กรมศุลฯ ใช้ AI-สุนัขดมกลิ่นตรวจกระเป๋าขาออกสกัดยาเสพติด

ประเทศไทยกำลังเร่งปิดทุกช่องโหว่ เพื่อไม่ให้กลายเป็นทางผ่านของขบวนการค้ายาเสพติดข้ามชาติอีกต่อไป แม้ไทยจะไม่ใช่ประเทศผู้ผลิตยาเสพติด แต่ด้วยระบบคมนาคมและสนามบินที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งของภูมิภาค กลับถูกเครือข่ายอาชญากรรมใช้เป็นเส้นทางลำเลียงยาเสพติดและสิ่งผิดกฎหมายออกสู่ต่างประเทศ

ล่าสุด กรมศุลกากรประกาศยกระดับมาตรการตรวจสอบครั้งใหญ่ โดยเปลี่ยนจากการเน้นตรวจเฉพาะผู้โดยสารขาเข้า มาเพิ่มความเข้มงวดกับ "ผู้โดยสารและสินค้าขาออก" อย่างจริงจัง

มาตรการสำคัญคือ การติดตั้งเครื่องเอกซเรย์สำหรับตรวจกระเป๋าเดินทางก่อนโหลดขึ้นเครื่องบิน รวมถึงเพิ่มการใช้สุนัขดมกลิ่น หรือ K-9 ตรวจค้นทั้งกระเป๋าและพัสดุ ซึ่งได้เริ่มปฏิบัติงานแล้วในหลายจุด

เพื่อให้มาตรการครอบคลุมมากขึ้น กรมศุลกากรยังจับมือกับบริษัท ท่าอากาศยานไทย หรือ ทอท. สนับสนุนการติดตั้งเครื่องเอกซเรย์เพิ่มเติม ทั้งบริเวณอาคารผู้โดยสารขาออกและคลังสินค้าทางอากาศ หลังได้รับนโยบายจากรัฐบาลให้เร่งอุดช่องโหว่การลักลอบขนของผิดกฎหมาย แต่อุปสรรคสำคัญคือ ปริมาณผู้โดยสารและสินค้าที่มีจำนวนมหาศาล โดยแต่ละปีมีผู้โดยสารผ่านสนามบินของไทยกว่า 85 ล้านคน และมีตู้คอนเทนเนอร์หมุนเวียนมากกว่า 13 ล้านตู้ ทำให้ไม่สามารถเปิดตรวจทุกชิ้นได้

กรมศุลกากรจึงเตรียมนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI มาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับระบบบริหารความเสี่ยง เพื่อคัดกรองผู้โดยสารและสินค้าที่มีความเสี่ยงสูง ก่อนส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้นเชิงลึก ช่วยเพิ่มความแม่นยำและลดภาระการสุ่มตรวจ

ส่วนในช่วง 9 เดือนที่ผ่านมาตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ถึง 30 มิถุนายน กรมศุลกากรสามารถยึดยาเสพติดได้มากกว่า 1 ตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 700-800 ล้านบาท และหากรวมการจับกุมสินค้าผิดกฎหมายทุกประเภท สามารถป้องกันความเสียหายทางเศรษฐกิจได้กว่า 5,000 ล้านบาท

อีกประเด็นที่ถูกจับตามองคือ การลักลอบขน "กัญชา" ออกจากประเทศไทย หลังพบว่าราคากัญชาในหลายประเทศ โดยเฉพาะสหราชอาณาจักร สูงถึงกว่า 440,000 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้มีขบวนการว่าจ้างผู้โดยสารลักลอบขนออกนอกประเทศอย่างต่อเนื่อง  เพื่อตัดวงจรดังกล่าว กรมศุลกากรจึงเพิ่มบทลงโทษผู้ลักลอบขนกัญชา โดยกำหนดค่าปรับ 30,000 บาทต่อกิโลกรัม หากไม่สามารถชำระค่าปรับได้ จะต้องรับโทษจำคุก และถูกยกเลิกการเดินทางทันที

มาตรการทั้งหมดสะท้อนว่า การสกัดกั้นยาเสพติดในปัจจุบัน ไม่ได้อาศัยเพียงกำลังเจ้าหน้าที่อีกต่อไป แต่ต้องใช้ทั้งเทคโนโลยี AI ระบบวิเคราะห์ความเสี่ยง ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และการประสานงานกับต่างประเทศ เพื่อปิดช่องโหว่ทุกเส้นทาง และไม่ให้ประเทศไทยถูกใช้เป็นฐานผ่านของเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติอีกต่อไป