เปิดขบวนการ “สวมทะเบียน” เด็กต่างด้าว 1,366 คน มีชื่ออาศัยในแฟลตเดียวกันได้อย่างไร ?

จากบัตรชมพู บัตรสำหรับคนต่างด้าวที่อยู่ในไทยได้อย่างถูกกฎหมาย กลับกลายเป็นเครื่องมือฟอกตัวตน สวมทะเบียนราษฎร์ ที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้องด้วย

บัตรชมพูคือบัตรอะไร และขบวนการเหล่านี้ ใช้ช่องว่างกฎหมายทำงานอย่างไรกันบ้าง ?

บัตรสีชมพู หรือ "บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย" เป็นเอกสารแสดงตัวตนที่กระทรวงมหาดไทยออกให้กับแรงงานต่างชาติที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในไทยชั่วคราวอย่างถูกกฎหมาย โดยกลุ่มแรงงานต่างชาติที่มีสิทธิ์ขอทำบัตรสีชมพูนี้ ได้แก่ แรงงานจาก 3 ประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ พม่า ลาว และกัมพูชา ผ่านการขึ้นทะเบียน และพิสูจน์สัญชาติ 

บัตรสีชมพูทำให้แรงงานได้รับการผ่อนผันให้อยู่อาศัยและทำงานได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้เปลี่ยนสถานะของการเข้าเมือง แต่ผู้ถือบัตรสีชมพูจะได้รับสิทธิ์ขั้นพื้นฐานด้วย 

แต่ล่าสุด เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ปฏิบัติการทลายขบวนการสวมสิทธิ์บัตรชมพู ณ แฟลตดินแดง เช้าวันนี้ (วันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2569) กวาดล้างขบวนการทุจริตสวมสิทธิ์ทำบัตรประจำตัวโดยมิชอบครั้งใหญ่ โดยจากการตรวจสอบข้อมูลทะเบียนราษฎรในทะเบียนบ้านแฟลตดินแดงจำนวนทั้งสิ้น 5,726 ห้อง เจ้าหน้าที่ได้พบความผิดปกติทางทะเบียน โดยตรวจพบรายชื่อเด็กต่างด้าวอายุระหว่าง 5-15 ปี แจ้งย้ายเข้ามามีชื่อพักอาศัยอยู่ภายในแฟลตดินแดงรวมกันไม่ต่ำกว่า 1,366 คน 

การตรวจค้นพบห้องพักน่าสงสัย 44 ห้องที่มีการแจ้งชื่อเด็กต่างด้าวเข้าพักอาศัยหนาแน่นเกินกว่า 16 คนต่อหนึ่งห้อง โดยย้ายชื่อมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2567 ทำให้เจ้าหน้าที่ตั้งข้อสังเกตว่าห้องพักของแฟลตดินแดงซึ่งเป็นห้องพักขนาดเล็ก ไม่สามารถรองรับผู้พักอาศัยจำนวนมหาศาลเช่นนี้ในความเป็นจริงได้ ซึ่งเมื่อสืบต่อยังพบว่าเคยมีการแจ้งรับบุคคลต่างด้าวเข้ามาอยู่ในทะเบียนบ้านพร้อมกันทีเดียวถึง กว่า 30 คน ภายในระยะเวลาเพียงแค่ 2 วันเท่านั้น

ปฏิบัติการครั้งนี้ จับกุมผู้ต้องหาตามหมายจับ 7 ราย ยึดของกลางและพยานเอกสารสำคัญได้เป็นจำนวนมาก ประกอบด้วย หนังสือเดินทางของคนต่างด้าว ใบรับรองการทำงานของคนต่างด้าว เอกสารประจำตัว และเอกสารราชการอื่น ๆ อีกหลายรายการ ทั้งยังพบเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้อง อย่างเจ้าพนักงานปกครองของสำนักงานเขตดินแดง ที่อาศัยอำนาจหน้าที่และสิทธิ์การเข้าถึงระบบทะเบียนของทางราชการในการเอื้อประโยชน์และอนุมัติการย้ายชื่อ ไปถึงเจ้าบ้าน นายหน้า คนกลาง และพยานผู้รับรองลายมือ และปลอมลายมือชื่อผู้อื่น 

จากการสอบสวน นางน้อย นายหน้าและเจ้าบ้าน รับสารภาพว่าเรียกเก็บเงินค่าพาเด็กต่างด้าวเข้าทะเบียนบ้านและทำบัตรหัวละ 800 บาท โดยทำมานานหลายปีและอ้างว่าทุกเขตทำลักษณะนี้ เจ้าหน้าที่จึงคุมตัวผู้ต้องหาทั้งหมดไปสอบปากคำเพิ่มเติมที่ สน.ดินแดง

แผนการหลักของขบวนการนี้ คือการนำชื่อของแรงงานต่างด้าวที่ไม่ได้รับสิทธิ์ตามกฎหมายปกติ เข้ามาสวมสิทธิ์ในทะเบียนบ้านแฟลตดินแดง เพื่อให้ได้รับบัตรชมพูเลข ที่สามารถใช้ชีวิต อาศัย ประกอบธุรกรรมในไทยได้ ซึ่งอาจรวมไปถึงการเปิดบัญชีธนาคาร ที่เป็นบัญชีม้าได้ด้วย 

ก่อนหน้านี้ ไทยมีเคสการสวมตัวตนผ่านบัตรชมพูมาแล้ว หลายเคส เช่นเคสนายหมิงเฉิน ซัน กลุ่มทุนจีนสีเทาที่มีพฤติการณ์สะสมอาวุธและวัตถุระเบิด และใช้บัตรชมพูทำธุรกรรมในไทย

โดยคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) ก็เคยออกมาเปิดเผยวิธีการที่ชาวต่างชาติแอบมาสวมตัวตน เพื่อใช้สิทธิ์ในไทย 4 รูปแบบว่า มีทั้งวิธีสวมชื่อคนตาย, ปลอมสูติบัตรตั้งแต่แรกเกิด, ทำอัตลักษณ์ซ้ำซ้อน และการสวมสิทธิบัตรชมพู ที่ก็เป็นวิธีการหนึ่งด้วย