ความสามารถดมกลิ่นของสุนัข ช่วยตรวจหามะเร็งบางชนิดได้

สุนัขมีความสามารถพิเศษในการรับรู้และเข้าใจมนุษย์ผู้เป็นเจ้าของในแบบที่มักทำให้เราทึ่งอยู่เสมอ หนึ่งในตัวอย่างที่น่าทึ่งคือ ความสามารถในการรับรู้ได้ว่าเจ้าของของพวกมันกำลังป่วย นักวิทยาศาสตร์บอกว่า ความสามารถดมกลิ่นที่แม่นยำ ช่วยตรวจหาโรคบางอย่างเชาน มะเร็ง หรือภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำได้

มะเร็งสามารถเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เรียกว่า “โวลาทิโลม” ซึ่งสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายที่มีลักษณะเฉพาะ และพบได้ในลมหายใจ เหงื่อ เลือด และปัสสาวะของแต่ละคน ในการทดลอง บิลลี่และสุนัขตัวอื่น ๆ ในกลุ่มเดียวกัน ได้เรียนรู้ที่จะดมกลิ่นสัญญาณที่ละเอียดอ่อนเหล่านี้จากหน้ากากที่ผู้ป่วยมะเร็งสวมใส่ 

นอกจากนี้ นักวิจัยยังศึกษาว่าสุนัขสามารถตรวจจับโรคต่าง ๆ ได้อย่างไร เช่น โควิด-19 และมาลาเรีย รวมถึงภาวะทางจิตใจ เช่น โรคเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง หรือ PTSD

ความสามารถอันทรงพลังของสุนัขในการดมกลิ่นโรคถูกค้นพบ ตั้งแต่ปี 1989 เมื่อสุนัขตัวหนึ่งสามารถตรวจพบมะเร็งในร่างกายของผู้ดูแลได้ อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ยังไม่ได้มีการใช้สุนัขในการวินิจฉัยโรคเป็นกิจวัตร เนื่องจาก ความแม่นยำด้านการดมกลิ่นของสุนัขแต่ละตัวก็แตกต่างกันมาก แต่นักวิจัยยังไม่หยุดศึกษา และพบมากขึ้นเรื่อย ๆ ว่าความสามารถในการดมกลิ่นโรคอาจขึ้นอยู่กับบุคลิกของสุนัขแต่ละตัว รวมถึงระดับความเข้าใจที่ผู้ดูแลมีต่อสุนัขของตน งานวิจัยใหม่ ๆ จึงมุ่งเน้นไปที่การค้นหาว่าสุนัขแบบใดเหมาะกับงานนี้มากที่สุด และการตีความพฤติกรรมของสุนัขระหว่างการทดสอบกลิ่น

ในการศึกษานำร่องที่มีตัวอย่างทดสอบ 200 ตัวอย่าง ครอบคลุมมะเร็ง 10 ชนิด ซึ่งนำเสนอในการประชุมของสมาคมมะเร็งวิทยาคลินิกแห่งอเมริกา  พบว่า สุนัขตัวอย่าง สามารถตรวจพบมะเร็งได้ถึง 96 เปอร์เซ็นต์ 

ทำให้นักวิจัยเตรียมขยายตัวอย่างครอบคลุมมากขึ้น 1,500 ตัวอย่าง 

ปัจจุบัน แพทย์วินิจฉัยมะเร็งหลายชนิดโดยใช้การตรวจเลือดร่วมกับการตัดชิ้นเนื้อ นักวิจัยจึงมองหาวิธีที่รบกวนน้อยกว่านี้อยู่เสมอ รวมถึงวิธีที่เกี่ยวข้องกับสุนัขของเราโดยตรง และอุปกรณ์ “จมูกอิเล็กทรอนิกส์” ที่ได้แรงบันดาลใจจากสุนัข

พบว่า สุนัขยังคงทำผลงานได้ดีกว่าเครื่องดมกลิ่นอิเล็กทรอนิกส์ แต่ความได้เปรียบนี้อาจไม่ยั่งยืน ตามความเห็นของอันเดรียส เมอร์ชิน หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของสตาร์ตอัป RealNose.ai ในบอสตัน เขาและทีมงานกำลังพัฒนาจมูกอิเล็กทรอนิกส์เพื่อดมตัวอย่างปัสสาวะสำหรับตรวจมะเร็งต่อมลูกหมากและโรคอื่น ๆ หากเทคโนโลยีการดมกลิ่นของเครื่องจักรพัฒนาไปจนเหนือกว่าสุนัขได้ในที่สุด ก็อาจช่วยแก้ปัญหาเรื่องการขยายขนาดการใช้งาน และช่วยให้สุนัขได้พักจากภาระงานด้วย

อีหนึ่งการศึกษา ที่ตีพิมพ์ในวารสาร PLoS One ทีมวิจัยใช้แบบจำลองการเรียนรู้ของเครื่องในการตรวจจับและวิเคราะห์รูปแบบของสารก่อกลิ่นต่าง ๆ ในตัวอย่างปัสสาวะจากผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่ได้รับการยืนยันแล้ว  ชี้ให้เห็นว่า การมุ่งเน้นไปที่ลักษณะโดยรวมของ “คาแรกเตอร์ของกลิ่น” อาจเป็นทางเลือกที่สามารถขยายการใช้งานได้ในอนาคต แม้ว่าในปัจจุบันจะยังทำงานได้ช้ากว่าสุนัขก็ตาม