ยูเนสโก-กสศ. ผนึกกำลัง ดันการศึกษาเสมอภาคทั่วอาเซียนพลัส

องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก และกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ กสศ. ลงนามข้อตกลงความร่วมมือฉบับใหม่ เพื่อยกระดับความร่วมมือด้านความเสมอภาคทางการศึกษาในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก พร้อมผลักดันแนวทางนวัตกรรมเพื่อลดจำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในกลุ่มประเทศอาเซียนและประเทศคู่ร่วมมือ

พิธีลงนามจัดขึ้นที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 โดยสำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาค ณ กรุงเทพฯ และสำนักงานเพื่อการประสานงานสหประชาชาติในเอเชียและแปซิฟิก เป็นผู้ลงนามในโครงการ “การสร้างความเข้มแข็งของภาคีเครือข่ายกลุ่มพันธมิตรเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาในภูมิภาคอาเซียนพลัสบนฐานองค์ความรู้เชิงปฏิบัติสู่การขับเคลื่อนนโยบาย” ซึ่งมีระยะเวลาดำเนินงาน 2 ปี

ความร่วมมือครั้งนี้มุ่งสนับสนุนการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระดับภูมิภาค การพัฒนานโยบายด้านการศึกษา รวมถึงการผลักดันกลไกนวัตกรรมทางการเงิน เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น

นางสาวซูฮย็อน คิม ผู้อำนวยการส่วนภูมิภาค ยูเนสโก กรุงเทพฯ กล่าวว่า ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ครั้งนี้สะท้อนวิสัยทัศน์ร่วมกันของยูเนสโกและ กสศ. ในการสร้างหลักประกันว่าผู้เรียนทุกคน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง จะสามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพได้อย่างเสมอภาคและทั่วถึง

พร้อมระบุว่า ในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ยังมีเด็กและเยาวชนอีกจำนวนมากที่เผชิญอุปสรรคในการเข้าถึงการศึกษา ทั้งจากปัญหาความยากจน การพลัดถิ่น และความเหลื่อมล้ำทางสังคม ดังนั้นการสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคที่เข้มแข็ง ควบคู่กับการพัฒนาระบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น จะช่วยให้ประเทศต่าง ๆ สามารถยกระดับระบบการศึกษาให้ครอบคลุมทุกกลุ่มมากขึ้น

ด้าน ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า ประสบการณ์ของประเทศไทยแสดงให้เห็นว่า การลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม รวมถึงการลงทุนด้านการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง

กสศ. ได้ร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในการสร้าง “ระบบนิเวศทางการเรียนรู้” เพื่อให้เด็กและเยาวชนที่หลุดจากระบบได้รับการดูแลช่วยเหลือ และสามารถกลับเข้าสู่เส้นทางการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ผ่านแนวทางการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น และนโยบาย Thailand Zero Dropout Plus ที่มุ่งแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้เป็นศูนย์

สำหรับกิจกรรมสำคัญภายใต้ความร่วมมือครั้งใหม่นี้ จะมีทั้งการประชุมวิชาการนานาชาติเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาครั้งที่ 4 ที่กรุงเทพฯ ในเดือนตุลาคม 2569 การประชุมสัมมนาเมืองแห่งการเรียนรู้ระดับภูมิภาคอาเซียน+4 ที่นครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม ในเดือนพฤศจิกายน 2569 รวมถึงการพัฒนาชุดคู่มือด้านการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นและครอบคลุมทุกกลุ่มสำหรับภูมิภาคอาเซียนพลัส

ความร่วมมือระหว่างยูเนสโกและ กสศ. เริ่มต้นมาตั้งแต่ปี 2561 โดยที่ผ่านมา ทั้งสองหน่วยงานได้ร่วมกันจัดตั้ง “กลุ่มพันธมิตรเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา” หรือ Equitable Education Alliance (EEA) ซึ่งเป็นเครือข่ายผู้ปฏิบัติงานด้านความเสมอภาคทางการศึกษาจาก 34 องค์กรทั่วเอเชียและแปซิฟิก ภายใต้เครือข่าย Learning and Education 2030+ Network

ตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา ความร่วมมือดังกล่าวสามารถเข้าถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้านการศึกษามากกว่า 650,000 คนทั่วภูมิภาค พร้อมทั้งสนับสนุนการวิจัยและพัฒนานโยบายเกี่ยวกับกลุ่มเยาวชน NEET หรือผู้ที่ไม่ได้อยู่ในการจ้างงาน การศึกษา หรือการฝึกอบรม รวมถึงการออกแบบแนวทางการเรียนรู้แบบยืดหยุ่นสำหรับกลุ่มผู้เรียนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

ทั้งนี้ ยูเนสโกและ กสศ. ยืนยันเดินหน้าสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 4 หรือ SDG4 เพื่อให้ผู้เรียนทุกคนในเอเชียและแปซิฟิกเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ เสมอภาค และครอบคลุมทุกกลุ่มอย่างยั่งยืน