20 มี.ค. “วสันตวิษุวัต” วันเปลี่ยนฤดูกาล กลางวัน-กลางคืนยาวเท่ากัน

วันที่ 20 มีนาคมของทุกปี ตรงกับ “วันวสันตวิษุวัต” ซึ่งเป็นหนึ่งในวันสำคัญทางดาราศาสตร์ที่บ่งบอกการเปลี่ยนผ่านของฤดูกาล โดยในวันนี้ดวงอาทิตย์จะโคจรมาตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ส่งผลให้ทั่วโลกมีช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวเท่ากัน

ปรากฏการณ์ดังกล่าวยังทำให้ดวงอาทิตย์ขึ้นตรงกับทิศตะวันออก และตกตรงกับทิศตะวันตกอย่างพอดี ถือเป็นจุดเริ่มต้นของฤดูใบไม้ผลิในซีกโลกเหนือ ขณะเดียวกันซีกโลกใต้จะก้าวเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วงอย่างเป็นทางการ โดยในหนึ่งปีจะมีปรากฏการณ์ที่กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากันเกิดขึ้น 2 ครั้ง ได้แก่ วันวสันตวิษุวัตในช่วงวันที่ 20–21 มีนาคม และวันศารทวิษุวัตในช่วงวันที่ 22–23 กันยายน ซึ่งเป็นช่วงที่ฤดูกาลของทั้งสองซีกโลกสลับกัน

การเปลี่ยนแปลงของฤดูกาลเกิดจากการที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์พร้อมกับมีแกนเอียง ทำให้แต่ละช่วงเวลาพื้นที่บนโลกได้รับพลังงานแสงอาทิตย์ไม่เท่ากัน ส่งผลให้อุณหภูมิแตกต่างและเกิดเป็นฤดูกาลต่าง ๆ หลังจากวันวสันตวิษุวัต ดวงอาทิตย์จะค่อย ๆ เคลื่อนตำแหน่งไปทางซีกโลกเหนือ จนถึงจุดที่ซีกโลกเหนือหันเข้าหาดวงอาทิตย์มากที่สุดในช่วงวันที่ 20–21 มิถุนายน เรียกว่า “วันครีษมายัน” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ และฤดูหนาวของซีกโลกใต้

ในทางกลับกัน เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนลงไปทางซีกโลกใต้จนถึงจุดที่ซีกโลกใต้หันเข้าหาดวงอาทิตย์มากที่สุด ในช่วงวันที่ 21–22 ธันวาคม จะเรียกว่า “วันเหมายัน” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นฤดูหนาวของซีกโลกเหนือ และฤดูร้อนของซีกโลกใต้ ทั้งนี้ วงจรดังกล่าวจะหมุนเวียนต่อเนื่องทุกปี สะท้อนกลไกธรรมชาติของโลกที่ทำให้เกิดความแตกต่างของฤดูกาลในแต่ละภูมิภาคทั่วโลก