"ธปท." ชี้ความเสี่ยงสงครามยืด ปิดช่องแคบฉุดจีดีพี

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยถึงสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 ก.พ.69 ว่า จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ขณะนี้ต้องค่อยๆ ประเมิน และติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพราะสงครามเพิ่งเกิดขึ้น  ตลาดการเงินทั่วโลกผันผวนพอสมควร จำเป็นต้องลำดับประเด็นสำคัญ กล่าวคือ 

ประเด็นแรกคือ ความเสี่ยงจากสงคราม ซึ่งได้ถูกประเมินไว้แล้วในการประชุมคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ครั้งล่าสุด หลายฝ่ายเห็นความเสี่ยงนี้ แต่เดิมคาดว่าหากมีการปะทะกัน อาจเป็นลักษณะคล้ายปีที่ผ่านมา ที่มีการสู้รบกัน 12 วัน ระหว่าง อิหร่าน กับ อิสราเอล แต่สถานการณ์ครั้งนี้ดูเหมือนจะมีความรุนแรงและขยายวงกว้างมากกว่าชัดเจน  รวมถึงความเป็นไปได้ในการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญมาก เพราะน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียประมาณ 20–25% ของโลกต้องผ่านช่องแคบนี้ หากมีการปิดจริง ผลกระทบจะรุนแรงกว่าที่เคยประเมินไว้

ประเด็นที่สองคือผลกระทบต่อประเทศไทยและเศรษฐกิจโลก หากราคาน้ำมันปรับขึ้นแรงและยืนระยะนาน ย่อมกระทบแน่นอน ปัจจุบันราคาปรับขึ้นมาแล้วประมาณ 5–7 เหรียญต่อบาร์เรล หากเพิ่มขึ้นเฉลี่ยทั้งปีราว 10 เหรียญต่อบาร์เรล จะกระทบ GDP ไทยประมาณ 0.1–0.15% ซึ่งถือว่ากระทบโดยตรงในวงจำกัด

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบที่ชัดเจนกว่าจะอยู่ที่เงินเฟ้อ เนื่องจากน้ำมันมีสัดส่วนประมาณ 13% ในตะกร้าคำนวณเงินเฟ้อ หากราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นเฉลี่ยทั้งปี 10 เหรียญต่อบาร์เรล อาจทำให้อัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น 0.4–0.5% ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงราคาจะขึ้นเท่าใดในระยะสั้น แต่ขึ้นลึกแค่ไหน และยาวนานเพียงใด

หากสถานการณ์ยืดเยื้อ จะกระทบต่ออุปทานน้ำมันโลก เพราะน้ำมันส่งออกจำนวนมากต้องผ่านช่องแคบดังกล่าว ประเทศในเอเชียพึ่งพาน้ำมันจากเส้นทางนี้ค่อนข้างมาก ไม่ว่าจะเป็นไทย ญี่ปุ่น จีน และเกาหลีใต้ สำหรับไทยเอง นำเข้าน้ำมันประมาณ 60% จากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบีย ซึ่งต้องผ่านเส้นทางดังกล่าว

นายวิทัยกล่าวว่า เศรษฐกิจไทยเพิ่งขยายตัวชัดเจนในไตรมาส 4 ปี 2568 และส่วนหนึ่งมาจากมาตรการระยะสั้น เช่น โครงการคนละครึ่ง หรือการเร่งซื้อรถยนต์ไฟฟ้าก่อนหมดมาตรการภาษี จึงต้องการสนับสนุนให้การฟื้นตัวมีความต่อเนื่องในระยะยาว

ศักยภาพการเติบโตสูงสุดของไทยประเมินคร่าว ๆ ได้ราว 2.7% คาดว่าเศรษฐกิจปีนี้จะเติบโตประมาณ 1.9% เป็นตัวเลขประเมินไว้ก่อนเกิดสถานการณ์ตะวันออกกลาง ทำให้ยังมีช่องว่างที่นโยบายการเงินสามารถช่วยประคองได้

ทั้งนี้ การลดดอกเบี้ยนโยบายลงเหลือ 1% ยังมีผลช่วยลดความผันผวนของค่าเงินบาท สนับสนุนให้เงินเฟ้อกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายระยะยาว และเพิ่มแรงจูงใจให้ธนาคารพาณิชย์ปล่อยสินเชื่อมากขึ้น เพราะต้นทุนเงินฝากมีแนวโน้มสูงกว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบาย การปรับครั้งเดียวจึงตอบโจทย์ได้หลายด้านพร้อมกัน