การวิจัยชี้ โรคเหงือกอาจเร่งสมองเสื่อม

สมองของมนุษย์ไม่ได้ทำงานแยกขาดจากส่วนอื่นของร่างกาย แต่มีความเชื่อมโยงกับระบบต่าง ๆ อย่างใกล้ชิด รวมถึงสุขภาพในช่องปาก งานวิจัยใหม่ที่เผยแพร่ในวารสาร Neurology ซึ่งเป็นวารสารทางการแพทย์ภายใต้การดูแลของ American Academy of Neurology ได้เปิดเผยหลักฐานสำคัญว่า โรคเหงือกเรื้อรังอาจมีบทบาทในการเร่งกระบวนการเสื่อมของสมอง

การศึกษานี้ติดตามผู้สูงอายุมากกว่า 1,100 คน เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพช่องปากกับโครงสร้างสมอง โดยเฉพาะบริเวณที่เรียกว่า “white matter” หรือเนื้อสมองส่วนที่ทำหน้าที่ส่งสัญญาณระหว่างเซลล์สมอง ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อความจำ การคิด และการประมวลผลข้อมูล

ผลการวิจัยพบว่า ผู้ที่มีโรคเหงือกเรื้อรังและมีการสูญเสียเนื้อเยื่อเหงือก มีแนวโน้มพบความเสียหายในเนื้อสมองส่วน white matter มากกว่าผู้ที่มีสุขภาพช่องปากดี ความเสียหายลักษณะนี้ถือเป็นตัวบ่งชี้สำคัญของการเสื่อมถอยทางการรับรู้ และมีความเชื่อมโยงกับภาวะสมองเสื่อมในระยะยาว

ที่สำคัญ นักวิจัยยังพบความสัมพันธ์แบบ “dose-response” หรือความสัมพันธ์ตามระดับความรุนแรง กล่าวคือ ยิ่งโรคเหงือกรุนแรงมากเท่าใด ก็ยิ่งพบความเสียหายของสมองมากขึ้นเท่านั้น สะท้อนให้เห็นว่าการอักเสบเรื้อรังในช่องปากสามารถส่งผลกระทบต่อระบบหลอดเลือดในสมองโดยตรง แม้จะไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก

นักวิจัยอธิบายว่า การอักเสบเรื้อรังเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพของหลอดเลือดทั่วร่างกาย รวมถึงหลอดเลือดในสมอง เมื่อเกิดการอักเสบอย่างต่อเนื่อง อาจทำให้หลอดเลือดเสียหาย การไหลเวียนเลือดลดลง และส่งผลต่อการทำงานของเซลล์สมองในระยะยาว

ผลการค้นพบนี้เน้นย้ำว่า สุขภาพช่องปากไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของฟันและเหงือกเท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของสุขภาพโดยรวม โดยเฉพาะสุขภาพสมองในวัยสูงอายุ การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ เช่น การแปรงฟันวันละสองครั้ง การใช้ไหมขัดฟัน และการพบทันตแพทย์เป็นประจำ อาจช่วยลดความเสี่ยงของการอักเสบเรื้อรัง และส่งผลดีต่อสุขภาพสมองในระยะยาว

แม้ว่างานวิจัยนี้ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าโรคเหงือกเป็นสาเหตุโดยตรงของภาวะสมองเสื่อม แต่หลักฐานที่พบชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงที่สำคัญ และสนับสนุนแนวคิดที่ว่า การดูแลสุขภาพร่างกายแบบองค์รวม รวมถึงสุขภาพช่องปาก อาจมีบทบาทสำคัญในการชะลอการเสื่อมของสมอง

ในอนาคต นักวิจัยหวังว่าการศึกษาเพิ่มเติมจะช่วยอธิบายกลไกที่ชัดเจนยิ่งขึ้น และนำไปสู่แนวทางใหม่ในการป้องกันภาวะสมองเสื่อมผ่านการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน ซึ่งอาจเริ่มต้นได้ง่าย ๆ จากการดูแลเหงือกและฟันของเราเอง