จีนเตรียมปล่อยยานฉางเอ๋อ-7 สำรวจขั้วใต้ดวงจันทร์ พร้อมอุปกรณ์ไทย

องค์การอวกาศจีน (CMSA) เดินหน้าสู่ขั้นตอนสุดท้ายของภารกิจสำรวจดวงจันทร์ครั้งสำคัญ หลังนำชุดประกอบยานสำรวจดวงจันทร์ ฉางเอ๋อ-7 (Chang'e-7) พร้อมจรวดนำส่ง Long March-5 Y14 เคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ปล่อย ณ ศูนย์ปล่อยอวกาศเหวินชาง มณฑลไห่หนาน ทางตอนใต้ของจีน และตั้งระบบในแนวตั้งเรียบร้อยแล้ว โดยมีกำหนดปล่อยในอีกประมาณ 1 เดือนข้างหน้า ซึ่งเลื่อนจากกำหนดการเดิมในวันที่ 25 สิงหาคม 

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณสำคัญว่าจีนเข้าสู่ช่วงเตรียมปล่อยยานอย่างเต็มรูปแบบ หลังตัวยานสำรวจและจรวดนำส่งทยอยเดินทางถึงพื้นที่ปฏิบัติการตั้งแต่เดือนเมษายนและกรกฎาคมที่ผ่านมา จากนั้นทีมวิศวกรได้ดำเนินการประกอบ ตรวจสอบ และทดสอบระบบต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ขณะที่โครงสร้างพื้นฐาน ระบบสนับสนุนภาคพื้นดิน และสิ่งอำนวยความสะดวกของศูนย์ปล่อยยานอยู่ในสถานะพร้อมใช้งาน

ก่อนถึงเวลานับถอยหลัง ขั้นตอนสำคัญที่เหลือ คือ การทดสอบระบบขั้นสุดท้าย การทดสอบการทำงานร่วมกันของระบบต่าง ๆ และการเติมเชื้อเพลิงขับดันให้กับจรวดตามแผนงาน เพื่อเตรียม Long March-5 Y14 ส่งฉางเอ๋อ-7 ออกจากโลกและเดินทางสู่ดวงจันทร์

ภารกิจฉางเอ๋อ-7 มีเป้าหมายสำคัญอยู่ที่ ขั้วใต้ของดวงจันทร์ (Lunar South Pole) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจอย่างมาก เนื่องจากบริเวณดังกล่าวมีหลุมอุกกาบาตบางแห่งที่อยู่ในเงามืดถาวรและอาจกักเก็บน้ำแข็งไว้ ซึ่งทรัพยากรเหล่านี้มีความสำคัญต่อการวางรากฐานการสำรวจและการอยู่อาศัยของมนุษย์บนดวงจันทร์ในอนาคต

จีนจึงไม่ได้มุ่งเพียงนำยานไปลงจอดบนดวงจันทร์ แต่ต้องการทดสอบเทคโนโลยีสำหรับการสำรวจพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมซับซ้อน โดยภารกิจจะใช้ทั้งยานโคจร ยานลงจอด รถสำรวจ และหุ่นยนต์สำหรับกระโดดเข้าสำรวจพื้นที่ภายในหลุมอุกกาบาตที่เข้าถึงได้ยาก รวมถึงเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อมและทรัพยากรบริเวณขั้วใต้

จุดเด่นอีกด้านของฉางเอ๋อ-7 คือ การเปิดพื้นที่ให้เครื่องมือวิทยาศาสตร์จากนานาชาติเข้าร่วมภารกิจ หนึ่งในนั้นคือ CE-7 MATCH (Moon Aiming Thai-Chinese Hodoscope) อุปกรณ์วิทยาศาสตร์จากประเทศไทย ซึ่งเป็นผลงานความร่วมมือระหว่าง สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) และมหาวิทยาลัยมหิดล ภายใต้ความร่วมมือด้านโครงการสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ (ILRS)

สำหรับอุปกร์ CE-7 MATCH ผ่านกระบวนการออกแบบและทดสอบทางวิศวกรรมอวกาศนานกว่า 2 ปี ก่อนผ่านการคัดเลือกเป็นหนึ่งในอุปกรณ์วิทยาศาสตร์นานาชาติที่จะเดินทางไปกับภารกิจฉางเอ๋อ-7 โดยภารกิจหลัก คือ การตรวจวัด รังสีคอสมิก (Cosmic Rays) และสภาพแวดล้อมด้านรังสีในอวกาศ ข้อมูลที่ได้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจสภาพรังสีบริเวณดวงจันทร์มากขึ้น และอาจมีบทบาทต่อการออกแบบมาตรการป้องกันนักบินอวกาศ หากมนุษย์ต้องปฏิบัติภารกิจระยะยาวบนดวงจันทร์

สำหรับประเทศไทย ภารกิจนี้จึงมีความหมายมากกว่าการส่งเครื่องมือวิทยาศาสตร์ขึ้นสู่อวกาศ เพราะเป็นตัวอย่างของการนำองค์ความรู้ด้านดาราศาสตร์ วิศวกรรม และวิทยาศาสตร์ขั้นสูงของไทยเข้าไปมีส่วนร่วมกับภารกิจสำรวจดวงจันทร์ระดับนานาชาติ ในขณะเดียวกัน กระทรวงศึกษาธิการยังเตรียมนำข้อมูลจากภารกิจไปเชื่อมโยงกับการเรียนรู้ด้าน STEM และ STEAM Education เพื่อให้เยาวชนเห็นภาพการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในภารกิจอวกาศจริง