เปิดลิสต์ปัญหารถ EV ในไทย! สคบ. เผยยอดร้องเรียนพุ่ง 1,300 ราย พบ "รถชำรุด-ศูนย์ปิด" ครองแชมป์

กระแสรถยนต์ไฟฟ้าในไทยยังเติบโตต่อเนื่อง ทั้งจากมาตรการสนับสนุนของภาครัฐและการแข่งขันของค่ายรถหลายแบรนด์ที่เข้ามาทำตลาด แต่ในอีกด้านหนึ่ง จำนวนผู้ร้องเรียนเกี่ยวกับรถยนต์ไฟฟ้าก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย โดยเฉพาะปัญหาด้านคุณภาพสินค้าและบริการหลังการขาย

นางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะกำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค หรือ สคบ. เป็นประธานการประชุมมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคเพื่อยกระดับความเชื่อมั่นการซื้อขายรถยนต์ไฟฟ้า โดยระบุว่า ปัจจุบันผู้ใช้รถ EV จำนวนไม่น้อยกำลังเผชิญปัญหาหลัก 3 เรื่อง คือ รถชำรุดบกพร่อง ศูนย์บริการหรือบริษัทปิดตัวจนไม่มีที่ซ่อม และกรณีราคาจำหน่ายปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็วหลังซื้อรถไปแล้ว

ข้อมูลจาก สคบ. ระบุว่า ระหว่างปี 2567-2569 มีผู้บริโภคร้องเรียนเรื่องรถยนต์ไฟฟ้าผ่าน สคบ. จำนวน 556 ราย และร้องเรียนผ่านสภาองค์กรของผู้บริโภคอีก 792 ราย รวมทั้งสิ้น 1,348 ราย โดยสามารถยุติข้อพิพาทได้แล้ว 402 ราย หรือคิดเป็น 72.3%

เมื่อแยกตามประเภทปัญหา พบว่า เรื่อง “ความชำรุดบกพร่อง” มากที่สุด คิดเป็น 47.3% รองลงมาคือ ไม่คืนเงินจอง 18.2% ซื้อรถแล้วมีการปรับราคาลงภายหลัง 14.7% ไม่ส่งมอบของแถม 13.1% และอุบัติเหตุหรือซ่อมล่าช้า 2.9%

หากดูในรายละเอียดของปัญหา จะพบว่าเรื่องหลังการขายยังเป็นจุดที่ผู้บริโภคกังวลมากที่สุด โดยมีการร้องเรียนด้านบริการหลังการขาย 288 ราย หรือ 52% รองลงมาคือปัญหาการซื้อขาย 183 ราย และปัญหาการส่งมอบ 85 ราย

อีกประเด็นที่พบจำนวนมาก คือ ความกังวลว่าศูนย์บริการจะปิดตัว มีผู้ร้องเรียนถึง 329 ราย คิดเป็น 41.5% ขณะที่ปัญหาอุปกรณ์ชำรุดเสียหายมี 164 ราย หรือ 20.7% ส่วนกรณีไม่มีอะไหล่ ต้องรอนาน มี 94 ราย คิดเป็น 11.9%

ตัวเลขเหล่านี้ทำให้ภาครัฐเริ่มขยับมาตรการกำกับดูแลให้ชัดเจนมากขึ้น โดยที่ประชุมมีมอบหมายให้ สคบ. จัดทำ e-Book “ฉลากรถยนต์ไฟฟ้า” รวบรวมข้อมูลรถยนต์ไฟฟ้าทุกรุ่นที่จำหน่ายในประเทศไทย เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบรายละเอียดก่อนตัดสินใจซื้อ ทั้งข้อมูลด้านสมรรถนะ เงื่อนไขรับประกัน ข้อจำกัดการใช้งาน และข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับสิทธิผู้บริโภค

พร้อมกันนี้ ยังเตรียมกำกับให้ผู้ประกอบธุรกิจจัดทำสัญญาจองตามแบบมาตรฐาน รวมถึงเฝ้าระวังการโฆษณาที่อาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด

นอกจากนี้ สภาองค์กรของผู้บริโภคยังเสนอแนวทางเพิ่มเติมหลายด้าน เช่น การกำหนดกรอบเวลาซ่อมมาตรฐานในสัญญา การกระจายศูนย์บริการให้ครอบคลุมทุกระยะ 150-200 กิโลเมตร การสำรองอะไหล่ให้เพียงพอ และการพัฒนาระบบเรียกคืนรถ หรือ Recall ในกรณีพบปัญหาที่กระทบต่อความปลอดภัย

อีกข้อเสนอที่ได้รับความสนใจ คือ แนวคิด “Right to Repair” หรือสิทธิในการซ่อม ที่เปิดทางให้เจ้าของรถสามารถซ่อมบำรุงรถได้แม้หมดระยะรับประกัน เพื่อช่วยลดภาระและเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคในระยะยาว

ด้านการบังคับใช้กฎหมาย สคบ. ย้ำว่า รถยนต์ไฟฟ้าเป็น “สินค้าควบคุมฉลาก” ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 ผู้ประกอบการต้องแสดงข้อมูลบนฉลากให้ครบถ้วนและชัดเจน หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ขณะเดียวกัน คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคยังมีมติดำเนินคดีแพ่งกับผู้ประกอบธุรกิจบางราย เพื่อเรียกค่าเสียหายคืนให้ผู้บริโภค รวมมูลค่ากว่า 103.1 ล้านบาท

ในช่วงที่ตลาด EV ไทยกำลังแข่งขันกันอย่างเข้มข้น ทั้งด้านราคา โปรโมชั่น และจำนวนรุ่นรถ การดูแลผู้บริโภคหลังการขายจึงกลายเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่หลายฝ่ายจับตา เพราะไม่ใช่แค่เรื่องของยอดขาย แต่เกี่ยวข้องกับความเชื่อมั่นของผู้ใช้รถในระยะยาวด้วย