รถจีนแซงญี่ปุ่นครั้งแรกในยุโรป! ยอดขายพุ่งแรง เปิดศึกชิงตลาดรถยนต์โลก ไทยกระทบแค่ไหน?

อุตสาหกรรมรถยนต์โลกกำลังเจอกับจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อรถยนต์แบรนด์จีนสามารถแซงหน้ารถยนต์ญี่ปุ่นในตลาดยุโรปได้เป็นครั้งแรกในรอบไตรมาส ทั้งที่เมื่อ 5 ปีก่อน รถจีนแทบไม่มีที่ยืนในตลาดแห่งนี้ แต่วันนี้กลับขยายส่วนแบ่งตลาดอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะรถยนต์ไฮบริดที่กำลังกลายเป็นตัวเปลี่ยนเกมการแข่งขัน

คำถามคือ จีนทำได้อย่างไร ญี่ปุ่นกำลังเสียความได้เปรียบหรือไม่ และประเทศไทยที่เป็นฐานการผลิตรถยนต์สำคัญของญี่ปุ่นจะได้รับผลกระทบอย่างไร?

รถจีนสร้างประวัติศาสตร์ แซงญี่ปุ่นในตลาดยุโรปครั้งแรก

สำนักข่าว Bloomberg รายงานเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ว่า ผู้ผลิตรถยนต์จีนสามารถทำยอดขายแซงหน้าผู้ผลิตรถยนต์ญี่ปุ่นในตลาดยุโรปได้เป็นครั้งแรก เมื่อพิจารณาตลอดทั้งไตรมาส นับเป็นความเปลี่ยนแปลงสำคัญของอุตสาหกรรมยานยนต์โลก

ข้อมูลจากบริษัทวิจัยตลาดรถยนต์ Dataforce ระบุว่า ในไตรมาส 3 ปี 2569 รถยนต์แบรนด์จีนครองส่วนแบ่งตลาดยุโรปถึง 12.7% แซงหน้ารถยนต์ญี่ปุ่น รวมถึง Toyota และ Nissan ที่มีส่วนแบ่งตลาด 11.9%

ยิ่งไปกว่านั้น หากพิจารณาเฉพาะเดือนกันยายน ส่วนแบ่งตลาดรถยนต์จีนพุ่งขึ้นไปทำสถิติถึง 14.5% เพิ่มขึ้นเกือบ 3 จุดเปอร์เซ็นต์จากเดือนสิงหาคม ขณะที่ยอดจดทะเบียนรถยนต์แบรนด์จีนเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าจีนครองตลาดรถยนต์ยุโรปทั้งหมด เพราะผู้ผลิตรถยนต์ยุโรปอย่าง Volkswagen และ Renault ยังคงมีฐานตลาดขนาดใหญ่ แต่สิ่งที่น่าจับตาคือความเร็วในการเติบโตของรถยนต์จีน

ย้อนกลับไปเพียง 5 ปีก่อน รถยนต์แบรนด์จีนมีส่วนแบ่งตลาดยุโรปประมาณ 1% เท่านั้น ต่างจาก Toyota ที่เริ่มจำหน่ายรถยนต์ในยุโรปตั้งแต่ปี 2506 หรือกว่า 60 ปีมาแล้ว ขณะที่ Nissan มีโรงงานผลิตรถยนต์ในอังกฤษตั้งแต่ปี 2529

เท่ากับว่าผู้ผลิตญี่ปุ่นใช้เวลาหลายสิบปีในการสร้างตลาด โรงงาน และความเชื่อมั่นจากผู้บริโภค แต่ผู้ผลิตจีนกลับสามารถเพิ่มส่วนแบ่งตลาดได้อย่างรวดเร็วภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี

ไม่ใช่แค่รถ EV แต่รถไฮบริดจีนกำลังเปลี่ยนเกม

หลายคนอาจคิดว่าความสำเร็จของรถยนต์จีนในยุโรปมาจากรถยนต์ไฟฟ้า หรือ EV เพียงอย่างเดียว แต่ความจริงแล้ว หนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญกลับเป็นรถยนต์ไฮบริด ทั้งไฮบริดทั่วไปและปลั๊กอินไฮบริดที่สามารถเสียบชาร์จไฟได้

รถยนต์กลุ่มนี้ตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ต้องการประหยัดน้ำมัน แต่ยังไม่พร้อมเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ไฟฟ้าเต็มรูปแบบ โดยเฉพาะผู้ที่กังวลเรื่องสถานีชาร์จ หรือจำเป็นต้องเดินทางไกลเป็นประจำ

