การศึกษาชี้ อัลกอริทึมโซเซียลเดาอัตลักษณ์ได้ ก่อนที่เจ้าตัวจะค้นพบตัวเอง

เคยรู้สึdไหม? ว่าแค่คิดอะไรไว้ในใจ ไม่นานก็มีคอนเทนต์เกี่ยวกับเรื่องนั้นโผล่ขึ้นมาบนหน้าฟีดของเราแล้ว จนดูเหมือนว่าอัลกอริทึมของโซเชียลมีเดียอ่านใจของเราออกอย่างไรอย่างนั้น หลายคนอาจรู้สึกว่าอัลกอริทึมทำได้มากกว่าการเดาความสนใจ เพราะงานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Gender, Place & Culture พบว่า TikTok อาจคาดเดาอัตลักษณ์ทางเพศของผู้ใช้ได้ ก่อนที่บางคนจะตระหนักหรือยอมรับตัวเองเสียอีก 

ทีมวิจัยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีความหลากหลายทางเพศ หรือ LGBTQ+ 20 คน ในเมืองใหญ่ 2 แห่งของออสเตรเลีย เพื่อศึกษาว่าพวกเขาใช้พื้นที่ออนไลน์และออฟไลน์ในการสำรวจตัวตนและเชื่อมโยงกับชุมชน LGBTQ+ อย่างไร

ผู้เข้าร่วมหลายคนเล่าว่า ช่วงที่ยังไม่พร้อมเปิดเผยตัวเอง พวกเขามักใช้บัญชีที่ไม่ระบุตัวตน เปิดการตั้งค่าความเป็นส่วนตัว หรือเพียงแค่เลื่อนดูคอนเทนต์โดยไม่โพสต์อะไร เพื่อค้นหาคำตอบให้กับตัวเอง แต่ไม่นานก็พบว่า TikTok เริ่มแนะนำคอนเทนต์เกี่ยวกับ LGBTQ+ จากพฤติกรรมเล็ก ๆ อย่างการกดถูกใจ ติดตามครีเอเตอร์ หรือแม้แต่การหยุดดูวิดีโอนานกว่าปกติ จนหลายคนรู้สึกว่าอัลกอริทึมพยายามจัดหมวดหมู่เพศสภาพหรือรสนิยมทางเพศของผู้ใช้ 

ผู้เข้าร่วมหลายคนพูดตรงกันว่า "อัลกอริทึมรู้ว่าพวกเขาเป็น LGBTQ+ ก่อนที่พวกเขาจะรู้ตัวเองเสียอีก"

หนึ่งในผู้เข้าร่วมวัย 25 ปี เล่าว่า การใช้บัญชีที่ไม่มีข้อมูลระบุตัวตน ทำให้เธอสามารถสำรวจตัวเองได้อย่างปลอดภัยโดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกเปิดเผย ขณะที่ผู้เข้าร่วมอีกคนบอกว่า ความไม่เปิดเผยตัวตนบนโลกออนไลน์ช่วยให้เธอค่อย ๆ ทำความเข้าใจและยอมรับตัวเองได้ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่รู้สึกสบายใจ เพราะหลายคนกังวลว่าการที่ระบบติดตามและวิเคราะห์พฤติกรรมอย่างละเอียด อาจกระทบต่อความเป็นส่วนตัว โดยเฉพาะเมื่อแพลตฟอร์มอย่าง TikTok หรือ YouTube ใช้ทั้งความสนใจและตำแหน่งที่อยู่ในการแนะนำคอนเทนต์ ซึ่งอาจทำให้อัตลักษณ์ที่ยังไม่พร้อมเปิดเผย ถูกสะท้อนออกมาผ่านหน้าฟีดได้

ปรากฏการณ์นี้สะท้อนว่าอัลกอริทึมได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันอย่างลึกซึ้ง หากแพลตฟอร์มสามารถคาดเดาหรือระบุตัวตนของผู้ใช้ได้ ก็จำเป็นต้องรับผิดชอบต่อผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น โดยเฉพาะการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยของผู้ใช้ ขณะเดียวกัน ผู้เข้าร่วมบางคนก็มองว่าอัลกอริทึมมีข้อดี เพราะช่วยให้พวกเขาค้นพบคอมมูนิตี้ LGBTQ+ หรือกิจกรรมในพื้นที่ใกล้บ้านได้ง่ายขึ้น จนนำไปสู่การสร้างมิตรภาพและเครือข่ายที่ทำให้รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคม