ระวัง! "ภาวะวูบหมดสติ" (Syncopal Attack) ภัยเงียบอันตราย เช็กสัญญาณเตือนก่อนร่างกายชัตดาวน์

ภาวะวูบหมดสติคืออะไร

ภาวะวูบหมดสติ (Syncopal Attack) หมายถึงภาวะที่มีการสูญเสียการรับรู้สติ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะได้แก่ หมดสติเฉียบพลัน เกิดขึ้นในระยะเวลาอันสั้น และสามารถฟื้นคืนสติได้ด้วยตัวเอง (Transient loss of consciousness : TLOC)

เกิดอะไรขึ้นในขณะที่วูบหมดสติ

การหมดสติ เกิดจากเลือดไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วขณะ ทำให้สมองที่เป็นศูนย์ควบคุมการรู้สติขาดออกซิเจนชั่วคราวจึงทำให้ผู้ป่วยหมดสติ

อาการแสดงที่พบในขณะหมดสติ ได้แก่

-เรียกไม่รู้สึกตัว

-ล้มลงกับพื้น ทรงตัวไม่อยู่

-อาจมีอาการเกร็งที่มือ, เท้า, ตาค้างชั่วขณะ

-ปลายมือ ปลายเท้าเย็น, เหงื่อออกที่ใบหน้า, หน้าและริมฝีปากซีด

-อาจมีอาการอุจจาระ และ ปัสสาวะราด

-ผู้ป่วยจะจำเหตุการณ์ตอนหมดสติไม่ได้

-ระยะเวลาการหมดสติ พบได้ตั้งแต่ 30 วินาที – 5 นาที ขึ้นอยู่กับสุขภาพพื้นฐานเดิมและอายุของผู้ป่วย

มีอาการเตือนล่วงหน้าหรือไม่? 

ผู้ป่วยบางราย อาจมีอาการเตือนล่วงหน้าก่อนหมดสติ เช่น รู้สึกหวิวๆ มึนศีรษะ, โคลงเคลง, ตาพร่า เห็นสีวูบวาบ เหมือนตัวลอยๆ, คลื่นไส้

สาเหตุของการหมดสติมีอะไรบ้าง

1. สาเหตุที่มาจากโรคของหัวใจโดยตรง เช่น

– หลอดเลือดหัวใจตีบ

– ลิ้นหัวใจตีบ

– หัวใจเต้นผิดจังหวะทั้งชนิดเร็วและช้า

– กล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวผิดปกติ, ภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน

– กล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวผิดปกติ

2. สาเหตุที่มาจากระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดปกติ จะพบในบางสถานการณ์ที่จำเพาะ เช่น

– หลังการไอ จาม  เบ่งอุจจาระ ปัสสาวะ

– ยืนนานๆ ในที่มีคนแออัด หรืออากาศร้อนจัด

– กลัวการเจาะเลือด กลัวเข็มฉีดยา

– หลังการออกกำลังกาย

-พบในโรคเรื้อรังที่มีผลต่อการทำงานของระบบประสาท, เส้นประสาทเสื่อม

– เบาหวาน (Orthostatic hypotension)

– โรคทางสมองบางอย่างที่มีระบบประสาทอัตโนมัติเสื่อม เช่น พาร์กินสัน, สมองเสื่อม

– อันตรายต่อไขสันหลัง

3. ภาวะการสูญเสียเลือด หรือ ขาดน้ำ

4. ยาบางชนิด โดยเฉพาะยาลดความดันโลหิต, ยาขับปัสสาวะ, ยาต้านเศร้า, ยารักษาต่อมลูกหมาก

เมื่อพบผู้ป่วยหมดสติ ควรให้การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ดังนี้ คือ

-ให้ผู้ป่วยนอนราบกับพื้นที่สะอาด ปลอดภัย 

-ไม่มุงดู เพื่อให้อากาศถ่ายเทสะดวก

-ตะแคงศีรษะไปด้านข้าง ป้องกันลิ้นตก

-ถ้ากำลังรับประทานอาหารอยู่ มีอาหารในปาก  มีฟันปลอมอยู่ ควรใช้ผ้าล้วงเศษอาหารออกจากปาก และถอดฟันปลอมได้ ให้ช่วยถอดฟันปลอม

-เรียกรถฉุกเฉิน หรือนำส่งโรงพยาบาล