ผู้ผลิตจีนจึงไม่ได้แข่งขันเฉพาะเรื่องราคา แต่ยังเร่งเปิดตัวรถยนต์รุ่นใหม่ที่มีเทคโนโลยีทันสมัย พร้อมปรับรูปแบบสินค้าให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภคในแต่ละประเทศ

ตัวอย่างสำคัญคือ Chery ซึ่งมีรถ SUV รุ่น Jaecoo 7 ขึ้นเป็นรถยนต์รุ่นที่ขายดีที่สุดในสหราชอาณาจักร ทั้งในเดือนมีนาคมและกันยายนที่ผ่านมา

ขณะที่ BYD ก็เดินหน้าขยายตลาดรถยนต์ไฮบริดอย่างจริงจัง โดยในงานแสดงรถยนต์ที่กรุงปารีสช่วงต้นเดือนตุลาคม ทั้ง BYD, Chery และ Zeekr ในเครือ Geely ต่างนำรถยนต์รุ่นใหม่มาเปิดตัว เพื่อเพิ่มทางเลือกและขยายฐานลูกค้าในยุโรป

นี่จึงเป็นสัญญาณว่า รถยนต์จีนไม่ได้ต้องการเป็นเพียงทางเลือกที่ราคาถูกกว่าอีกต่อไป แต่กำลังพยายามแข่งขันทั้งด้านเทคโนโลยี คุณภาพ และความคุ้มค่า

ค่ายรถยุโรปเจอศึกสองด้าน เสียตลาดในจีน แถมถูกจีนบุกถึงบ้าน

ความน่าสนใจของเรื่องนี้ไม่ได้มีเพียงการที่รถยนต์จีนเติบโตในยุโรปเท่านั้น แต่ผู้ผลิตรถยนต์ยุโรปเองก็กำลังเผชิญการแข่งขันอย่างหนักในตลาดจีนเช่นกัน

ที่ผ่านมา จีนเป็นหนึ่งในตลาดรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดของโลก และเป็นตลาดสำคัญของผู้ผลิตยุโรป โดยเฉพาะ Volkswagen และ BMW

แต่ปัจจุบัน ผู้บริโภคชาวจีนหันมาเลือกซื้อรถยนต์แบรนด์ในประเทศมากขึ้น เพราะรถยนต์จีนมีความได้เปรียบด้านต้นทุน เปิดตัวรถยนต์รุ่นใหม่ได้รวดเร็ว และแข่งขันกันอย่างดุเดือดด้านเทคโนโลยี

ทำให้ค่ายรถต่างชาติต้องเผชิญแรงกดดันมากขึ้น การขายรถยนต์ให้ผู้บริโภคจีนจึงไม่ง่ายเหมือนในอดีต

ขณะเดียวกัน ตลาดรถยนต์ภายในจีนเองก็เผชิญปัญหาความต้องการที่ชะลอตัว ส่งผลให้ผู้ผลิตจีนต้องเร่งมองหาตลาดใหม่ในต่างประเทศ และยุโรปก็กลายเป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญ

สถานการณ์นี้ทำให้ผู้ผลิตยุโรปต้องรับมือการแข่งขันถึงสองด้าน ทั้งการรักษาฐานลูกค้าในจีน และการป้องกันส่วนแบ่งตลาดภายในยุโรปจากคู่แข่งจีนที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

ยุโรปตั้งกำแพงภาษีสกัดรถจีน แต่จีนเริ่มย้ายฐานผลิตเข้าไปแล้ว

แม้รถยนต์จีนจะมียอดขายเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่เส้นทางขยายตลาดยุโรปหลังจากนี้อาจไม่ง่ายเหมือนที่ผ่านมา เพราะสหภาพยุโรป หรือ EU เริ่มใช้มาตรการทางการค้าเพื่อรับมือการแข่งขันจากจีน

ก่อนหน้านี้ EU ได้เรียกเก็บภาษีตอบโต้การอุดหนุนเพิ่มเติมกับรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ หรือ BEV ที่ผลิตในจีน โดยมีอัตราแตกต่างกันตามผู้ผลิต

อย่างไรก็ตาม รถยนต์ไฮบริดไม่ได้อยู่ภายใต้มาตรการภาษี BEV ชุดเดียวกัน จึงเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ต้องจับตาว่า การขยายตลาดรถยนต์ไฮบริดของจีนจะเปลี่ยนทิศทางการแข่งขันในยุโรปอย่างไร

นอกจากนี้ EU ยังพิจารณาแนวคิด Made in Europe ที่ให้ความสำคัญกับรถยนต์ที่ผลิตภายในยุโรป เพื่อปกป้องอุตสาหกรรมยานยนต์ของตัวเอง

