"ปุ๋ย" จะขาดแคลนหรือไม่ ใกล้ตัวคนไทยแค่ไหน รัฐบาลพร้อมหรือยัง?

สถานการณ์ล่าสุดในวันนี้ เต็มไปด้วยความตึงเครียด อ่าวเปอร์เซีย ไม่ใช่เพียงแค่พื้นที่ของน้ำมัน แต่ยังเป็นแหล่งผลิตปุ๋ยเคมีของโลก และเส้นทางสำคัญ ก็คือ “ช่องแคบฮอร์มุซ” ที่วันนี้ทั่วโลกกำลังจับตา  พราะการเดินเรือมีความเสี่ยง ขนส่งสินค้ายากมาก และค่าส่งก็แพงขึ้น เพราะเกิดสงครามในพื้นที่ตะวันออกกลาง 

และที่น่าตกใจกว่านั้น คือ ประเทศไทยของเรา ก็ต้องพึ่งพาปุ๋ยจากเส้นทางนี้เช่นกัน และอย่าลืมว่า ไทย เราเป็นประเทศเกษตรกรรม และ “ปุ๋ย” คือ สิ่งที่ขาดไม่ได้

พืชเศรษฐกิจของไทย ไม่ว่าจะเป็น ข้าว อ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน ยังคงพึ่งพา ปุ๋ยเคมี เป็นหลัก เป็นหัวใจในการผลิต แม้จะมีการส่งเสริมเกษตรอินทรีย์มากขึ้น แต่ปุ๋ยนำเข้ายังเป็นหัวใจของโครงสร้างภาคเกษตรของไทยในปัจจุบัน 

ประเทศไทยแทบไม่มีการผลิตแม่ปุ๋ยเองในระดับอุตสาหกรรม ทำให้ต้องนำเข้าวัตถุดิบหลักเกือบทั้งหมดจากต่างประเทศ เช่น ตะวันออกกลาง รัสเซีย และเอเชียกลาง ซึ่งทั้งหมดนี้ต้องใช้เส้นทางเดินเรือ ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ดังนั้นเมื่อเส้นทางนี้ถูกปิด หรือมีความเสี่ยงสูง การนำเข้าก็จะสะดุดทันที

ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ ล่าสุด ระบุว่า ณ วันที่ 15 มีนาคม 2569 ประเทศไทยมีปุ๋ยคงเหลือประมาณ 1.116 ล้านตัน และยังมีปุ๋ยยูเรียที่คาดว่าจะนำเข้าได้เพิ่มอีก 0.037 ล้านตัน ตัวเลขนี้เมื่อมองผิวเผิน อาจดูเหมือนเพียงพอ แต่ในเชิงโครงสร้าง ต้องเข้าใจว่า “การใช้ปุ๋ย” ในภาคเกษตรไม่ได้กระจายเท่ากันทั้งปี หรือเราไม่ได้ปลูกพืชผักทุกวันพร้อมๆกัน แต่จะใช้เยอะมาก หรือพุ่งสูงมากเป็นพิเศษ ในช่วงฤดูกาลเพาะปลูก