ผลการศึกษายืนยัน ช่วงอายุ 40-50 ปี เป็นวัยที่เหน็ดเหนื่อยที่สุด

Midlife crisis หรือ วิกฤตวัยกลางคน อาจเป็นคำหลอนหูของวัยกลางคนมากมาย เพราะเป็นคำที่บ่งชี้ถึงความยากลำบากของผู้ใหญ่ช่วยวัย 35 ปีขึ้นไปได้อย่างเห็นภาพมากที่สุด และงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ก็บอกแบบเดียวกัน โดยยืนยันว่า ช่วงวัย 40-50 ปี จะเป็นช่วงชีวิตที่เหน็ดเหนื่อยมากที่สุด แต่ว่าเพราะอะไรกัน? 

ร่างกายที่เข้าสู่การเสื่อมถอยตามอายุ

งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ระบุว่า ช่วงวัย 40 ปีอาจเป็นทศวรรษที่หลายคนรู้สึกเหนื่อยล้ามากที่สุดในชีวิต นักวิจัยชี้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงสำคัญหลายอย่างที่ทำให้ช่วงเวลานี้กลายเป็นช่วงที่ท้าทายของวัยกลางคน แต่ข่าวดีคือ ความเหนื่อยล้าแบบนี้ไม่ได้อยู่กับเราไปตลอด

บทความอธิบายในเว็บไซต์ The Conversation ระบุว่า เหตุผลที่คนวัย 40 มักรู้สึกหมดแรงง่าย เพราะปัจจัยทางชีวภาพของร่างกายมาพอดีกับช่วงชีวิตที่ภาระหน้าที่เพิ่มขึ้นมาก การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลัน แต่ค่อยๆ สะสมทีละเล็กทีละน้อย และมักเกิดขึ้นในช่วงที่หลายคนต้องรับมือกับแรงกดดันสูงสุด ทั้งเรื่องงาน เรื่องครอบครัว และความคาดหวังที่มีต่อตัวเอง

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือมวลกล้ามเนื้อ สถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐ หรือ NIH ระบุว่า ผู้ใหญ่เริ่มสูญเสียมวลกล้ามเนื้อตั้งแต่อายุประมาณ 30 ปี โดยลดลงราว 3 ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ในทุกๆ 10 ปี 

มวลกล้ามเนื้อจะเริ่มลดลงตั้งแต่ช่วงปลายวัย 30 ปีเป็นต้นไป หากไม่ได้ออกกำลังกายเพื่อรักษาไว้ ซึ่งทำให้คำแนะนำสำคัญอย่างหนึ่งคือการฝึกกล้ามเนื้อหรือเวทเทรนนิง แม้การการสูญเสียกล้ามเนื้อเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่ผลกระทบไม่ได้ค่อยเป็นค่อยไปตามเสมอไป

เมื่อกล้ามเนื้อลดลง กิจกรรมในชีวิตประจำวันก็ต้องใช้แรงมากขึ้น แม้แต่เรื่องธรรมดาอย่างยกของจากซูเปอร์มาร์เก็ตหรือเดินขึ้นบันไดก็อาจทำให้รู้สึกเหนื่อยง่ายขึ้น ยิ่งถ้ารวมกับความเครียด การนอนหลับที่ไม่เต็มที่ และการนั่งทำงานนานๆ ตลอดวัน ร่างกายก็ยิ่งอ่อนล้าได้ง่าย

นอนไม่ดีเท่าเดิม

การนอนหลับก็เปลี่ยนไปตามอายุ และส่งผลต่อพลังงานของร่างกายโดยตรง 

สถาบัน National Institute on Aging ระบุว่า เมื่ออายุมากขึ้น การนอนมักจะตื้นลง ระยะเวลานอนสั้นลง และมีโอกาสตื่นกลางดึกมากขึ้น 

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA ยังพบว่า ช่วงการนอนหลับลึกซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายซ่อมแซมตัวเอง จะลดลงอย่างชัดเจนตั้งแต่วัยผู้ใหญ่ตอนต้นจนถึงวัยกลางคน เมื่อช่วงเวลาพักฟื้นของร่างกายสั้นลง ความเหนื่อยล้าก็สะสมมากขึ้นเรื่อยๆ

เป็นผู้หญิงยิ่งเหนื่อยมากกว่า

สำหรับผู้หญิง ช่วงวัยกลางคนอาจมีความท้าทายเพิ่มขึ้นอีก เพราะการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนสามารถรบกวนการนอนและการควบคุมอุณหภูมิของร่างกายได้ หรืออาจเรียกได้ว่าเป้นช่วงวัยที่จะต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงของร่างกายก่อนเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน หรือวัยทอง

นอกจากนี้ หลายคนยังต้องรับผิดชอบหลายบทบาทในชีวิต ทั้งงาน การดูแลครอบครัว และการจัดการเรื่องต่างๆ ในบ้าน ทำให้สมองแทบไม่มีเวลาพักจริงๆ

เตรียมรับมือตั้งแต่เนิ่นๆ

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพย้ำว่า วัยต่อจากนี้ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเหนื่อยล้าแบบเดิมไปตลอด หนึ่งในวิธีที่ช่วยดูแลร่างกายได้ดีที่สุดเมื่ออายุมากขึ้นคือการออกกำลังกายแบบฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เพราะช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหวของร่างกายให้ดีขึ้นได้

แม้ว่าวัย 40 อาจเป็นช่วงที่หลายคนรู้สึกว่าใช้พลังมากที่สุดในชีวิต แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าช่วงชีวิตหลังจากนั้นจะต้องเป็นแบบเดียวกันเสมอไป หากดูแลร่างกายให้ดี ช่วงชีวิตต่อไปก็ยังสามารถมีพลังและคุณภาพชีวิตที่ดีได้เช่นกัน หากเราเข้าใจความเป็นไปของร่างกาย และเตรียมพร้อมดูแลสุขภาพไว้แต่เนิ่นๆ