แต่เรื่องนี้มีความซับซ้อน เพราะอุตสาหกรรมรถยนต์ยุโรปเชื่อมโยงกับโรงงานและผู้ผลิตชิ้นส่วนในหลายประเทศ ทั้งอังกฤษ ตุรกี และโมร็อกโก หากกำหนดเงื่อนไขการผลิตภายในภูมิภาคเข้มงวดเกินไป ก็อาจกระทบต้นทุนและห่วงโซ่อุปทานของผู้ผลิตยุโรปเอง

ขณะที่ค่ายรถจีนก็เริ่มปรับตัวรับมือกำแพงการค้าแล้วเช่นกัน โดย Chery เตรียมผลิตรถยนต์ในเมืองบาร์เซโลนา ประเทศสเปน ส่วน BYD กำลังเดินหน้าโครงการโรงงานในฮังการี

นั่นหมายความว่า ต่อให้ยุโรปเพิ่มมาตรการกีดกันทางการค้า ผู้ผลิตจีนก็ไม่ได้มีเพียงทางเลือกในการส่งออกรถยนต์จากประเทศจีนเท่านั้น แต่ยังสามารถขยายฐานการผลิตเข้าไปอยู่ในตลาดยุโรปได้โดยตรง

รถจีนแซงญี่ปุ่น ไทยได้หรือเสีย? จับตาฐานผลิตรถยนต์ไทย

เมื่อกลับมามองประเทศไทย การที่รถยนต์จีนแซงหน้าญี่ปุ่นในยุโรปอาจดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่ความจริงแล้ว ไทยมีความเกี่ยวข้องกับการแข่งขันครั้งนี้อย่างมาก

เพราะประเทศไทยเป็นฐานการผลิตรถยนต์สำคัญของผู้ผลิตญี่ปุ่น ทั้ง Toyota, Honda, Isuzu และ Mitsubishi ซึ่งมีโรงงานและเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนจำนวนมากในประเทศ

แต่วันนี้อุตสาหกรรมรถยนต์กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ข้อมูลจากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย หรือ ส.อ.ท. เดือนสิงหาคม 2569 พบว่า การผลิตรถยนต์นั่งเครื่องยนต์สันดาปในไทยลดลงกว่า 20% สวนทางกับการผลิตรถยนต์ไฟฟ้า BEV ที่เพิ่มขึ้นกว่า 77% และรถยนต์ไฮบริดที่เพิ่มขึ้นกว่า 51%

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า โครงสร้างการผลิตรถยนต์ในไทยกำลังเปลี่ยนไปตามทิศทางตลาดโลก

แม้การที่รถจีนแซงหน้าญี่ปุ่นในยุโรปจะยังไม่ได้ส่งผลกระทบต่อไทยโดยตรง แต่หากผู้ผลิตญี่ปุ่นสูญเสียส่วนแบ่งตลาดอย่างต่อเนื่อง ก็อาจส่งผลต่อการตัดสินใจลงทุน กำลังการผลิต และคำสั่งซื้อชิ้นส่วนจากประเทศไทยในอนาคต

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงความเสี่ยง แต่ยังเปิดโอกาสใหม่ให้กับไทยด้วย

เพราะปัจจุบันค่ายรถจีนหลายรายกำลังเข้ามาลงทุนตั้งโรงงานในประเทศไทยมากขึ้น ทั้ง BYD, MG, GWM และ Changan

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI ระบุว่า ณ เดือนพฤษภาคม 2569 ประเทศไทยมีโครงการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ซึ่งได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนแล้ว 198 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 137,000 ล้านบาท และคาดว่าจะสร้างงานมากกว่า 16,000 คน

นี่จึงเป็นโอกาสสำคัญที่ไทยจะพัฒนาตัวเองให้กลายเป็นฐานการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าของภูมิภาค และดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์ยุคใหม่

แต่สิ่งสำคัญคือ ไทยต้องปรับตัวให้ทัน ทั้งการพัฒนาแรงงาน เทคโนโลยี และอุตสาหกรรมชิ้นส่วน เพื่อให้สามารถแข่งขันและได้รับประโยชน์จากการลงทุนอย่างแท้จริง

เพราะไม่ว่าอนาคตอุตสาหกรรมรถยนต์โลกจะเปลี่ยนขั้วไปอยู่กับจีน หรือญี่ปุ่นจะยังรักษาความแข็งแกร่งเอาไว้ได้ ประเทศไทยก็ยังมีโอกาสเติบโต หากสามารถปรับตัวให้ทันกับการแข่งขันที่กำลังเปลี่ยนไป