จีนพลิกโฉมการเดินทาง! แบนมอเตอร์ไซค์น้ำมัน ดันรถไฟฟ้าครองเมือง

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับจีนเปลี่ยนผ่านจากรถจักรยานยนต์ใช้น้ำมันสู่รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าได้อย่างไร

รถจักรยานยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศและมลพิษทางเสียงในเขตเมืองของจีนมาเป็นเวลานาน ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ทั้งปัญหาโรคระบบทางเดินหายใจ ความเครียด และความรำคาญจากเสียงดัง รัฐบาลจีนจึงดำเนินนโยบายควบคุมการใช้รถจักรยานยนต์ใช้น้ำมันอย่างจริงจัง พร้อมส่งเสริมการใช้รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าและรถสองล้อไฟฟ้าให้เป็นทางเลือกหลักของประชาชน

ตลอดช่วงกว่า 20 ปีที่ผ่านมา เมืองใหญ่เกือบ 200 แห่งทั่วประเทศ รวมถึงปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ และกว่างโจว ได้ออกมาตรการจำกัดหรือสั่งห้ามรถจักรยานยนต์ใช้น้ำมันเข้าพื้นที่ใจกลางเมืองอย่างเข้มงวด เนื่องจากปัญหาด้านความปลอดภัย มลพิษทางเสียง และคุณภาพอากาศ ส่งผลให้รถสองล้อไฟฟ้ากลายเป็นพาหนะทางเลือกที่ถูกกฎหมายและได้รับความนิยมในหมู่ผู้สัญจรนับล้านคน

นอกจากนี้ จีนยังใช้มาตรการด้านทะเบียนรถเพื่อกระตุ้นการเปลี่ยนผ่าน โดยในหลายเมือง รถยนต์หรือรถใช้น้ำมันต้องเผชิญระบบจับสลากหรือประมูลป้ายทะเบียนที่มีค่าใช้จ่ายสูง ขณะที่รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าสามารถจดทะเบียนได้อย่างรวดเร็วและไม่มีค่าใช้จ่าย

ภาครัฐยังจัดให้มีแรงจูงใจทางเศรษฐกิจสำหรับผู้บริโภค ทั้งโครงการนำรถเก่ามาแลกซื้อรถใหม่ เงินอุดหนุน การยกเว้นภาษี และการกำหนดอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับสถานีชาร์จสาธารณะในราคาที่เข้าถึงได้ ช่วยให้การเปลี่ยนมาใช้รถไฟฟ้ามีความคุ้มค่ามากขึ้น

ในด้านมาตรฐานความปลอดภัย รัฐบาลกลางได้กำหนดมาตรฐานแห่งชาติสำหรับรถจักรยานไฟฟ้า โดยจำกัดความเร็วสูงสุดไม่เกิน 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และน้ำหนักไม่เกิน 55 กิโลกรัม รถประเภทนี้ไม่จำเป็นต้องมีป้ายทะเบียน แต่ไม่สามารถวิ่งบนทางหลวงได้ ส่วนรถไฟฟ้าที่มีขนาดใหญ่และสมรรถนะสูงกว่าจะถูกจัดประเภทเป็นรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าตามกฎหมาย เพื่อให้อยู่ภายใต้ระบบกำกับดูแลด้านความปลอดภัยและมาตรฐานการผลิตที่เข้มงวด

สำหรับปัญหาความกังวลเรื่องระยะทางวิ่งและความเสี่ยงจากไฟไหม้ขณะชาร์จ รัฐบาลจีนได้ส่งเสริมระบบสลับแบตเตอรี่และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในระดับท้องถิ่น โดยพนักงานส่งสินค้าและผู้ใช้งานประจำวันสามารถเปลี่ยนแบตเตอรี่ที่สถานีสลับแบตเตอรี่ซึ่งกระจายอยู่ทั่วเมือง แทนการชาร์จไฟที่บ้าน

ขณะเดียวกัน หน่วยงานภาครัฐและผู้บริหารอาคารที่พักอาศัยยังร่วมกันติดตั้งจุดชาร์จไฟและสถานีสำรองแบตเตอรี่ที่ได้มาตรฐาน เพื่อเพิ่มความสะดวกและลดความเสี่ยงจากอัคคีภัย

นอกจากนี้ รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าเชิงพาณิชย์รุ่นใหม่ โดยเฉพาะรถที่ใช้ในธุรกิจขนส่งและบริการรับส่งผู้โดยสาร ยังถูกกำหนดให้ติดตั้งเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ระบบ GPS และอุปกรณ์ติดตามพิกัดที่เชื่อมต่อกับฐานข้อมูลระดับประเทศ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ การติดตาม และความปลอดภัยในการใช้งาน

มาตรการทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางของจีนในการลดมลพิษในเมือง ส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด และสร้างระบบขนส่งสองล้อที่มีมาตรฐาน ปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้นในระยะยาว