ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ไม่ง่าย อย่าเพิ่งกลัวน้ำมันขาดตลาด

หลังจากที่อิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้เกิดภาวะตื่นตระหนกทั่วโลกว่าน้ำมันกำลังจะขาดแคลน จนเกิดปรากฎการณ์ที่ในหลายประเทศมีคนไปต่อแถวเติมน้ำมันจนแถวยาวเหยียด อย่างไรก็ตาม การปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็นเรื่องยาก และไม่เป็นผลดีต่ออิหร่านด้วย จึงไม่น่าส่งผลกระทบอะไรต่อตลาดน้ำมันอย่างที่หลายคนเป็นห่วง

สาเหตุที่การปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างจริงจัง ยังดูเป็นไปได้ยาก มีเหตุผลหลัก ๆ 3 ข้อ นั่นก็คือ ข้อแรก การปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่สำคัญของโลก ไม่เป็นผลดีต่ออิหร่านและชาติพันธมิตรของอิหร่าน อย่างจีนและอินเดีย ที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจำนวนมหาศาลที่ถูกลำเลียงผ่านช่องแคบฮอร์มุซในแต่ละวัน อิหร่านเองก็ต้องใช้เส้นทางนี้ ในการส่งออกน้ำมันของตัวเองเช่นเดียวกัน หากปิดช่องแคบฮอร์มุซ เท่ากับว่าอิหร่านปิดช่องทางรายได้ของตัวเอง และน่าจะถูกอินเดียกับจีนกดดันด้วย ทำให้อิหร่านไม่น่ามีแรงจูงใจในการปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างจริงจัง หรือปิดเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน 

ข้อที่สอง รัฐบาลอิหร่านไม่มีกำลังทหาร หรือศักยภาพมากพอที่จะทำการปิดช่องแคบฮอร์มุซทั้งหมด จนถึงขณะนี้ เรายังไม่เห็นว่าทางกองทัพอิหร่านได้เริ่มใช้ปฏิบัติการปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างจริงจัง ไม่ว่าจะเป็นการติดตั้งทุ่นระเบิดใต้น้ำ การติดตั้งฐานยิงขีปนาวุธ เพื่อห้ามปรามไม่ให้มีเรือลำไหนแล่นผ่านเข้ามาได้ ยกเว้นแค่มีการโจมตีเรือบางลำที่เป็นเป้าหมายเฉพาะเจาะจง ซึ่งที่ผ่านมา ช่องแคบฮอร์มุซก็ไม่เคยถูกปิดโดยสมบูรณ์ หรือปิดอย่างถาวร

ข้อที่สาม แม้ตอนนี้มีการสู้รบกันระหว่างอิหร่าน กับสหรัฐฯ และอิสราเอล ทำให้ภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางกำลังตึงเครียดถึงขีดสุด แต่ตอนนี้ ตลาดน้ำมันโลกยังคงอยู่ในภาวะอุปทานส่วนเกิน นั่นก็คือมีน้ำมันที่ถูกเก็บสำรองไว้มากกว่าความต้องการของตลาด โดยนักวิเคราะห์มองว่า ปริมาณน้ำมันที่อยู่ในตลาดขณะนี้ มีมากพอที่จะรักษาสมดุลไปได้นานอย่างน้อย 3 สัปดาห์ โดยที่ไม่เกิดภาวะขาดแคลน อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์การสู้รบในอิหร่านยืดเยื้อไปนานกว่านั้น ก็อาจจะเริ่มทำให้เกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันในบางพื้นที่ และทำให้ราคาน้ำมันเพิ่มสูงขึ้นได้ 

สรุปแล้ว การปิดช่องแคบฮอร์มุซทั้งหมด แม้จะเป็นเรื่องยากและไม่น่าเกิดขึ้นได้ แต่หากการสู้รบยังคงดำเนินต่อไปโดยไม่มีวี่แววว่าจะไปจบลงที่ตรงไหน ก็สามารถสร้างความเสียหายให้กับประเทศที่พึ่งพิงรายได้จากการส่งออกน้ำมัน และประเทศที่ต้องพึ่งพิงน้ำมันจากช่องแคบฮอร์มุซเป็นหลัก และอาจทำให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นได้