้ การมีประจำเดือนพร้อมกันยังอาจสร้างความรู้สึกเชื่อมโยงระหว่างผู้หญิงด้วยกัน เพราะเป็นประสบการณ์ที่หลายคนเข้าใจได้โดยไม่ต้องอธิบายมาก ทั้งอาการปวดท้อง อ่อนเพลีย อารมณ์แปรปรวน ไปจนถึงความไม่สบายตัวในแต่ละเดือน

ท้ายที่สุด แม้ประจำเดือนจะไม่ได้มีระบบนัดหมายให้มาตรงกัน แต่ความรู้สึกเป็นพวกเดียวกันระหว่างผู้หญิงก็ยังเกิดขึ้นได้จริง บางครั้งสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกใกล้ชิดกันจึงไม่ใช่เรื่องที่ร่างกายทำงานเหมือนกัน แต่อาจเป็นเพราะเราต่างเข้าใจประสบการณ์ของกันและกันได้ดีต่างหาก