21 มิ.ย. “วันครีษมายัน” กลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี

วันที่ 21 มิถุนายนของทุกปี ถือเป็น "วันครีษมายัน" (Summer Solstice) ซึ่งเป็นวันที่ซีกโลกเหนือมีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุด และมีกลางคืนสั้นที่สุดในรอบปี ขณะเดียวกันยังถือเป็นวันเริ่มต้นฤดูร้อนอย่างเป็นทางการของประเทศในซีกโลกเหนือ และเป็นวันเริ่มต้นฤดูหนาวของประเทศในซีกโลกใต้

.

ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเนื่องจากดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่ในตำแหน่งเหนือสุดเมื่อเทียบกับเส้นศูนย์สูตรโลก หลังจากเคลื่อนตัวขึ้นไปทางทิศเหนืออย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ก่อนจะหยุดที่ตำแหน่งสูงสุดในวันที่ 21 มิถุนายน และเริ่มเคลื่อนกลับลงมาทางใต้ในวันถัดไป

ในวันครีษมายัน ดวงอาทิตย์จะขึ้นและตกในตำแหน่งที่เบี่ยงไปทางทิศเหนือมากที่สุดของปี ส่งผลให้พื้นที่ในซีกโลกเหนือได้รับแสงอาทิตย์ยาวนานกว่าปกติ ประเทศไทยซึ่งตั้งอยู่ในซีกโลกเหนือจึงมีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดของปีเช่นกัน ขณะที่ประเทศในซีกโลกใต้จะมีช่วงเวลากลางวันสั้นที่สุดและกลางคืนยาวนานที่สุดของปี

ในทางดาราศาสตร์ โลกจะมีวันที่ช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานที่สุดอยู่ปีละ 2 ครั้ง ได้แก่ วันครีษมายันในช่วงวันที่ 21 หรือ 22 มิถุนายน และวันเหมายัน (Winter Solstice) ในช่วงวันที่ 21 หรือ 22 ธันวาคม

สำหรับวันเหมายัน ถือเป็นวันที่ซีกโลกเหนือมีช่วงเวลากลางวันสั้นที่สุดและกลางคืนยาวนานที่สุดของปี พร้อมกับเป็นจุดเริ่มต้นของฤดูหนาว ขณะที่ประเทศในซีกโลกใต้ เช่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และหลายประเทศในทวีปอเมริกาใต้ จะเข้าสู่ฤดูร้อนอย่างเป็นทางการ

แม้ความแตกต่างของช่วงเวลากลางวันและกลางคืนในประเทศไทยจะไม่มากเท่ากับประเทศในละติจูดสูง แต่วันครีษมายันก็ยังนับเป็นหมุดหมายสำคัญทางดาราศาสตร์ที่สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของฤดูกาล และเป็นวันที่ประเทศไทยได้รับแสงอาทิตย์ยาวนานที่สุดในรอบปี