มะเร็งหลอดอาหาร ภัยเงียบที่มาพร้อมพฤติกรรมการกิน

มะเร็งหลอดอาหาร (Esophageal Cancer) คือการกลายพันธุ์ของเยื่อบุหลอดอาหารจนทำให้เกิดการลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียงหรือแพร่กระจายไปยังอวัยวะที่ห่างไกล เช่น ตับ ปอด และกระดูก

มะเร็งหลอดอาหารแบ่งได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่ชนิด 

• Squamous CellCarcinoma มีปัจจัยเสี่ยงจากการระคายเคืองของผนังหลอดอาหาร สาเหตุเกิดจากการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ การกินกรดหรือด่าง การดื่มเครื่องดื่มร้อนจัด ประวัติการเคยฉายแสงบริเวณคอ และหน้าอกและประวัติการเป็นมะเร็งช่องปาก มักพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง
•  Adenocarcinoma ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากภาวะกรดไหลย้อนเรื้อรังภาวะโรคอ้วนและการสูบบุหรี

นายแพทย์สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่าโรคมะเร็งหลอดอาหารพบเป็นอันดับที่ 14 ของโลก โดยพบมากในประเทศเอเชียตะวันออกและแอฟริกาตะวันออก ในประเทศไทยพบได้น้อยกว่าสถิติโลกแต่สามารถพบได้เป็นอันดับที่ 8 ในผู้ชายไทย ถึงแม้โรคมะเร็งหลอดอาหารพบได้น้อยกว่าโรคมะเร็งชนิดอื่นแต่ยังมีอัตราการเสียชีวิตที่สูงเนื่องจากความซับซ้อนของการรักษาและมักพบผู้ป่วยในระยะลุกลามแล้ว โดยในประเทศที่พัฒนาแล้วมักมีอัตราการรอดสูงมากกว่า เช่น ญี่ปุ่นเกาหลีใต้ ซึ่งจะตรวจพบโรคมะเร็งนี้ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

เรืออากาศเอกนายแพทย์สมชาย ธนะสิทธิชัย ผู้อำนวยการสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กล่าวว่า ผู้ที่มีความเสี่ยงของโรคมะเร็งหลอดอาหาร ได้แก่ ผู้ที่มีอาการกลืนติดกลืนลำบาก มีอาการอาเจียนเป็นเลือด มีน้ำหนักลดไม่ทราบสาเหตุ เป็นโรคกระเพาะอาหารอักเสบครั้งแรกเมื่ออายุ50 ปีขึ้นไป ผู้ที่เป็นโรคกรดไหลย้อนเรื้อรังมากกว่า 5 ปี  ผู้ที่สูบบุหรี่นานกว่า 10 ปี ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำนานมากกว่า 10 ปี มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคมะเร็งหลอดอาหารและรับประทานอาหารร้อนจัด ของหมักดองและเค็มจัดเป็นประจำโดยสามารถเริ่มตรวจได้ตั้งแต่อายุ 40-50 ปีขึ้นไปหากมะเร็งลุกลามอวัยวะข้างเคียงอาจทำให้เกิดการสำลักเวลากลืน เสียงแหบ หรือคลำพบก้อนได้ตามคอ เมื่อเข้าสู่ระยะแพร่กระจาย พบการกระจายไปที่ตับ ปอด และกระดูกปัจจุบันมีการพัฒนาเครื่องมือเพื่อการวินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารให้แม่นยำ ได้แก่ การตรวจด้วยการกลืนสารทึบรังสี (Upper GI study) การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน (EGD) การทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) การตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI scan) หรือ การทำอัลตราซาวนด์ผ่านกล้องทางเดินอาหาร (EUS)

นายแพทย์ธนิจ เลาหวินิจ แพทย์เฉพาะทางด้านศัลยกรรมทั่วไปสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่าการรักษามะเร็งหลอดอาหารขึ้นอยู่กับระยะของโรค โดยในระยะเริ่มแรกสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องส่องทางปากเฉพาะบริเวณที่เป็นโรคมะเร็ง ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตไม่มากและมีโอกาสหายขาดจากโรคสูง เมื่อตัวโรคลุกลามมากขึ้นอาจทำให้การรักษาซับซ้อนมากขึ้น จำเป็นต้องผ่าตัดหลอดอาหารออก มีผลข้างเคียงหลังผ่าตัดและการดำรงชีวิตได้ สุดท้ายถ้าหากไม่สามารถผ่าตัดได้ จะใช้วิธีการฉายแสงร่วมกับเคมีบำบัดในการรักษาตัวมะเร็งหลอดอาหาร

มะเร็งหลอดอาหารเป็นโรคที่พบได้ไม่มาก ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงควรได้รับการคัดกรองอย่างเหมาะสมเพื่อให้สามารถรักษาได้อย่างรวดเร็ว ลดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันและเพิ่มอัตราการรอดชีวิต สำหรับประชาชนทั่วไป ควรหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดมะเร็งหลอดอาหารและดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม เช่น การงดสูบบุหรี่ การงดการดื่มแอลกอฮอล์ การงดรับประทานอาหารร้อนจัด ของหมักดองและเค็มจัด รวมถึงการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และการออกกำลังกายสม่ำเสมอ