รู้จัก “ฝุ่นอ้วน” ปรากฏการณ์ที่ทำให้อากาศมัว ทั้งที่ค่าฝุ่นยังปกติ

แม้ในบางช่วงค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 จะยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่ประชาชนในหลายพื้นที่กลับสังเกตเห็นว่าอากาศดูขมุกขมัวและทัศนวิสัยลดลง ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ได้เกิดจากปริมาณฝุ่นที่เพิ่มขึ้นโดยตรง หากแต่มีสาเหตุสำคัญมาจากความชื้นในอากาศและทิศทางลมที่ส่งผลต่อการมองเห็นของสภาพบรรยากาศ

ในช่วงนี้กรุงเทพมหานครได้รับอิทธิพลจาก “ลมใต้” ซึ่งพัดพาอากาศจากอ่าวไทยเข้าสู่พื้นที่ ทำให้อากาศมีความชื้นสูงและมีไอน้ำสะสมอยู่ในบรรยากาศ เมื่อไอน้ำเหล่านี้ไปจับตัวกับฝุ่นละอองขนาดเล็กที่ยังคงหลงเหลืออยู่ จะเกิดกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่า Hygroscopic Growth หรือการที่อนุภาคฝุ่นดูดซับความชื้นและขยายตัว

แม้ว่าปริมาณฝุ่นในเชิงมวลจะไม่ได้อยู่ในระดับสูง แต่ฝุ่นที่ขยายตัวจะมีความสามารถในการกระจายแสงเพิ่มขึ้น ส่งผลให้สายตามนุษย์รับรู้ว่าอากาศมีลักษณะขมุกขมัว คล้ายมีฝุ่นหนาแน่นปกคลุม ปรากฏการณ์ดังกล่าวมักถูกเรียกกันทั่วไปว่า “ฝุ่นอ้วน”

อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ช่วงสายถึงกลางวัน แสงแดดที่แรงขึ้นและอุณหภูมิที่สูงขึ้นจะทำให้ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศลดลง อนุภาคฝุ่นที่เคยดูดซับไอน้ำไว้จะค่อย ๆ ยุบตัว ส่งผลให้ทัศนวิสัยดีขึ้นและอากาศกลับมาดูโปร่งใสมากขึ้น แม้ว่าค่าฝุ่นที่ตรวจวัดได้อาจไม่ได้เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ

ทั้งนี้ ประชาชนยังควรติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศอย่างใกล้ชิด โดยอาศัยข้อมูลจากหน่วยงานทางการควบคู่กับการสังเกตสภาพอากาศจริงในแต่ละช่วงเวลา เพื่อการดูแลสุขภาพและการดำเนินชีวิตอย่างเหมาะสม